GÖVDƏLİ REÁKTOR – aktiv zonası möhkәm gövdә içәrisindә yerlәşdirilәn nüvә reaktoru. Aktiv zonanın istilikayıran hissәlәrinin soyudulması üçün birfazalı (su, maye metal, qaz) vә ya ikifazalı (buxar-su qarışığı) istilikdaşıyıcı tәtbiq edilir. G.r.-un birfazalı istilikdaşıyıcını qızdıraraq buxar generatoruna, aralıq istilik mübadilәsi qurğusuna, ya da qaz turbininә ötürmәsi nәticәsindә ikifazalı istilikdaşıyıcı qızır vә qismәn buxarlanır, alınan buxar da turbinә verilir. Su-su reaktoru (PWR – Power Water Reactor), gövdәli qaynayan reaktorlar (BWR – Boiling Water Reactor), qaz (He, CO2) istilikdaşıyıcılı yüksәktemperaturlu reaktorlar, sürәtli (cәld) neytronlar reaktoru vә s. müxtәlif G.r.-lar geniş tәtbiq olunur. Reaktorun gövdәsi, adәtәn, silindrik olur, yuxarı hissәsi qapaqla açılıb örtülür. Gövdәnin daxilindә aktiv zona üçün dayaq olan şaxta bәrkidilir. Qızdırılmış istilikdaşıyıcı gövdәnin yuxarı hissәsindәki qısa boru ilә xaric edilir. İdarәetmә vә mühafizә sisteminin mexaniki orqanlarının intiqalı gövdәnin yuxarı qapağında yerlәşir. Gövdә az legirlәnmiş karbonlu poladdan (su-su vә qaynayan reaktorların gövdәsinin qalınlığı 170–180 mm olur) hazırlanır; gövdәnin daxili divarına 10 mm qalınlığında korroziya әleyhinә tәbәqә çәkilir. Konstruksiyası sadә vә yığcam, aktiv zonası enerji gәrginlikli olduğundan G.r. nüvә energetikasında geniş istifadә edilir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
GÖVDƏLİ REÁKTOR
GÖVDƏLİ REÁKTOR – aktiv zonası möhkәm gövdә içәrisindә yerlәşdirilәn nüvә reaktoru. Aktiv zonanın istilikayıran hissәlәrinin soyudulması üçün birfazalı (su, maye metal, qaz) vә ya ikifazalı (buxar-su qarışığı) istilikdaşıyıcı tәtbiq edilir. G.r.-un birfazalı istilikdaşıyıcını qızdıraraq buxar generatoruna, aralıq istilik mübadilәsi qurğusuna, ya da qaz turbininә ötürmәsi nәticәsindә ikifazalı istilikdaşıyıcı qızır vә qismәn buxarlanır, alınan buxar da turbinә verilir. Su-su reaktoru (PWR – Power Water Reactor), gövdәli qaynayan reaktorlar (BWR – Boiling Water Reactor), qaz (He, CO2) istilikdaşıyıcılı yüksәktemperaturlu reaktorlar, sürәtli (cәld) neytronlar reaktoru vә s. müxtәlif G.r.-lar geniş tәtbiq olunur. Reaktorun gövdәsi, adәtәn, silindrik olur, yuxarı hissәsi qapaqla açılıb örtülür. Gövdәnin daxilindә aktiv zona üçün dayaq olan şaxta bәrkidilir. Qızdırılmış istilikdaşıyıcı gövdәnin yuxarı hissәsindәki qısa boru ilә xaric edilir. İdarәetmә vә mühafizә sisteminin mexaniki orqanlarının intiqalı gövdәnin yuxarı qapağında yerlәşir. Gövdә az legirlәnmiş karbonlu poladdan (su-su vә qaynayan reaktorların gövdәsinin qalınlığı 170–180 mm olur) hazırlanır; gövdәnin daxili divarına 10 mm qalınlığında korroziya әleyhinә tәbәqә çәkilir. Konstruksiyası sadә vә yığcam, aktiv zonası enerji gәrginlikli olduğundan G.r. nüvә energetikasında geniş istifadә edilir.
GÖVDƏLİ REÁKTOR
GÖVDƏLİ REÁKTOR – aktiv zonası möhkәm gövdә içәrisindә yerlәşdirilәn nüvә reaktoru. Aktiv zonanın istilikayıran hissәlәrinin soyudulması üçün birfazalı (su, maye metal, qaz) vә ya ikifazalı (buxar-su qarışığı) istilikdaşıyıcı tәtbiq edilir. G.r.-un birfazalı istilikdaşıyıcını qızdıraraq buxar generatoruna, aralıq istilik mübadilәsi qurğusuna, ya da qaz turbininә ötürmәsi nәticәsindә ikifazalı istilikdaşıyıcı qızır vә qismәn buxarlanır, alınan buxar da turbinә verilir. Su-su reaktoru (PWR – Power Water Reactor), gövdәli qaynayan reaktorlar (BWR – Boiling Water Reactor), qaz (He, CO2) istilikdaşıyıcılı yüksәktemperaturlu reaktorlar, sürәtli (cәld) neytronlar reaktoru vә s. müxtәlif G.r.-lar geniş tәtbiq olunur. Reaktorun gövdәsi, adәtәn, silindrik olur, yuxarı hissәsi qapaqla açılıb örtülür. Gövdәnin daxilindә aktiv zona üçün dayaq olan şaxta bәrkidilir. Qızdırılmış istilikdaşıyıcı gövdәnin yuxarı hissәsindәki qısa boru ilә xaric edilir. İdarәetmә vә mühafizә sisteminin mexaniki orqanlarının intiqalı gövdәnin yuxarı qapağında yerlәşir. Gövdә az legirlәnmiş karbonlu poladdan (su-su vә qaynayan reaktorların gövdәsinin qalınlığı 170–180 mm olur) hazırlanır; gövdәnin daxili divarına 10 mm qalınlığında korroziya әleyhinә tәbәqә çәkilir. Konstruksiyası sadә vә yığcam, aktiv zonası enerji gәrginlikli olduğundan G.r. nüvә energetikasında geniş istifadә edilir.
