GÖY MƏSCİD, İ t t i f a q m ә s c i d i – Azәrb. memarlıq abidәsi. Bakıdadır. Mesenat Hacı Əjdәr bәy Aşurbәyovun sifarişi vә vәsaiti ilә tikildiyindәn (1912–13) xalq arasında “Əjdәr bәy mәscidi” kimi dә tanınır. Memarı Z.G.Əhmәdbәyovdur. Mәscidin memarlıq kompozisiyasına 400 nәfәrlik kvadratplanlı ibadәt zalı, portal-vestibül, sıratağlı eyvan vә minarә, qadınlar üçün ikimәrtәbәli ibadәt yeri, mehrablı apsida daxildir. Portalın biçimli proporsiyaları vә ona birlәşәn sıratağlı eyvan tikilinin әsas komponentlәrini üzvi surәtdә әlaqәlәndirir. Mәscidin ş. fasadı dolğun hәcm vә memarlıq plastikası üzәrindә qurulmuşdur. Tağ açırımlarının müxtәlif formalarından istifadә edәn memar onların geniş palitrasını yaratmışdır. Bakı-Abşeron memarlığına mәxsus mәscidin Mavritaniya üslublu sıratağları özünәmәxsus kapitelә malik zәrif daş sütunlar üzәrindә durur. Naxışlı timpanlar eyvanın strukturuna bәdii element kimi daxil edilmişdir. Eyvanla bir xәtt üzәrindә tikilmiş minarәnin gövdәsi stalaktit pәrvaz-şәrәfә ilә bölünür. Mәscidin tikintisindә Tәzәpir mәscidi, Bakı şәhәr duması vә s. binalardakı işlәri ilә tanınmış daş ustası Salman Atayev dә iştirak etmişdir. 2007–11 illәrdә aparılan bәrpa vә yenidәnqurma işlәri zamanı mәscidin ümumi sahәsi 4 min m2-әdәk genişlәndirilmiş, hәrәki tavanlar quraşdırılmış, 3000-әdәk insanın ibadәt etmәsi üçün şәrait yaradılmışdır. Əjdәr bәy Aşurbәyov mәscidin hәyәtindә dәfn olunmuşdur.
Əd.: S a r a x a n ı m A ş u r b ә y l i. Bakı şәhәrinin tarixi. B., 2006; F ә t u l l a y e v - F i q a r o v Ş. Bakı memarları XIX әsrin sonu – XX әsrin әvvәlindә. B., 2013.
Göy mәscid. Bakı.
