GÜLLÜ QAFİYƏ – 1) ә d ә b i y y a t d a: poetik forma. Mәtnini sual-cavab (“dedimdedi”) şәklindә yazılmış qoşma, yaxud gәraylı tәşkil edir. Sual vә cavablar arasında instrumental araçalğı olur. Misraları bir-biri ilә qafiyәlәndiyindәn “G.q.” adlandırılır (“gül” bәzәmәk mәnasındadır). Qoşma, yaxud gәraylının tәrkibindәki 3–5 hecalı, 3–6 misralı “gül” әsas mәtnin mövzusuna vә ovqatına uyğun olmalıdır. Şairdәn xüsusi mәharәt, sәnәtkarlıq tәlәb edәn G.q. aşıq poeziyasında (Aşıq Əlәsgәr, Aşıq Əmrah vә b.) geniş istifadә olunur. 2) m u s i q i d ә: aşıq havası. Şah pәrdә kökündә ifa olunur. İfa zamanı şah pәrdә kökünә xas olan re-solk-do harmonik akkordu әsas özәk kimi mühüm müşayiәtedici әhәmiyyәt daşıyır. İnstrumental girişlә başlayan melodiyanın әsas fәrqlәndirici cәhәti ritmik dәyişkәnlikdir. Sәkkizliklәr vә çәrәk notdan yaranan әsas melodik motiv vaxtaşırı triollarla (3/4 ölçülü) әvәzlәnir. G.q. aşıq ifa-üslub xüsusiyyәtlәrini saxlamaqla xanәndәlәrindә repertuarında yer tutur.
Əd.: İ s m a y ı l o v M.C. Azәrbaycan xalq musiqi janrları. B., 1984; M ә m m ә d o v T.A. Azәrbaycan klassik aşıq havaları. B., 2009; K ö ç ә r l i İ.T. Aşıq sәnәti: musiqili poetik janrlar. B., 2010.










