GÜLNAR XANIM, O l q a S e r g e y e v n a L e b e d e v a (1854, Kazan – 1909 ildәn sonra) – Rusiyada ilk qadın şәrqşünas.Kazan Un-tindә tәhsil almışdır. Türk mәdәniyyәtinә vә islam dәyәrlәrinә olan sevgisinә görә “Gülnar” adını götürmüş, türk dilindә yazdığı әsәrlәrindә bu addan istifadә etmişdir. Alman, ingilis, fransız, italyan, yunan, tatar, türk, fars vә әrәb dillәrini bildiyi üçün “poliqlot” adlandırılmışdır. Sanskrit dilini dә öyrәnmişdir. “Qabusnamә”ni rus dilinә (1886) tәrcümә etmişdir. 1889 ildә Stokholmda keçirilәn şәrqşünasların 8-ci Beynәlxalq konqresindә Əhmәd Midhәt ilә tanış olmuşdur. Türk ziyalı mühiti G.X.-ı Əhmәd Midhәtin “Avropaya sәyahәt” (1889) әsәrindәn tanımışdır. Mәqalәlәri vә әsәrlәri “Tәrcümani-hәqiqәt” qәzetindә dәrc olunmuşdur. A.S.Puşkinin “Qar fırtınası”, “Qaratoxmaq qadın”, M.Y.Lermontovun “Demon”, L.N.Tolstoyun “İlyas”, “Ailә sәadәti”, Kazan müftisi Ataullah Bәyazidovun Qәrb oxucularına ünvanladığı üçün rus dilindә yazdığı “Renana etiraz” (1891) әsәrini vә s. türk dilinә tәrcümә etmişdir. Əhmәd Cövdәtin qızı Fatma Aliyәnin “Nisvani-islam” әsәrinin fransız dilinә tәrcümәsini hazırlamışdır. Əsәrlәri II Əbdülhәmidә tәqdim olunmuş vә sultan tәrәfindәn 2-ci dәrәcәli “Şәfqәt” ordeni ilә tәltif edilmişdir. Şәrqşünasların 9-cu Beynәlxalq konqresi (1891, London) üçün hazırladığı “Şәrq antologiyası”nda osmanlı әdәbiyyatından başqa, qәdim vә yeni fars vә әrәb әdәbiyyatlarından seçmәlәr dә toplamış, mәtnlәri tәrcümә vә izahları ilә birgә hәm әrәb, hәm dә latın әlifbası ilә vermişdir. S.-Peterburqda yaratdığı (1890) Şәrqşünaslıq cәmiyyәtinin sonradan fәxri sәdri olmuşdur. Türk dilindә yazdığı “Şair Puşkin” (1891) monoqrafiyasının, “Rus әdәbiyyatı” (1893) әsәrinin müәllifidir.











