Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    GÜNVURMA 
    GÜNVURMA – insan vә heyvanlarda kәskin xәstәlik halı; günәş şüalarının başa bilavasitә tәsiri nәticәsindә beyin funksiyalarının pozulması ilә müşahidә olunur. G. zamanı insanda beynin qabıqaltı – kötük nahiyәlәrindә (tәnәffüsü, qan dövranını, temp-r balansını, yuxunu vә s. tәnzimlәyәn mәrkәz) funksional vә struktur dәyişikliklәr baş verir. Ə l a m ә t l ә r i: başağrısı, qusma, әzginlik, nәbzin vә tәnәffüsün pozulması, qıcolmalar, hәyәcanlanma vә s.; ağır hallarda koma. İ l k y a r d ı m: xәstәni kölgәdә uzandırmaq, soyuq kompreslәr qoymaq, bәdәni yaş dәsmalla bürümәk, ağır hallarda süni tәnәffüs. H e y v a n l a r d a (Apoplexia solaris) – Çox vaxt iş atları vә öküzlәr xәstәlәnir. Yorucu iş, isti havada heyvanın uzun müddәt sürülmәsi, köklüyü, qızdırmalı vәziyyәtdә olması, ürәk zәifliyi, ağ ciyәr emfizeması xәstәliyin baş vermәsinә imkan yaradır. Heyvanda güclü düşkünlük, tәrlәmә, sәndirlәmә müşahidә olunur; selikli qişalar hipermilәşir, göyәrir, temp-r yüksәlir, nәbz vurma tezlәşir vә zәiflәyir, töyşümә, әzәlә titrәmәsi görünür; heyvan qıcolma ilә tәlәf olur. M ü a l i c ә s i: tam rahatlıq, heyvanı sәrin yerdә saxlamaq, ürәk nahiyәsinә sәrin kompres qoymaq, ürәk dәrmanları tәyin etmәk. P r o f i l a k t i k a s ı: heyvanı istidә az işlәtmәk, talvar düzәltmәk, atların başını xüsusi cutqularla qorumaq (bax İstivurma).
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    GÜNVURMA 
    GÜNVURMA – insan vә heyvanlarda kәskin xәstәlik halı; günәş şüalarının başa bilavasitә tәsiri nәticәsindә beyin funksiyalarının pozulması ilә müşahidә olunur. G. zamanı insanda beynin qabıqaltı – kötük nahiyәlәrindә (tәnәffüsü, qan dövranını, temp-r balansını, yuxunu vә s. tәnzimlәyәn mәrkәz) funksional vә struktur dәyişikliklәr baş verir. Ə l a m ә t l ә r i: başağrısı, qusma, әzginlik, nәbzin vә tәnәffüsün pozulması, qıcolmalar, hәyәcanlanma vә s.; ağır hallarda koma. İ l k y a r d ı m: xәstәni kölgәdә uzandırmaq, soyuq kompreslәr qoymaq, bәdәni yaş dәsmalla bürümәk, ağır hallarda süni tәnәffüs. H e y v a n l a r d a (Apoplexia solaris) – Çox vaxt iş atları vә öküzlәr xәstәlәnir. Yorucu iş, isti havada heyvanın uzun müddәt sürülmәsi, köklüyü, qızdırmalı vәziyyәtdә olması, ürәk zәifliyi, ağ ciyәr emfizeması xәstәliyin baş vermәsinә imkan yaradır. Heyvanda güclü düşkünlük, tәrlәmә, sәndirlәmә müşahidә olunur; selikli qişalar hipermilәşir, göyәrir, temp-r yüksәlir, nәbz vurma tezlәşir vә zәiflәyir, töyşümә, әzәlә titrәmәsi görünür; heyvan qıcolma ilә tәlәf olur. M ü a l i c ә s i: tam rahatlıq, heyvanı sәrin yerdә saxlamaq, ürәk nahiyәsinә sәrin kompres qoymaq, ürәk dәrmanları tәyin etmәk. P r o f i l a k t i k a s ı: heyvanı istidә az işlәtmәk, talvar düzәltmәk, atların başını xüsusi cutqularla qorumaq (bax İstivurma).
    GÜNVURMA 
    GÜNVURMA – insan vә heyvanlarda kәskin xәstәlik halı; günәş şüalarının başa bilavasitә tәsiri nәticәsindә beyin funksiyalarının pozulması ilә müşahidә olunur. G. zamanı insanda beynin qabıqaltı – kötük nahiyәlәrindә (tәnәffüsü, qan dövranını, temp-r balansını, yuxunu vә s. tәnzimlәyәn mәrkәz) funksional vә struktur dәyişikliklәr baş verir. Ə l a m ә t l ә r i: başağrısı, qusma, әzginlik, nәbzin vә tәnәffüsün pozulması, qıcolmalar, hәyәcanlanma vә s.; ağır hallarda koma. İ l k y a r d ı m: xәstәni kölgәdә uzandırmaq, soyuq kompreslәr qoymaq, bәdәni yaş dәsmalla bürümәk, ağır hallarda süni tәnәffüs. H e y v a n l a r d a (Apoplexia solaris) – Çox vaxt iş atları vә öküzlәr xәstәlәnir. Yorucu iş, isti havada heyvanın uzun müddәt sürülmәsi, köklüyü, qızdırmalı vәziyyәtdә olması, ürәk zәifliyi, ağ ciyәr emfizeması xәstәliyin baş vermәsinә imkan yaradır. Heyvanda güclü düşkünlük, tәrlәmә, sәndirlәmә müşahidә olunur; selikli qişalar hipermilәşir, göyәrir, temp-r yüksәlir, nәbz vurma tezlәşir vә zәiflәyir, töyşümә, әzәlә titrәmәsi görünür; heyvan qıcolma ilә tәlәf olur. M ü a l i c ә s i: tam rahatlıq, heyvanı sәrin yerdә saxlamaq, ürәk nahiyәsinә sәrin kompres qoymaq, ürәk dәrmanları tәyin etmәk. P r o f i l a k t i k a s ı: heyvanı istidә az işlәtmәk, talvar düzәltmәk, atların başını xüsusi cutqularla qorumaq (bax İstivurma).