Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
IX CİLD (FEDİNQ - FUNDAMENTAL ASTROMETRİYA )
    FİNİKÍYA YAZISI

    FİNİKÍYA YAZISI – finikiyalıların xәtti konsonant yazısıe.ә. 2-ci minilliyin ortalarından gec olmayaraq yaranmışdır. Onun әcdadı, ehtimal ki, hәlә oxunmamış psevdoheroqlif heca yazısı olmuşdur (bax Qәrbi sami yazısı). Əvvәlcә F.y.-nın 22 işarәsinin hәr biri müәyyәn samit ilә istәnilәn saitin uyğunluğu, sonralar isә yalnız müәyyәn samit ilә uyğunluğu kimi qәbul edilmişdir. Sırf konsonant yazı mәtnlәrin anlaşılmasını çәtinlәşdirmiş vә saitlәnmәni ifadә etmәk üçün artıq e.ә. 1-ci minilliyin 1-ci yarısında matres leksionisdәn sporadik istifadәyә müraciәt olunmuşdur. Yunan vә latın әlifbalarının tәsirilә e.ә. 1-ci minilliyin sonlarında Şimali Afrikada matres leksionisin kömәyi ilә bütün sait sәslәri sistemli şәkildә ifadә etmәyә cәhdlәr göstәrilirdi.

     Finikiya әlifbası.

     
    Epiqrafik abidәlәr üzәrindә müşahidә edilәn F.y.-nın inkişafı prosesindә Şimali Afrikada e.ә. 1-ci minilliyin sonlarında monumental yazının yerini tutan kursiv yazısına tәdricәn keçid nәzәrә çarpır. F.y. finikiyalıları әhatә edәn Suriya-Fәlәstin regionu xalqları tәrәfindәn mәnimsәnilmişdir; arami sistemlәri vasitәsilә yәhudi kvadrat yazısı, әrәb yazısı, hәmçinin Mәrkәzi Asiya vә Hindistan yazıları F.y. ilә bağlıdır. O, yunanlar tәrәfindәn mәnimsәnilmiş vә tәkmillәşdirilmiş, yunanlardan da romalılara keçmişdir. Bütün Avropa yazı sistemlәri (latın yazısı, yunan yazısıKirill yazısı, hәmçinin qibti yazısı vә Kiçik Asiyanın ölü әlifbaları) F.y.-na gedib çıxır.

Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
FEDİNQ – FUNDAMENTAL ASTROMETRİYA 
    FİNİKÍYA YAZISI

    FİNİKÍYA YAZISI – finikiyalıların xәtti konsonant yazısıe.ә. 2-ci minilliyin ortalarından gec olmayaraq yaranmışdır. Onun әcdadı, ehtimal ki, hәlә oxunmamış psevdoheroqlif heca yazısı olmuşdur (bax Qәrbi sami yazısı). Əvvәlcә F.y.-nın 22 işarәsinin hәr biri müәyyәn samit ilә istәnilәn saitin uyğunluğu, sonralar isә yalnız müәyyәn samit ilә uyğunluğu kimi qәbul edilmişdir. Sırf konsonant yazı mәtnlәrin anlaşılmasını çәtinlәşdirmiş vә saitlәnmәni ifadә etmәk üçün artıq e.ә. 1-ci minilliyin 1-ci yarısında matres leksionisdәn sporadik istifadәyә müraciәt olunmuşdur. Yunan vә latın әlifbalarının tәsirilә e.ә. 1-ci minilliyin sonlarında Şimali Afrikada matres leksionisin kömәyi ilә bütün sait sәslәri sistemli şәkildә ifadә etmәyә cәhdlәr göstәrilirdi.

     Finikiya әlifbası.

     
    Epiqrafik abidәlәr üzәrindә müşahidә edilәn F.y.-nın inkişafı prosesindә Şimali Afrikada e.ә. 1-ci minilliyin sonlarında monumental yazının yerini tutan kursiv yazısına tәdricәn keçid nәzәrә çarpır. F.y. finikiyalıları әhatә edәn Suriya-Fәlәstin regionu xalqları tәrәfindәn mәnimsәnilmişdir; arami sistemlәri vasitәsilә yәhudi kvadrat yazısı, әrәb yazısı, hәmçinin Mәrkәzi Asiya vә Hindistan yazıları F.y. ilә bağlıdır. O, yunanlar tәrәfindәn mәnimsәnilmiş vә tәkmillәşdirilmiş, yunanlardan da romalılara keçmişdir. Bütün Avropa yazı sistemlәri (latın yazısı, yunan yazısıKirill yazısı, hәmçinin qibti yazısı vә Kiçik Asiyanın ölü әlifbaları) F.y.-na gedib çıxır.

    FİNİKÍYA YAZISI

    FİNİKÍYA YAZISI – finikiyalıların xәtti konsonant yazısıe.ә. 2-ci minilliyin ortalarından gec olmayaraq yaranmışdır. Onun әcdadı, ehtimal ki, hәlә oxunmamış psevdoheroqlif heca yazısı olmuşdur (bax Qәrbi sami yazısı). Əvvәlcә F.y.-nın 22 işarәsinin hәr biri müәyyәn samit ilә istәnilәn saitin uyğunluğu, sonralar isә yalnız müәyyәn samit ilә uyğunluğu kimi qәbul edilmişdir. Sırf konsonant yazı mәtnlәrin anlaşılmasını çәtinlәşdirmiş vә saitlәnmәni ifadә etmәk üçün artıq e.ә. 1-ci minilliyin 1-ci yarısında matres leksionisdәn sporadik istifadәyә müraciәt olunmuşdur. Yunan vә latın әlifbalarının tәsirilә e.ә. 1-ci minilliyin sonlarında Şimali Afrikada matres leksionisin kömәyi ilә bütün sait sәslәri sistemli şәkildә ifadә etmәyә cәhdlәr göstәrilirdi.

     Finikiya әlifbası.

     
    Epiqrafik abidәlәr üzәrindә müşahidә edilәn F.y.-nın inkişafı prosesindә Şimali Afrikada e.ә. 1-ci minilliyin sonlarında monumental yazının yerini tutan kursiv yazısına tәdricәn keçid nәzәrә çarpır. F.y. finikiyalıları әhatә edәn Suriya-Fәlәstin regionu xalqları tәrәfindәn mәnimsәnilmişdir; arami sistemlәri vasitәsilә yәhudi kvadrat yazısı, әrәb yazısı, hәmçinin Mәrkәzi Asiya vә Hindistan yazıları F.y. ilә bağlıdır. O, yunanlar tәrәfindәn mәnimsәnilmiş vә tәkmillәşdirilmiş, yunanlardan da romalılara keçmişdir. Bütün Avropa yazı sistemlәri (latın yazısı, yunan yazısıKirill yazısı, hәmçinin qibti yazısı vә Kiçik Asiyanın ölü әlifbaları) F.y.-na gedib çıxır.