GÜNVURMA – insan vә heyvanlarda kәskin xәstәlik halı; günәş şüalarının başa bilavasitә tәsiri nәticәsindә beyin funksiyalarının pozulması ilә müşahidә olunur. G. zamanı insanda beynin qabıqaltı – kötük nahiyәlәrindә (tәnәffüsü, qan dövranını, temp-r balansını, yuxunu vә s. tәnzimlәyәn mәrkәz) funksional vә struktur dәyişikliklәr baş verir. Ə l a m ә t l ә r i: başağrısı, qusma, әzginlik, nәbzin vә tәnәffüsün pozulması, qıcolmalar, hәyәcanlanma vә s.; ağır hallarda koma. İ l k y a r d ı m: xәstәni kölgәdә uzandırmaq, soyuq kompreslәr qoymaq, bәdәni yaş dәsmalla bürümәk, ağır hallarda süni tәnәffüs. H e y v a n l a r d a (Apoplexia solaris) – Çox vaxt iş atları vә öküzlәr xәstәlәnir. Yorucu iş, isti havada heyvanın uzun müddәt sürülmәsi, köklüyü, qızdırmalı vәziyyәtdә olması, ürәk zәifliyi, ağ ciyәr emfizeması xәstәliyin baş vermәsinә imkan yaradır. Heyvanda güclü düşkünlük, tәrlәmә, sәndirlәmә müşahidә olunur; selikli qişalar hipermilәşir, göyәrir, temp-r yüksәlir, nәbz vurma tezlәşir vә zәiflәyir, töyşümә, әzәlә titrәmәsi görünür; heyvan qıcolma ilә tәlәf olur. M ü a l i c ә s i: tam rahatlıq, heyvanı sәrin yerdә saxlamaq, ürәk nahiyәsinә sәrin kompres qoymaq, ürәk dәrmanları tәyin etmәk. P r o f i l a k t i k a s ı: heyvanı istidә az işlәtmәk, talvar düzәltmәk, atların başını xüsusi cutqularla qorumaq (bax İstivurma).










