GÜLYATAQ KURQANLARI – Azәrb. Resp. Ağdәrә r-nu Gülyataq k.-nin yaxınlığında Son Tunc dövrünә aid abidә. 19 әsrin 90-cı illәrindә Moskva Arxeoloji Cәmiyyәtinin xәtti ilә Qarabağa gәlmiş A.A.İvanovski Vәng, Dәmqolu vә Gülyataq kәndlәri әtrafında qәbir avadanlığı baxımından eyni olan bir qrup abidә qeydә almış vә onlardan beşindә arxeoloji qazıntılar (1895) aparmışdır. Qeydә alınmış vә qazıntı aparılmış 81 saylı Gülyataq kurqanı Xaçın çayına tökülәn kiçik Gülyataq çayının sol sahilindә yerlәşir. Örtüyünün diametri tәqr. 40 m olan kurqan torpaq qarışıq çay daşlarından qurulmuşdur. 2 m dәrinlikdә aşkar olunmuş daş qutu qәbirdә (3,6×1,35×1,4 m) başı qәrbә tәrәf vә oturdulmuş vәziyyәtdә meyit dәfn edilmişdir. Qәbir avadanlığı saxsı (keramika) qab qırıqlarından (onlardan yalnız 78 saylı Dәmqolu kurqanında tapılmış keramikanın oxşarı, sәthi heyvan tәsvirli, ağ pasta ilә inskrustasiya edilmiş bütöv qab vә sәthi meandr naxışlı keramika parçaları qeyd olunur), habelә metal (tunc, qismәn dәmir) әşyalardan, obsidian (d ә v ә g ö z ü) vә çaxmaq daşıdan hazırlanmış xәncәr, bәzәk mәmulatı, ox vә nizә ucluqlarından ibarәtdir. Tunc әşyalar daha çoxdur. Bunlara yaxşı saxlanılmamış alınlıq (d i a d e m a), düymәlәr, 200-әdәk kiçik halqa (“muncuq”), 18 әdәd böyük ölçülü düymә, başlığı tiyәdәn ayrı tökülmüş xәncәr, 2 әdәd qolbaq (onlardan birinin sәthi dişlidir) vә dörddilli biz daxildir. G.k.-nda Qarabağın bu dövr abidәlәri üçün çox nadir hesab olunan 3 әdәd dәmir әşyaya da tәsadüf edilmişdir: enli, yarpaqvarı tiyәli, borulu nizә ucluğu; ensiz vә uzun tiyәli nizә ucluğu; uzun saplaqlı, kiçik tiyәli bıçaq. Tapıntılara әsasәn G.k. e.ә. 12–11 әsrlәrә aid edilir.
Əd.: Д ж a ф a р о в Г.Ф. Связи Aзербaйджaнa сострaнaми Передней Aзии в эпоху поздней бронзы и рaннего железa. Б., 1984.
