GÖBƏK İLTİHABI, o m f a l i t – yenidoğulmuşlarda göbәk yarası nahiyәsindә dәrinin vә dәrialtı toxumanın iltihabı. Körpәnin hәyatının 2–3-cü hәftәsindә ola bilәr. Xәstәliyin törәdicisi çox vaxt stafilokokklar, streptokokklar vә bağırsaq çöplәri olur. G.i. sağalmamış göbәk yarasına infeksiyanın keçmәsi nәticәsindә meydana çıxır. Xәstәliyin әmәlә gәlmәsinә gigiyenik qaydalarınpozulması (yaranı gündәlik olaraq işlәmәmәk), uşağın vaxtından qabaq doğulması, uşaq orqanizminin zәiflәmәsi, bәtindaxiliinfeksiyanın olması, yenidoğulmuşda başqa infeksion xәstәliyin olması (mәs., dәrinin irinli xәstәliyi, tük follikulunun infeksion iltihabı–follikulit) sәbәb olur. Klinik formaları: sadә (kataral), irinli, fleqmonoz, nekrotik. Əlamәtlәri yerli (yaradan ifrazatın xaric olması, göbәk halqasının qızarması, göbәk әtrafında temp-run yüksәlmәsi vә şişkinlik, limfa damarları iltihaba qoşulduqda qırmızı zolaqlar) vә ümumi (bәdәn temp-runun yüksәlmәsi, ağlağanlıq, uşağın özünü narahat aparması, iştahasının olmaması, çәkisinin azalması) olur. M ü a l i c ә s i: fleqmanoz vә nekrotik formada stasionar şәraitindә aparılmalıdır. Göbәk yarası antiseptik mәhlullarla (spirt mәhlulu, brilyant yaşılı, yod mәhlulu) işlәnir; irinli formada antibakterial mәlhәmlәr tәyin edilir vә yaraya drenaj qoyulur; fizioterapiya (ultrabәnövşәyi şüalanma, ultra yüksәk tezlikli terapiya) tәtbiq olunur. Sistemli müalicәdә antibiotiklәr (әsasәn, genişspektr aktivliyinә malik, bәzәn bir neçә preparat), vitaminlәr (A vitamini, C vitamini, B qrupu vitaminlәri), ağır hallarda venadaxili glükoza mәhlulu, immuniteti yüksәldәn dәrmanlar tәyin olunur. P r o f i l a k t i k a s ı: göbәk yarasını sağalana kimi hәr gün 3–4 dәfә, әvvәlcә 3%-li hidrogenperoksid mәhlulu ilә, sonra isә 2 %-li brilyant yaşılı vә ya spirt mәhlulu ilә silmәk; yarada irinli vә ya qan qarışmış ifrazat meydana çıxdıqda dәrhal hәkimә müraciәt etmәk.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
GÖBƏK İLTİHABI
GÖBƏK İLTİHABI, o m f a l i t – yenidoğulmuşlarda göbәk yarası nahiyәsindә dәrinin vә dәrialtı toxumanın iltihabı. Körpәnin hәyatının 2–3-cü hәftәsindә ola bilәr. Xәstәliyin törәdicisi çox vaxt stafilokokklar, streptokokklar vә bağırsaq çöplәri olur. G.i. sağalmamış göbәk yarasına infeksiyanın keçmәsi nәticәsindә meydana çıxır. Xәstәliyin әmәlә gәlmәsinә gigiyenik qaydalarınpozulması (yaranı gündәlik olaraq işlәmәmәk), uşağın vaxtından qabaq doğulması, uşaq orqanizminin zәiflәmәsi, bәtindaxiliinfeksiyanın olması, yenidoğulmuşda başqa infeksion xәstәliyin olması (mәs., dәrinin irinli xәstәliyi, tük follikulunun infeksion iltihabı–follikulit) sәbәb olur. Klinik formaları: sadә (kataral), irinli, fleqmonoz, nekrotik. Əlamәtlәri yerli (yaradan ifrazatın xaric olması, göbәk halqasının qızarması, göbәk әtrafında temp-run yüksәlmәsi vә şişkinlik, limfa damarları iltihaba qoşulduqda qırmızı zolaqlar) vә ümumi (bәdәn