GÜLÜMBAHAR (Calendula) – mürәkkәb çiçәklilәr fәsilәsindәn bitki cinsi. Əsasәn, Aralıq dәnizi ölkәlәrindә, Mәrkәzi Avropada, Qәrbi Asiyada yayılmış 20-әdәk birillik, ikiillik yaxud çoxillik ot vә yarımkollardır. Dәrman G.-ının (C. officinalis) 20-dәn artıq sortu dәrman vә dekorativ bitki kimi becәrilir. Hünd. 0,2–0,7 m olan budaqlı gövdәsi vә güclü kök sistemi var. Yarpaqları bütöv, növbәli, uzunsov olur. Çiçәklәri yanlarda dilşәkilli (krem rәngli, sarı, yaxud, narıncı), ortada boruşәkilli (sarı, yaxud qonur) olub uzun çiçәk saplağı üzәrindә tәk-tәk yerlәşәn sadә sәbәtçiklәrdә toplanmışdır. İyun ayından şaxtalar düşәnәdәk fasilәsiz çiçәklәyir. Meyvәsi quru toxumcadır. Toxumları apreldә sәpilir, 1–2 hәftә әrzindә cücәrir. Torpağa az tәlәb kardır. İşıqsevәn, soyuğadavamlı, üzvi maddәlәrlә zәngin, neytral reaksiyalı kifayәt qәdәr rütubәtli gillicәli torpaqlarda yaxşı bitir. G.-ın çiçәklәrindә efir yağları, karotinoidlәr, seliklәr, saponinlәr vә b. maddәlәr olduğundan tibbdә, kosmetologiyada, hәmçinin qida aromatizatorları (tamverici) vә boyaq maddәlәri (qәnnadı mәhsullarını, yun sapları boyamaq üçün) kimi istifadә edilir. Sәnaye mәqsәdlәri üçün G. növbәli әkinlәrdә becәrilir. Mövsüm әrzindә 15–20 dәfә çiçәk yığılır; 1 ha-dan 20 s-әdәk quru sәbәtçik toplanır. Toxumla çoxaldılır. Çiçәklik salmaq üçün yararlıdır.

Gülümbahar (Calendula).










