Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    GÖZ DİBİ 
    GÖZ DİBİ – göz almasının daxili sәthi; buraya görmә siniri diski, damarlarla birlikdә damarlı vә tor qişa daxildir. G.d.-nin rәngi tor vә damarlı qişa piqmentinin sıxlığından asılı olaraq açıq qırmızıdan tünd qәhvәyiyә qәdәr dәyişir. Görmәsiniri diski tor qişanın mәrkәzi hissәsindәn içәri yerlәşir vә tәqr. 1500 mkm diametrdә dәqiq dairәyә alınmış solğun çәhrayı rәngli oval şәklindә olur. Diskin mәrkәzindә kiçik çuxur (diskin çalası) var vә orada qәfәsli lövhә görünür. Diskin mәrkәzindәn, yaxud ondan azacıq daxilә torqişasının mәrkәzi arteriyası vә eyni adlı venası çıxır. Tor qişanın sarı lәkәsi vә ya makula (sarı piqmenti olur) G.d.-nin mәrkәzi hissәsini tutur vә görmә itiliyini vә rәng duyğusunu yerinә yetirir. G.d.-nin dәyişmәsi gözdaxili proseslәrlә (tor qişanın vә görmә sinirinin anadangәlmә anomaliyaları, irsi vә yaş distrofiyaları, tor qişanın, görmә sinirinin damarlı qişasının iltihabi xәstәliklәri, şişlәr vә s.) vә ya ümumi xәstәliklәrlә (şәkәrli diabet, hipertoniya, qan xәstәliklәri, sistem xәstәliklәri, kәllәdaxili pozuntular vә s.) şәrtlәnir. G.d.-nin әsas müayinә üsulları: kontakt vә kontaktsız linzalardan istifadә etmәklә biomikroskopiya, düz vә әks oftalmoskopiya. G.d. patologiyalarının diaqnostikası angioqrafik müayinәlәrә; G.d.-nin struktur vәziyyәtinin klinik-funksional qiymәtlәndirilmәsinә–optik koherent tomoqrafiyaya vә elektro fizioloji müayinәlәrә әsaslanır.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    GÖZ DİBİ 
    GÖZ DİBİ – göz almasının daxili sәthi; buraya görmә siniri diski, damarlarla birlikdә damarlı vә tor qişa daxildir. G.d.-nin rәngi tor vә damarlı qişa piqmentinin sıxlığından asılı olaraq açıq qırmızıdan tünd qәhvәyiyә qәdәr dәyişir. Görmәsiniri diski tor qişanın mәrkәzi hissәsindәn içәri yerlәşir vә tәqr. 1500 mkm diametrdә dәqiq dairәyә alınmış solğun çәhrayı rәngli oval şәklindә olur. Diskin mәrkәzindә kiçik çuxur (diskin çalası) var vә orada qәfәsli lövhә görünür. Diskin mәrkәzindәn, yaxud ondan azacıq daxilә torqişasının mәrkәzi arteriyası vә eyni adlı venası çıxır. Tor qişanın sarı lәkәsi vә ya makula (sarı piqmenti olur) G.d.-nin mәrkәzi hissәsini tutur vә görmә itiliyini vә rәng duyğusunu yerinә yetirir. G.d.-nin dәyişmәsi gözdaxili proseslәrlә (tor qişanın vә görmә sinirinin anadangәlmә anomaliyaları, irsi vә yaş distrofiyaları, tor qişanın, görmә sinirinin damarlı qişasının iltihabi xәstәliklәri, şişlәr vә s.) vә ya ümumi xәstәliklәrlә (şәkәrli diabet, hipertoniya, qan xәstәliklәri, sistem xәstәliklәri, kәllәdaxili pozuntular vә s.) şәrtlәnir. G.d.-nin әsas müayinә üsulları: kontakt vә kontaktsız linzalardan istifadә etmәklә biomikroskopiya, düz vә әks oftalmoskopiya. G.d. patologiyalarının diaqnostikası angioqrafik müayinәlәrә; G.d.-nin struktur vәziyyәtinin klinik-funksional qiymәtlәndirilmәsinә–optik koherent tomoqrafiyaya vә elektro fizioloji müayinәlәrә әsaslanır.
    GÖZ DİBİ 
    GÖZ DİBİ – göz almasının daxili sәthi; buraya görmә siniri diski, damarlarla birlikdә damarlı vә tor qişa daxildir. G.d.-nin rәngi tor vә damarlı qişa piqmentinin sıxlığından asılı olaraq açıq qırmızıdan tünd qәhvәyiyә qәdәr dәyişir. Görmәsiniri diski tor qişanın mәrkәzi hissәsindәn içәri yerlәşir vә tәqr. 1500 mkm diametrdә dәqiq dairәyә alınmış solğun çәhrayı rәngli oval şәklindә olur. Diskin mәrkәzindә kiçik çuxur (diskin çalası) var vә orada qәfәsli lövhә görünür. Diskin mәrkәzindәn, yaxud ondan azacıq daxilә torqişasının mәrkәzi arteriyası vә eyni adlı venası çıxır. Tor qişanın sarı lәkәsi vә ya makula (sarı piqmenti olur) G.d.-nin mәrkәzi hissәsini tutur vә görmә itiliyini vә rәng duyğusunu yerinә yetirir. G.d.-nin dәyişmәsi gözdaxili proseslәrlә (tor qişanın vә görmә sinirinin anadangәlmә anomaliyaları, irsi vә yaş distrofiyaları, tor qişanın, görmә sinirinin damarlı qişasının iltihabi xәstәliklәri, şişlәr vә s.) vә ya ümumi xәstәliklәrlә (şәkәrli diabet, hipertoniya, qan xәstәliklәri, sistem xәstәliklәri, kәllәdaxili pozuntular vә s.) şәrtlәnir. G.d.-nin әsas müayinә üsulları: kontakt vә kontaktsız linzalardan istifadә etmәklә biomikroskopiya, düz vә әks oftalmoskopiya. G.d. patologiyalarının diaqnostikası angioqrafik müayinәlәrә; G.d.-nin struktur vәziyyәtinin klinik-funksional qiymәtlәndirilmәsinә–optik koherent tomoqrafiyaya vә elektro fizioloji müayinәlәrә әsaslanır.