GÖ́TTİNGEN – AFR-dә, Aşağı Saksoniya federal әrazisinin c.-ş.-indә şәhәr. Əh. 119,8 min (2018). Orta Almaniya d-rının şm. hissәsindә, Layne çayının sahilindәdir. Avtomobil vә d.y.-ları qovşağı. Mәdәniyyәt vә turizm mәrkәzidir. Adı ilk dәfә 953 ildә I Ottonun (B ö y ü k O t t o n u n) dövründә qeyd olunur. Tәqr. 1200 ildә şәhәr hüququnu almışdır. İri ticarәt vә sәnәtkarlıq mәrkәzinә çevrilmiş vә Hanzanın üzvü olmuş şәhәrin iqtisadiyyatının 14–15 әsrlәrdә çiçәklәnmә dövrü idi. Otuzillik müharibә (1618–48) illәrindә iqtisadiyyatı dağıdılmış G. 17 әsrin sonlarında tәnәzzül etmişdir. Şәhәrin sonrakı inkişafı 1737 ildә әsası qoyulmuş Göttingen universiteti ilә bağlıdır. Qotika üslubundakı bir sıra tikililәr saxlanılmışdır: Müq. İohann kilsәsi (1300–44), keçmiş dominikçi monastırı (1331; hazırda sәrgi zalıdır), Müq. Yakov kilsәsi (1361–1459; qüllәnin hünd. 72 m), ratuşa binası (1270, 1369–1443 illәrdә genişlәndirilmişdir). Arxeologiya in-tu; şәhәr muzeyi (1889; 1592 ildәn renessans üslubunda tikilmiş binada); alman teatrı (1834; müasir binası 1888–90, memar Q.Şnitger), “Yunges teater” (1957; müasir binası 1967), “Teater im operasionszal” (1984), şәhәr uşaq teatrı, kukla vә kölgә teatrı, “Vaqantay Ştrüver” kukla teatrı var. Gәnclәr vә kukla teatrları festivalları keçirilir. Şәhәr iqtisadiyyatında xidmәt sferası (işlәyәnlәrin tәqr. 85%-i) üstünlük tәşkil edir, onun әsas sahәlәri ETTKİ vә tәhsildir. Bir sıra elmi tәdqiqat (fiziologiya vә farmakologiya, baytarlıq, tibbi kimya vә gigiyena, patologiya, anatomiya vә s. üzrә) mәrkәzlәri, rәsәdxana vә s. fәaliyyәt göstәrir. G.-dә Maks Plank Cәmiyyәtinin baş tәşkilatı vә bir sıra ETİ yerlәşir. 18 әsrdәn sәnaye, әsasәn, yerli әhәmiyyәt daşıyır; müәssisәlәrin ixtisaslaşması (optik vә s. cihazların, elektrotexnika mәmulatlarının istehsalı, poliqrafiya) hәm dә un-t vә elmi tәdqiqat mәrkәzlәri ilә әlaqәlidir.

Göttingen şәhәrindәn görünüş.










