GÜNDƏLİK – әdәbi-mәişәt janrı; müәllifin tarixi ardıcıllıqla qeydә aldığı hadisәlәrin, hәmçinin düşüncәlәrinin, hisslәrinin vә şәxsi müşahidәlәrinin mәcmusu. Janrın tәşәkkülü gündәlik şәhәr xronikalarının, xüsusәn dә ailәnin gәlir vә xәrclәrinin, bir sıra hallarda isә ailә hәyatında baş verәn mühüm hadisәlәrin qeyd olunduğu haqqhesab kitablarının (14 әsrdәn) erkәn Avropa nümunәlәrinә gedib çıxır. Xüsusi növü yol G.-yidir (M. Montenin “İtaliyaya sәyahәt gündәliyi”, 1580–81; nәşri 1774). Ədәbi janr olaraq özәl G. nümunәlәrinin çap olunduğu dövrdәn G. statusu almışdır (İ.Lafater, “Gizli gündәlik”, 1771). G. avtobioqrafiya üçün material ola bilәr; bәzi hallarda G. aforizmlәr toplusu, epistolyar vә memuar әdәbiyyatı ilә yaxınlaşır. 19–20 әsrlәr әdәbiyyatında G.-dәn hәmçinin bәdii tәhkiyә forması kimi dә geniş istifadә olunmuşdur: İ.S.Turgenevin “Artıq adamın gündәliyi”, F.M.Dostoyevskinin “Yazıçının gündәliyi”, Nikolay Qumilyovun “Afrika gündәliyi”, Rәşad Nuri Güntәkinin “Çalı quşu” romanında Fәridәnin G.-yi vә s. Azәrb. yazıçılarından S.Qәdirzadәnin “46 bәnövşә”, İ.Şıxlının “Cәbhә yolları” povestlәri G. janrında yazılmışdır. Mehdi Hüseyn, Əziz Şәrif vә b.-nın G.-lәri var.










