GÖZLÜK, e y n ә k, ç e ş m ә k – optik nöqsanlı gözdә görmәni yaxşılaşdırmaq (korreksiyaedici G.) vә ya gözü müxtәlif tәsirlәrdәn qorumaq (mühafizә gözlüyü) üçün әn genş yayılmış optik cihaz. Görmәni yaxşı laşdırılmaq üçün cilalanmış tәbii kristallardan istifadә olunması barәdә hәlә antik dövr müәlliflәrinin yazılarında qeyd olunsa da, G.-ün istifadә olunması haqqında ilk dürüst mәlumatlar 13 әsrә aiddir (İtaliya, İngiltәrә). Müasir G. sağanağa yerlәşdirilmiş iki şüşә vә ya plastik linzadan ibarәtdir. Uzaqdangörmәni toplayıcı (müsbәt) lunzanın, yaxındangörmәni isә sәpәlәyici (mәnfi) linzanın kömәyilә düzәltmәk olar. Korreksiyaedici linzanın optik gücü gözün normal vәziyyәtdәn kәnara çıxma dәrәcәsindәn asılıdır vә dioptriyalarla (m–1) ifadә olunur. Gözün astiqmatizmi müәyyәn optik gücә malik silindrik linzanın vә gözә görә müәyyәn istiqamәt yaradan silindrin kömәyilә düzәldilir. Çox vaxt astiqmatizm yaxın dangörmә, yaxud uzaqdangörmә ilә birlәşir. Belә halda korreksiya üçün ikiqat әyilmiş sferotorik linzadan (linzanın bir sәthi sferik, digәri – torik) istifadә olunur: radiusların әyriliyi iki qarşılıqlı perpendikulyar istiqamәtdә müxtәlif olmalıdır. Yaş artdıqca akkomodasiya qabiliyyәti zәiflәyir, yaxında vә uzaqda olan әşyaları dәqiq fәrqlәndirmәk üçün müxtәlif G.-ә ehtiyac yaranır. Belә G.-ü linzanın kömәyilә bir sağanaqda birlәşdirmәk olar; aşağı hissә bir, yaxarı hissә isә digәr optik qüvvәyә malik olur (bifokal G.) G.-dә aberrasiyanı azaltmaq üçün xüsusi hesablanmış menisk linzalardan istifadә olunur. G. linzaları göz bәbәklәri arasındakı mәsafәyә uyğun olaraq bir-birindәn vә buynuz tәbәqәdәn müәyyәn mәsafәdә yerlәşdirilir. Görmәnin ağır kombinasiyalı pozuntularında xüsusi G. tәtbiq olunur: çәp gözlüyün düzәldilmәsindә – prizmatik, görmә itiliyinin kәskin azalmasında – teleskopik. Mühafizә gözlüyü gözlәri mexaniki vә kimyәvi zәdәlәnmәlәrdәn, hәmçinin parlaq işığın (qaynaqetmә, lazerlә işlәmә vә s.) zәrәrli tәsirindәn qopuyur. Gündәn qorunma G. tünd rәnglәnmiş şüşәdәn vә ya fotoxrom materiallardan hazırlanır. Polyaroid G.-lәr hәmçinin işığı kәskin dәrәcәdә tutqunlaşdırandırlar
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
GÖZLÜK
GÖZLÜK, e y n ә k, ç e ş m ә k – optik nöqsanlı gözdә görmәni yaxşılaşdırmaq (korreksiyaedici G.) vә ya gözü müxtәlif tәsirlәrdәn qorumaq (mühafizә gözlüyü) üçün әn genş yayılmış optik cihaz. Görmәni yaxşı laşdırılmaq üçün cilalanmış tәbii kristallardan istifadә olunması barәdә hәlә antik dövr müәlliflәrinin yazılarında qeyd olunsa da, G.-ün istifadә olunması haqqında ilk dürüst mәlumatlar 13 әsrә aiddir (İtaliya, İngiltәrә). Müasir G. sağanağa yerlәşdirilmiş iki şüşә vә ya plastik linzadan ibarәtdir. Uzaqdangörmәni toplayıcı (müsbәt) lunzanın, yaxındangörmәni isә sәpәlәyici (mәnfi) linzanın kömәyilә düzәltmәk olar. Korreksiyaedici linzanın optik gücü gözün normal vәziyyәtdәn kәnara çıxma dәrәcәsindәn asılıdır vә dioptriyalarla (m–1) ifadә olunur. Gözün astiqmatizmi müәyyәn optik gücә malik silindrik linzanın vә gözә görә müәyyәn istiqamәt yaradan silindrin kömәyilә düzәldilir. Çox vaxt astiqmatizm yaxın dangörmә, yaxud uzaqdangörmә ilә birlәşir. Belә halda korreksiya üçün ikiqat әyilmiş sferotorik linzadan (linzanın bir sәthi sferik, digәri – torik) istifadә olunur: radiusların әyriliyi iki qarşılıqlı perpendikulyar istiqamәtdә müxtәlif olmalıdır. Yaş artdıqca akkomodasiya qabiliyyәti zәiflәyir, yaxında vә uzaqda olan әşyaları dәqiq fәrqlәndirmәk üçün müxtәlif G.