Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
I CİLD (A, a - ALLAHVERDİYEV Süleyman)
    ABİSSAL ÇÖKÜNTÜLƏR

    АБИССÁЛ ЧЮКЦНТЦЛЯР – Дцнйа океаны дибинин тягр. 85%-ни ящатя едян абиссал зонада (2000 м-дян дярин) топланмыш дяринлик чюкцнтцляри. Континентйаны вя пелаэик А.ч.-я айрылыр. Биринъиляр континентал йамаълардан чюкцнтц материалынын суспензион ахымлар, сцрцшмяляр вя учгунлар шяклиндя йенидян чюкдцрцлмяси нятиъясиндя континентлярин пассив кянары бойу инкишаф едир. Бурада турбидитляр вя контуритляр (йамаъбойу ахынларын фяалиййяти нятиъясиндя ямяля эялмиш нарынлайлы терриэен чюкцнтцляр) эениш йайылмышдыр. Пелаэик А.ч. океан дибиндя планктонларын скелет галыгларынын вя еляъя дя гурудан дяниз ахынлары, кцлякляр, айсбергляр васитясиля эятирилян минерал щиссяъиклярин чюкдцрцлмяси нятиъясиндя ямяля эялир. Онларын башга компонентлярини вулкан кцлляри, кимйяви чюкмя мящсуллары, космик тозлар тяшкил едир. Чюкцнтцтопланманын сцряти 1000 илдя мм-лярля вя бир нечя см-ля юлчцлцр. А.ч.-ин йайылмасы вя онларда терриэен вя биоэен компонентлярин нисбяти шагули вя енлик иглим зоналлыьына табедир. Океан рифтляриндя, орта-океан силсиляляринин йамаъларында вя ятраф чухурларда Фе- ун, Мн-ын вя башга елементлярин йцксяк мигдары иля сяъиййялянян филизли чюкцнтцляр инкишаф етмишдир.

Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
A, a – ALLAHVERDİYEV Süleyman
    ABİSSAL ÇÖKÜNTÜLƏR

    АБИССÁЛ ЧЮКЦНТЦЛЯР – Дцнйа океаны дибинин тягр. 85%-ни ящатя едян абиссал зонада (2000 м-дян дярин) топланмыш дяринлик чюкцнтцляри. Континентйаны вя пелаэик А.ч.-я айрылыр. Биринъиляр континентал йамаълардан чюкцнтц материалынын суспензион ахымлар, сцрцшмяляр вя учгунлар шяклиндя йенидян чюкдцрцлмяси нятиъясиндя континентлярин пассив кянары бойу инкишаф едир. Бурада турбидитляр вя контуритляр (йамаъбойу ахынларын фяалиййяти нятиъясиндя ямяля эялмиш нарынлайлы терриэен чюкцнтцляр) эениш йайылмышдыр. Пелаэик А.ч. океан дибиндя планктонларын скелет галыгларынын вя еляъя дя гурудан дяниз ахынлары, кцлякляр, айсбергляр васитясиля эятирилян минерал щиссяъиклярин чюкдцрцлмяси нятиъясиндя ямяля эялир. Онларын башга компонентлярини вулкан кцлляри, кимйяви чюкмя мящсуллары, космик тозлар тяшкил едир. Чюкцнтцтопланманын сцряти 1000 илдя мм-лярля вя бир нечя см-ля юлчцлцр. А.ч.-ин йайылмасы вя онларда терриэен вя биоэен компонентлярин нисбяти шагули вя енлик иглим зоналлыьына табедир. Океан рифтляриндя, орта-океан силсиляляринин йамаъларында вя ятраф чухурларда Фе- ун, Мн-ын вя башга елементлярин йцксяк мигдары иля сяъиййялянян филизли чюкцнтцляр инкишаф етмишдир.

    ABİSSAL ÇÖKÜNTÜLƏR

    АБИССÁЛ ЧЮКЦНТЦЛЯР – Дцнйа океаны дибинин тягр. 85%-ни ящатя едян абиссал зонада (2000 м-дян дярин) топланмыш дяринлик чюкцнтцляри. Континентйаны вя пелаэик А.ч.-я айрылыр. Биринъиляр континентал йамаълардан чюкцнтц материалынын суспензион ахымлар, сцрцшмяляр вя учгунлар шяклиндя йенидян чюкдцрцлмяси нятиъясиндя континентлярин пассив кянары бойу инкишаф едир. Бурада турбидитляр вя контуритляр (йамаъбойу ахынларын фяалиййяти нятиъясиндя ямяля эялмиш нарынлайлы терриэен чюкцнтцляр) эениш йайылмышдыр. Пелаэик А.ч. океан дибиндя планктонларын скелет галыгларынын вя еляъя дя гурудан дяниз ахынлары, кцлякляр, айсбергляр васитясиля эятирилян минерал щиссяъиклярин чюкдцрцлмяси нятиъясиндя ямяля эялир. Онларын башга компонентлярини вулкан кцлляри, кимйяви чюкмя мящсуллары, космик тозлар тяшкил едир. Чюкцнтцтопланманын сцряти 1000 илдя мм-лярля вя бир нечя см-ля юлчцлцр. А.ч.-ин йайылмасы вя онларда терриэен вя биоэен компонентлярин нисбяти шагули вя енлик иглим зоналлыьына табедир. Океан рифтляриндя, орта-океан силсиляляринин йамаъларында вя ятраф чухурларда Фе- ун, Мн-ын вя башга елементлярин йцксяк мигдары иля сяъиййялянян филизли чюкцнтцляр инкишаф етмишдир.