GİZLİBOYUN TISBAĞALAR (Cryptodira) – tısbağalar yarımsinfindәn sürünәnlәr dәstәsi. Qını qәrni qalxancıqlarla örtülü sümük lövhәlәrdәn ibarәtdir. Boynu başı ilә birlikdә qın içәrisindә S-şәkilli şaquli düz sahәdә yığılaraq gizlәnә bilir. 6 fәsilәsi, 30 cinsi vә 140 növü var (bütün müasir tısbağa növlәrinin 2/3-yә qәdәri). Əsl şirinsu tısbağaları, sinosternlәr, kayman tısbağaları, Meksika tısbağaları (Dermatemydidae fәsilәsinin Mәrkәzi Amerikada 1 növü), iribaşlı tısbağalar (Platysternidae fәsilәsinin 1 növü – iribaşlı tısbağa) vә әsl quru tısbağaları mәlumdur. Bәzi zooloqlar G.t.-ı yarımdәstә olduğunu hesab edirlәr. G.t. dәstәsinin Azәrb.-da 3 növü – Xәzәr tısbağası(Mauremys caspica), bataqlıq vә çay tısbağası (Emys orbicularis) vә Aralıqdәnizi tısbağası (Testudo graeca) yaşayır. Bunlardan Aralıqdәnizi tısbağasının sayı kәskin şәkildә azaldığından Azәrb.-ın “Qırmızı kitab”ına daxil edilmişdır.

Xәzәr tısbağası (Mauremys caspica).