temp-runun yüksәlmәsi, ağlağanlıq, uşağın özünü narahat aparması, iştahasının olmaması, çәkisinin azalması) olur. M ü a l i c ә s i: fleqmanoz vә nekrotik formada stasionar şәraitindә aparılmalıdır. Göbәk yarası antiseptik mәhlullarla (spirt mәhlulu, brilyant yaşılı, yod mәhlulu) işlәnir; irinli formada antibakterial mәlhәmlәr tәyin edilir vә yaraya drenaj qoyulur; fizioterapiya (ultrabәnövşәyi şüalanma, ultra yüksәk tezlikli terapiya) tәtbiq olunur. Sistemli müalicәdә antibiotiklәr (әsasәn, genişspektr aktivliyinә malik, bәzәn bir neçә preparat), vitaminlәr (A vitamini, C vitamini, B qrupu vitaminlәri), ağır hallarda venadaxili glükoza mәhlulu, immuniteti yüksәldәn dәrmanlar tәyin olunur. P r o f i l a k t i k a s ı: göbәk yarasını sağalana kimi hәr gün 3–4 dәfә, әvvәlcә 3%-li hidrogenperoksid mәhlulu ilә, sonra isә 2 %-li brilyant yaşılı vә ya spirt mәhlulu ilә silmәk; yarada irinli vә ya qan qarışmış ifrazat meydana çıxdıqda dәrhal hәkimә müraciәt etmәk.
GÖBƏK İLTİHABI
GÖBƏK İLTİHABI, o m f a l i t – yenidoğulmuşlarda göbәk yarası nahiyәsindә dәrinin vә dәrialtı toxumanın iltihabı. Körpәnin hәyatının 2–3-cü hәftәsindә ola bilәr. Xәstәliyin törәdicisi çox vaxt stafilokokklar, streptokokklar vә bağırsaq çöplәri olur. G.i. sağalmamış göbәk yarasına infeksiyanın keçmәsi nәticәsindә meydana çıxır. Xәstәliyin әmәlә gәlmәsinә gigiyenik qaydalarınpozulması (yaranı gündәlik olaraq işlәmәmәk), uşağın vaxtından qabaq doğulması, uşaq orqanizminin zәiflәmәsi, bәtindaxiliinfeksiyanın olması, yenidoğulmuşda başqa infeksion xәstәliyin olması (mәs., dәrinin irinli xәstәliyi, tük follikulunun infeksion iltihabı–follikulit) sәbәb olur. Klinik formaları: sadә (kataral), irinli, fleqmonoz, nekrotik. Əlamәtlәri yerli (yaradan ifrazatın xaric olması, göbәk halqasının qızarması, göbәk әtrafında temp-run yüksәlmәsi vә şişkinlik, limfa damarları iltihaba qoşulduqda qırmızı zolaqlar) vә ümumi (bәdәn temp-runun yüksәlmәsi, ağlağanlıq, uşağın özünü narahat aparması, iştahasının olmaması, çәkisinin azalması) olur. M ü a l i c ә s i: fleqmanoz vә nekrotik formada stasionar şәraitindә aparılmalıdır. Göbәk yarası antiseptik mәhlullarla (spirt mәhlulu, brilyant yaşılı, yod mәhlulu) işlәnir; irinli formada antibakterial mәlhәmlәr tәyin edilir vә yaraya drenaj qoyulur; fizioterapiya (ultrabәnövşәyi şüalanma, ultra yüksәk tezlikli terapiya) tәtbiq olunur. Sistemli müalicәdә antibiotiklәr (әsasәn, genişspektr aktivliyinә malik, bәzәn bir neçә preparat), vitaminlәr (A vitamini, C vitamini, B qrupu vitaminlәri), ağır hallarda venadaxili glükoza mәhlulu, immuniteti yüksәldәn dәrmanlar tәyin olunur. P r o f i l a k t i k a s ı: göbәk yarasını sağalana kimi hәr gün 3–4 dәfә, әvvәlcә 3%-li hidrogenperoksid mәhlulu ilә, sonra isә 2 %-li brilyant yaşılı vә ya spirt mәhlulu ilә silmәk; yarada irinli vә ya qan qarışmış ifrazat meydana çıxdıqda dәrhal hәkimә müraciәt etmәk.
