GÖY GÜNBƏZ – 12 әsrә aid Azәrb. memarlıq abidәsi. Marağada (Cәnubi Azәrb.) dairәvi türbәnin yaxınlığında yerlәşәn sәkkiz bucaqlı, qüllәvarı türbәnin (1196, memar Əhmәd Mәhәmmәdoğlu) gövdәsi kәrpicdәn, kürsülüyü daşdan inşa edilmişdir. G.g.-in plan-mәkan quruluşu Xәrrәqan türbәlәri ilә eynitiplidir: sәkkizüzlü prizmnın bucaqları bayırda silindrik dayaqlarla möhkәmlәndirilmişdir. Dayaqlararası sivri tağçalarda vә karnizdә Mömünә xatın türbәsinin tәsiri hiss olunur. Mömünә xatın türbәsindә incәlik, möhtәşәmlik klassik ciddiliyә tabe edildiyi halda, G.g. türbәsindә dekorativliyә, bәdii şuxluğa üstünlük verilmişdir. Türbәnin kitabәsi kufi xәtti ilә yazılmışdır. Memarlıq bәzәyindә ikiplanlı relyefi olan vә kәrpic düzümündәn әmәlә gәlәn naxışlara rast gәlinir. Relyefli naxışların ümumi yerliyi batıq gәc sәthlәridir. Sәthlәrini vә dairәvi çıxıntılarını bәzәmәk üçün firuzәyi kaşıdan istifadә edildiyindәn türbә G.g. adlandırılmışdır. Bәzi mәnbәlәrdә Elxani hökmdarı Hülaku xanın [1256–65] anası Suyur Göytәn xatunun G.g.-dә dәfn olunduğu vә “göy” sözünün onun adından götürüldüyü göstәrilir. Türbәnin dağılmış çadırvarı bayır günbәzinin dә vaxtilә firuzәyi kaşı ilә üzlәnmiş olduğu ehtimal edilir.

Göy günbәz.










