GÖY MƏSCİD, C a h a n ş a h m ә s c i d i – orta әsr Azәrb. memarlıq abidәsi (1465).Tәbrizdәdir. Qaraqoyunlu hökmdarı Cahanşahın [1435–67] tikdirdiyi Müzәffәriyyә memarlıq kompleksinin mәrkәzi tikilisi olmuşdur. Kompleksdәn yalnız әzәmәtli G.m. (dağınıq halda) qalmışdır. Memarı Xacә Əli Kücәci olmuş, kitabәlәrini xәttat Nemәtulla Bәvvab işlәmişdir. Bişmiş kәrpicdәn inşa edilәn G.m. kvadratşәkilli böyük salondan vә onun әtrafında qruplaşdırılmış 9 kiçik otaqdan ibarәtdir. Mәrkәzi salona üç tәrәfdәn birlәşәn qalereyalar vә iki künc salon mәscidin planının düz bucaqlı hissәsini әmәlә gәtirir. Kvadratşәkilli üçüncü salon (Göy salon) c. tәrәfdәn mәrkәzi salona birlәşir. Şәrq vә qәrb qalereyaları, hәmçinin künc salonların bir hissәsi qadınlar üçün nәzәrdә tutulmuş vә mәrkәzi salondan xüsusi pәrdәlәr vә ağac şәbәkәlәrlә ayrılmışdır. Şm. qalereyası vestibül (bölüşdürücü) olmuşdur. Əsas fasadın (uz. 52 m) mәrkәzindә zәngin baştağ, kәnarlarında iki minarә var. Monumental günbәzlidir (diametri 16,5 m). Mәscidin rumi vә islimi ornamentli zәngin naxışları, kaşı mozaikası, gәc üzәrindә oyma bәzәklәri, bişmiş vә şirli kәrpiclәrin naxışlı hörgüsü onun quruluşu ilә üzvi әlaqәlәndirilmiş, kitabәlәri nәstәliq, kufi, süls vә rüqә xәtlәri ilә işlәnmişdir. Hәm interyer, hәm dә fasad bәzәyinin koloritindә göy rәng üstün olduğundan “G.m.” adını almışdır. Bütün gövdәsini örtәn mavi vә parlaq kaşı üzlük ona “İslamın firuzәsi” adını qazandırmışdır. Cahanşah G.m.-dә dәfn olunmuşdur.

Göy mәscid. Tәbriz.










