GÜNƏŞ AKTİVLİYİ – Günәş atmosferindә güclü maqnit sahәlәrinin dәyişmәsi ilә әlaqәdar olaraq Günәşdә müşahidә edilәn Günәş lәkәlәri, mәşәllәr, flokkullar, protuberanslar, Günәş alışmaları, Günәş tacında baş verәn sarsıntılar, ultra bәnövşәyi, rentgen vә korpuskulyar şüalanmaların güclәnmәsi vә s. qlobal proseslәr. Adәtәn aktiv törәmәlәr Günәş sәthinin mәhdud sahәsindә – Günәşin, bir neçә gündәn bir neçә aya qәdәr davam edәn aktiv oblastında müşahidә olunur. Aktiv oblastın yaranması zamanı flokkullar meydana çıxır (ionlaşmış kalsiumda vә hidrogenin udulma xәtlәrindә parlaqlıq artır), bir neçә gündәn sonra isә kiçik lәkәlәr әmәlә gәlir. Tәdricәn lәkәlәrin miqdarı vә onların böyüklüyü artır vә G.a.-nin başqa törәmәlәrinin intensivliyi dә yüksәlir. G.a. hadisәlәrinin intensivliyi şәrti indekslәrlә – G. lәkәlәrinin nisbi sayı (Volf әdәdi), lәkәlәrin sahәsi, mәşәllәrin, flokkulların, liflәrin vә protuberansların parlaqlığı vә sahәsi ilә xarakterizә olunur. Belә indekslәrin orta illik qiymәti periodik (dövrü) dәyişir. Mәs., Volf әdәdi tәqr. 11-illik orta periodla dәyişir (period 7,5-lә 16 il arasında enibqalxır). 11-il lik dövrün maks.-u tәqr. 80 illik periodla dәyişir. Aktiv oblastlar Günәş diskindә ekvatorun hәr iki tәrәfi üzrә ona paralel yerlәşmiş iki qurşağı tutur. Bu qurşaqların ekvatordan uzaqlaşması da periodik dәyişir. 11-illik dövrün әvvәlindә aktiv oblastlar Günәş ekvatorundan daha çox uzaqda olur, sonra isә tәdricәn ona yaxınlaşır. G.a. Yer hadisәlәrinә ciddi tәsir göstәrir (bax Günәş-Yer әlaqәlәri). Rentgen alışmalarının gündәlik qısamüddәtli proqnozları İnternet saytlarında çap olunur vә kosmik hava haqqında informasiya verir. Bax hәmçinin Günәş.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
GÜNƏŞ AKTİVLİYİ
GÜNƏŞ AKTİVLİYİ – Günәş atmosferindә güclü maqnit sahәlәrinin dәyişmәsi ilә әlaqәdar olaraq Günәşdә müşahidә edilәn Günәş lәkәlәri, mәşәllәr, flokkullar, protuberanslar, Günәş alışmaları, Günәş tacında baş verәn sarsıntılar, ultra bәnövşәyi, rentgen vә korpuskulyar şüalanmaların güclәnmәsi vә s. qlobal proseslәr. Adәtәn aktiv törәmәlәr Günәş sәthinin mәhdud sahәsindә – Günәşin, bir neçә gündәn bir neçә aya qәdәr davam edәn aktiv oblastında müşahidә olunur. Aktiv oblastın yaranması zamanı flokkullar meydana çıxır (ionlaşmış kalsiumda vә hidrogenin udulma xәtlәrindә parlaqlıq artır), bir neçә gündәn sonra isә kiçik lәkәlәr әmәlә gәlir. Tәdricәn lәkәlәrin miqdarı vә onların böyüklüyü artır vә G.a.-nin başqa törәmәlәrinin intensivliyi dә yüksәlir. G.a. hadisәlәrinin intensivliyi şәrti indekslәrlә – G. lәkәlәrinin nisbi sayı (Volf әdәdi), lәkәlәrin sahәsi, mәşәllәrin, flokkulların, liflәrin vә protuberansların parlaqlığı vә sahәsi ilә xarakterizә olunur. Belә indekslәrin orta illik qiymәti periodik (dövrü) dәyişir. Mәs., Volf әdәdi tәqr. 11-illik orta periodla dәyişir (period 7,5-lә 16 il arasında enibqalxır). 11-il lik dövrün maks.-u tәqr. 80 illik periodla dәyişir. Aktiv oblastlar Günәş diskindә ekvatorun hәr iki tәrәfi üzrә ona paralel yerlәşmiş iki qurşağı tutur. Bu qurşaqların ekvatordan uzaqlaşması da periodik dәyişir. 11-illik dövrün әvvәlindә aktiv oblastlar Günәş ekvatorundan daha çox uzaqda olur, sonra isә tәdricәn ona yaxınlaşır. G.a. Yer hadisәlәrinә ciddi tәsir göstәrir (bax Günәş-Yer әlaqәlәri). Rentgen alışmalarının gündәlik qısamüddәtli proqnozları İnternet saytlarında çap olunur vә kosmik hava haqqında informasiya verir. Bax hәmçinin Günәş.
GÜNƏŞ AKTİVLİYİ
GÜNƏŞ AKTİVLİYİ – Günәş atmosferindә güclü maqnit sahәlәrinin dәyişmәsi ilә әlaqәdar olaraq Günәşdә müşahidә edilәn Günәş lәkәlәri, mәşәllәr, flokkullar, protuberanslar, Günәş alışmaları, Günәş tacında baş verәn sarsıntılar, ultra bәnövşәyi, rentgen vә korpuskulyar şüalanmaların güclәnmәsi vә s. qlobal proseslәr. Adәtәn aktiv törәmәlәr Günәş sәthinin mәhdud sahәsindә – Günәşin, bir neçә gündәn bir neçә aya qәdәr davam edәn aktiv oblastında müşahidә olunur. Aktiv oblastın yaranması zamanı flokkullar meydana çıxır (ionlaşmış kalsiumda vә hidrogenin udulma xәtlәrindә parlaqlıq artır), bir neçә gündәn sonra isә kiçik lәkәlәr әmәlә gәlir. Tәdricәn lәkәlәrin miqdarı vә onların böyüklüyü artır vә G.a.-nin başqa törәmәlәrinin intensivliyi dә yüksәlir. G.a. hadisәlәrinin intensivliyi şәrti indekslәrlә – G. lәkәlәrinin nisbi sayı (Volf әdәdi), lәkәlәrin sahәsi, mәşәllәrin, flokkulların, liflәrin vә protuberansların parlaqlığı vә sahәsi ilә xarakterizә olunur. Belә indekslәrin orta illik qiymәti periodik (dövrü) dәyişir. Mәs., Volf әdәdi tәqr. 11-illik orta periodla dәyişir (period 7,5-lә 16 il arasında enibqalxır). 11-il lik dövrün maks.-u tәqr. 80 illik periodla dәyişir. Aktiv oblastlar Günәş diskindә ekvatorun hәr iki tәrәfi üzrә ona paralel yerlәşmiş iki qurşağı tutur. Bu qurşaqların ekvatordan uzaqlaşması da periodik dәyişir. 11-illik dövrün әvvәlindә aktiv oblastlar Günәş ekvatorundan daha çox uzaqda olur, sonra isә tәdricәn ona yaxınlaşır. G.a. Yer hadisәlәrinә ciddi tәsir göstәrir (bax Günәş-Yer әlaqәlәri). Rentgen alışmalarının gündәlik qısamüddәtli proqnozları İnternet saytlarında çap olunur vә kosmik hava haqqında informasiya verir. Bax hәmçinin Günәş.
