HİND-QANQ DÜZƏNLİYİ - Cәnubi Asiyada, Himalay d-rı ilә Dekan yaylası arasında düzәnlik. Uz. tәqr. 3 min km, eni 250–350 km. Himalay d-rının düzәnliyә bitişik yamaclarının aşınma mәhsulları ilә dolmuş Alp tipli dağarası çökәkdir. Maks. hünd. 270 m-dir. İqlimi ş.-dә subekvatorial musson, q.-dә tropikdir. Orta temp-r yanvarda tәqr. 20°C, iyulda 30–36°C-dir. İllik yağıntı 100–150 mm-dәn (c.-q.-dә) 1500 mm-әdәkdir (c.-ş.-dә). Çay şәbәkәsi sıxdır; çaylar bolsuludur (әsasәn, ş.-dә). Ən böyük çayları Hind, Qanq vә Brahmaputradır. Tez-tez dağıdıcı daşqınlar olur. Quru qış mövsümündә çaylarda suyun sәviyyәsi düşür. İri şәhәrlәri: Dehli, Lakhnau, Kanpur, Patna, Kәlkәtә (Hindistan), Lahor, Kәraçi (Pakistan), Dәkkә (Banqladeş).
Torpaqları, bitki örtüyü vә heyvanlar alәmi. Müxtәliftәrkibli allüvial torpaqlar üstünlük tәşkil edir; şm.-q.-dә boz torpaqlar, delta sahәlәrindә bataqlaşmış allüvial vә manqr bataqlıq torpaqları yayılmışdır. Allüvial torpaqlar çoxәsrlik şumlanma nәticәsindә xeyli dәyişilmişdir. Landşaftların xarakteri rütubәt artdıqca qәrbdәn şәrqә doğru dәyişir. Hind düzәnliklәrindә tropik sәhralar vә yarımsәhralar, deltada şoranlıqlar üstünlük tәşkiledir; Qanq vә Brahmaputra deltalarında manqr meşәlәri bitir. Pәncab düzәnliklәrindә vaxtilә quru seyrәk meşәliklәr vә kolluqlar, Qanq düzәnliklәrindә yarpağıtökülәn musson meşәlәri yayılmışdı. Tәbii bitkiliklәr, demәk olar ki, qalmamışdır. Pәncab düzәnliklәri, Qanq vә Camna çayarası “yaşıl inqilab” areallarıdır. H.-Q. d. üçün torpaqların ikincili şoranlaşması vә qәlәvilәşmәsi proseslәri sәciyyәvidir. Şm.-q.-dә külәk eroziyası, yeraltı su ehtiyatlarının tükәnmәsi, Qanq düzәnliklәrindә su eroziyası, torpaqların çirklәnmәsi vә deqrada siyası tipikdir. Yaşadığı yerlәr mәhv edildiyinә görә vәhşi heyvanlar, demәk olar ki, qalmamışdır. Benqal düzәnliyindә Benqal pәlәngi, marallar, qabanlar yaşayır. Q.-dә sәh ralarda antiloplara (nilqau, harna), qamışlıq pişiyinә rast gәlinir; gәmiricilәr çoxdur. Ornitofaunada 300 növdәn çox köçәri (ördәklәr, qutanlar, durnalar vә s.) vә yuvalayan (sultanquş, qırqovul quyruq yakanlar, kiçik maygülü vә s.) quşlar var. Sürünәnlәr, o cümlәdәn pitonlar, kobralar çoxdur. Mühafizә olunan әn iri tәbii әrazilәr, o cümlәdәn Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmiş Keoladeo (Hindistan), Sundarban (Hindistan, Banqladeş), hәmçinin Lal-Suxanra (Pakistan) milli parkları H.-Q.d. periferiyası üzrә yerlәşir.










