Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    GÖRMƏ SAHƏSİ 
    GÖRMƏ SAHƏSİ (optik sistemin) – optik sistemlә tәsvir olunan fәza (vә ya müstәvi) hissәsi. G.s. işıq dәstәsini mәhdudlandıran optik detalların konturları ilә (linzaların, prizmaların çәrçivәlәri ilә), diafraqmalarla tәyin edilir. G.s-nin böyüklüyü giriş bәbәyinin A mәrkәzindәn (şәkil) әn kiçik bucaq altında görünәn S1 S2 konturu ilә tәyin olunur. Bu kәmiyyәt ya 2α bucağı (bucaq G.s.) ilә (bu bucaq altında giriş bәbәyinin mәrkәzindәn S1S2 konturu vә predmetin müvafiq O1O2 hissәsi görünür), ya da O1O2 hissәsinin 2l xәtti uz. (xәtti G.s.) ilә ölçülür. Uzaqdakı obyektlәrin müşahidәsi üçün nәzәrdә tutulan sistemlәri (teleskopları, müşahidә borularını) adәtәn bucaq G.s. ilә, yaxındakı obyektlәr üçün olan sistemlәri (mәs., mikroskopu) isә xәtti G.s. ilә xarakterizә edirlәr. Ümumi halda obyektin O1O2 müstәvisi vә S1 S2 konturu üst–üstә düşmür (şәkildә BB1 halqasının eni). Əgәr üst– üstә düşәrsә, onda G.s.-nin sәrhәdi kәskin olur. Buna bir çox teleskoplarda, müşahidә borularında vә digәr optik cihazlarda (sahә diafraqmasını obyektivin fokal müstәvisindә yerlәşdirmәklә) nail olmağa çalışırlar. Bucaq G.s. (2α) predmetlәrin fәzasında optik sistemin bucaq böyütmәsi ilә tәrs mütәnasibdir vә müxtәlif tip optik sistemlәr üçün çox geniş intervalda dәyişir. Binokllarda (durbinlәrdә) 5–10°-yә, әn böyük optik teleskoplarda bir neçә bucaq dәq.-sinә, genişbucaqlı fotoobyektivlәrdә 120–140°-yә, hәtta 180°-yә bәrabәr olur. Mikroskopun xәtti G.s. okulyarın G.s.-nin (2l) obyektivin xәtti böyütmәsinә (β) nisbәtinә bәrabәrdir: 2l / β.
    Optik sistemin görmә sahәsi. OO – optik sistemin oxu.

     

Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    GÖRMƏ SAHƏSİ 
    GÖRMƏ SAHƏSİ (optik sistemin) – optik sistemlә tәsvir olunan fәza (vә ya müstәvi) hissәsi. G.s. işıq dәstәsini mәhdudlandıran optik detalların konturları ilә (linzaların, prizmaların çәrçivәlәri ilә), diafraqmalarla tәyin edilir. G.s-nin böyüklüyü giriş bәbәyinin A mәrkәzindәn (şәkil) әn kiçik bucaq altında görünәn S1 S2 konturu ilә tәyin olunur. Bu kәmiyyәt ya 2α bucağı (bucaq G.s.) ilә (bu bucaq altında giriş bәbәyinin mәrkәzindәn S1S2 konturu vә predmetin müvafiq O1O2 hissәsi görünür), ya da O1O2 hissәsinin 2l xәtti uz. (xәtti G.s.) ilә ölçülür. Uzaqdakı obyektlәrin müşahidәsi üçün nәzәrdә tutulan sistemlәri (teleskopları, müşahidә borularını) adәtәn bucaq G.s. ilә, yaxındakı obyektlәr üçün olan sistemlәri (mәs., mikroskopu) isә xәtti G.s. ilә xarakterizә edirlәr. Ümumi halda obyektin O1O2 müstәvisi vә S1 S2 konturu üst–üstә düşmür (şәkildә BB1 halqasının eni). Əgәr üst– üstә düşәrsә, onda G.s.-nin sәrhәdi kәskin olur. Buna bir çox teleskoplarda, müşahidә borularında vә digәr optik cihazlarda (sahә diafraqmasını obyektivin fokal müstәvisindә yerlәşdirmәklә) nail olmağa çalışırlar. Bucaq G.s. (2α) predmetlәrin fәzasında optik sistemin bucaq böyütmәsi ilә tәrs mütәnasibdir vә müxtәlif tip optik sistemlәr üçün çox geniş intervalda dәyişir. Binokllarda (durbinlәrdә) 5–10°-yә, әn böyük optik teleskoplarda bir neçә bucaq dәq.-sinә, genişbucaqlı fotoobyektivlәrdә 120–140°-yә, hәtta 180°-yә bәrabәr olur. Mikroskopun xәtti G.s. okulyarın G.s.-nin (2l) obyektivin xәtti böyütmәsinә (β) nisbәtinә bәrabәrdir: 2l / β.
    Optik sistemin görmә sahәsi. OO – optik sistemin oxu.

     

    GÖRMƏ SAHƏSİ 
    GÖRMƏ SAHƏSİ (optik sistemin) – optik sistemlә tәsvir olunan fәza (vә ya müstәvi) hissәsi. G.s. işıq dәstәsini mәhdudlandıran optik detalların konturları ilә (linzaların, prizmaların çәrçivәlәri ilә), diafraqmalarla tәyin edilir. G.s-nin böyüklüyü giriş bәbәyinin A mәrkәzindәn (şәkil) әn kiçik bucaq altında görünәn S1 S2 konturu ilә tәyin olunur. Bu kәmiyyәt ya 2α bucağı (bucaq G.s.) ilә (bu bucaq altında giriş bәbәyinin mәrkәzindәn S1S2 konturu vә predmetin müvafiq O1O2 hissәsi görünür), ya da O1O2 hissәsinin 2l xәtti uz. (xәtti G.s.) ilә ölçülür. Uzaqdakı obyektlәrin müşahidәsi üçün nәzәrdә tutulan sistemlәri (teleskopları, müşahidә borularını) adәtәn bucaq G.s. ilә, yaxındakı obyektlәr üçün olan sistemlәri (mәs., mikroskopu) isә xәtti G.s. ilә xarakterizә edirlәr. Ümumi halda obyektin O1O2 müstәvisi vә S1 S2 konturu üst–üstә düşmür (şәkildә BB1 halqasının eni). Əgәr üst– üstә düşәrsә, onda G.s.-nin sәrhәdi kәskin olur. Buna bir çox teleskoplarda, müşahidә borularında vә digәr optik cihazlarda (sahә diafraqmasını obyektivin fokal müstәvisindә yerlәşdirmәklә) nail olmağa çalışırlar. Bucaq G.s. (2α) predmetlәrin fәzasında optik sistemin bucaq böyütmәsi ilә tәrs mütәnasibdir vә müxtәlif tip optik sistemlәr üçün çox geniş intervalda dәyişir. Binokllarda (durbinlәrdә) 5–10°-yә, әn böyük optik teleskoplarda bir neçә bucaq dәq.-sinә, genişbucaqlı fotoobyektivlәrdә 120–140°-yә, hәtta 180°-yә bәrabәr olur. Mikroskopun xәtti G.s. okulyarın G.s.-nin (2l) obyektivin xәtti böyütmәsinә (β) nisbәtinә bәrabәrdir: 2l / β.
    Optik sistemin görmә sahәsi. OO – optik sistemin oxu.