-ә ehtiyac yaranır. Belә G.-ü linzanın kömәyilә bir sağanaqda birlәşdirmәk olar; aşağı hissә bir, yaxarı hissә isә digәr optik qüvvәyә malik olur (bifokal G.) G.-dә aberrasiyanı azaltmaq üçün xüsusi hesablanmış menisk linzalardan istifadә olunur. G. linzaları göz bәbәklәri arasındakı mәsafәyә uyğun olaraq bir-birindәn vә buynuz tәbәqәdәn müәyyәn mәsafәdә yerlәşdirilir. Görmәnin ağır kombinasiyalı pozuntularında xüsusi G. tәtbiq olunur: çәp gözlüyün düzәldilmәsindә – prizmatik, görmә itiliyinin kәskin azalmasında – teleskopik. Mühafizә gözlüyü gözlәri mexaniki vә kimyәvi zәdәlәnmәlәrdәn, hәmçinin parlaq işığın (qaynaqetmә, lazerlә işlәmә vә s.) zәrәrli tәsirindәn qopuyur. Gündәn qorunma G. tünd rәnglәnmiş şüşәdәn vә ya fotoxrom materiallardan hazırlanır. Polyaroid G.-lәr hәmçinin işığı kәskin dәrәcәdә tutqunlaşdırandırlar
GÖZLÜK
GÖZLÜK, e y n ә k, ç e ş m ә k – optik nöqsanlı gözdә görmәni yaxşılaşdırmaq (korreksiyaedici G.) vә ya gözü müxtәlif tәsirlәrdәn qorumaq (mühafizә gözlüyü) üçün әn genş yayılmış optik cihaz. Görmәni yaxşı laşdırılmaq üçün cilalanmış tәbii kristallardan istifadә olunması barәdә hәlә antik dövr müәlliflәrinin yazılarında qeyd olunsa da, G.-ün istifadә olunması haqqında ilk dürüst mәlumatlar 13 әsrә aiddir (İtaliya, İngiltәrә). Müasir G. sağanağa yerlәşdirilmiş iki şüşә vә ya plastik linzadan ibarәtdir. Uzaqdangörmәni toplayıcı (müsbәt) lunzanın, yaxındangörmәni isә sәpәlәyici (mәnfi) linzanın kömәyilә düzәltmәk olar. Korreksiyaedici linzanın optik gücü gözün normal vәziyyәtdәn kәnara çıxma dәrәcәsindәn asılıdır vә dioptriyalarla (m–1) ifadә olunur. Gözün astiqmatizmi müәyyәn optik gücә malik silindrik linzanın vә gözә görә müәyyәn istiqamәt yaradan silindrin kömәyilә düzәldilir. Çox vaxt astiqmatizm yaxın dangörmә, yaxud uzaqdangörmә ilә birlәşir. Belә halda korreksiya üçün ikiqat әyilmiş sferotorik linzadan (linzanın bir sәthi sferik, digәri – torik) istifadә olunur: radiusların әyriliyi iki qarşılıqlı perpendikulyar istiqamәtdә müxtәlif olmalıdır. Yaş artdıqca akkomodasiya qabiliyyәti zәiflәyir, yaxında vә uzaqda olan әşyaları dәqiq fәrqlәndirmәk üçün müxtәlif G.-ә ehtiyac yaranır. Belә G.-ü linzanın kömәyilә bir sağanaqda birlәşdirmәk olar; aşağı hissә bir, yaxarı hissә isә digәr optik qüvvәyә malik olur (bifokal G.) G.-dә aberrasiyanı azaltmaq üçün xüsusi hesablanmış menisk linzalardan istifadә olunur. G. linzaları göz bәbәklәri arasındakı mәsafәyә uyğun olaraq bir-birindәn vә buynuz tәbәqәdәn müәyyәn mәsafәdә yerlәşdirilir. Görmәnin ağır kombinasiyalı pozuntularında xüsusi G. tәtbiq olunur: çәp gözlüyün düzәldilmәsindә – prizmatik, görmә itiliyinin kәskin azalmasında – teleskopik. Mühafizә gözlüyü gözlәri mexaniki vә kimyәvi zәdәlәnmәlәrdәn, hәmçinin parlaq işığın (qaynaqetmә, lazerlә işlәmә vә s.) zәrәrli tәsirindәn qopuyur. Gündәn qorunma G. tünd rәnglәnmiş şüşәdәn vә ya fotoxrom materiallardan hazırlanır. Polyaroid G.-lәr hәmçinin işığı kәskin dәrәcәdә tutqunlaşdırandırlar
