GÜVƏLƏR, g ü v ә y ә b ә n z ә r p u l c u q l u q a n a d l ı l a r – ibtidai pulcuqluqanadlıların 40-adәk fәsilәsinin, o cümlәdәn әsl G. (Tineidae), darqanadlılar (Momphidae), enliqanadlılar (Oecophoridae), oyuqqanadlılar (Gelechiidae), çexollu (qınlı) G.-in (İnsurvariidae) ümumi adı. 15 mindәn çox növü var. Xırda ölçülü (açılmış halda qanadlarının uz. 3–20 mm, bәzәn 60 mm), pırtlaşıq (vız) tükcüklü enli başı, uzunsov saçaqlı ensiz qanadlarının olması ilә sәciyyәlәnir. Bәdәn quruluşu vә qanadlarının damarlanmasına görә müxtәlifdirlәr. Ən sadә ilk dişli G.-in (Micropterigidae fәs.) ön vә arxa qanadlarının quruluşu eyni olub gәmirici ağız aparatına (tozcuqla qidalanırlar) malikdir; tırtıllarının bәdәnindә olan bütün seqmentlәrdә әtraflar var. G. hәr yerdә yayılmışdır, bәzi növlәri (mәs., paltar, yaxud mebel G.-i Tineola biselliella) sinantropdur. G.-in müxtәlif fәsilәlәrinin tırtılları yarpaqların daxilindә yollar oyur (mәs., körpә G.-Nepticulidae), bitki üzәrindә qidalanır, bәrk qov gәbәlәklәrindә vә qәrni substratlarda inkişaf edirlәr (mәs., әsl G.). Bir çox növlәri k.t. bitkilәrinin (o cümlәdәn pambıq güvәsi Pectinophora gossypiella), meyvә ağaclarının (mәs., alma G.-i Yponomeuta malinella), taxıl ehtiyatının (dәn G.-i, Sitotrogacerealella, anbar, yaxud әsl G. Nemapogon granellus) vә yunun (paltar G.-i) tәhlükәli zәrәrvericisidir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
GÜVƏLƏR
GÜVƏLƏR, g ü v ә y ә b ә n z ә r p u l c u q l u q a n a d l ı l a r – ibtidai pulcuqluqanadlıların 40-adәk fәsilәsinin, o cümlәdәn әsl G. (Tineidae), darqanadlılar (Momphidae), enliqanadlılar (Oecophoridae), oyuqqanadlılar (Gelechiidae), çexollu (qınlı) G.-in (İnsurvariidae) ümumi adı. 15 mindәn çox növü var. Xırda ölçülü (açılmış halda qanadlarının uz. 3–20 mm, bәzәn 60 mm), pırtlaşıq (vız) tükcüklü enli başı, uzunsov saçaqlı ensiz qanadlarının olması ilә sәciyyәlәnir. Bәdәn quruluşu vә qanadlarının damarlanmasına görә müxtәlifdirlәr. Ən sadә ilk dişli G.-in (Micropterigidae fәs.) ön vә arxa qanadlarının quruluşu eyni olub gәmirici ağız aparatına (tozcuqla qidalanırlar) malikdir; tırtıllarının bәdәnindә olan bütün seqmentlәrdә әtraflar var. G. hәr yerdә yayılmışdır, bәzi növlәri (mәs., paltar, yaxud mebel G.-i Tineola biselliella) sinantropdur. G.-in müxtәlif fәsilәlәrinin tırtılları yarpaqların daxilindә yollar oyur (mәs., körpә G.-Nepticulidae), bitki üzәrindә qidalanır, bәrk qov gәbәlәklәrindә vә qәrni substratlarda inkişaf edirlәr (mәs., әsl G.). Bir çox növlәri k.t. bitkilәrinin (o cümlәdәn pambıq güvәsi Pectinophora gossypiella), meyvә ağaclarının (mәs., alma G.-i Yponomeuta malinella), taxıl ehtiyatının (dәn G.-i, Sitotrogacerealella, anbar, yaxud әsl G. Nemapogon granellus) vә yunun (paltar G.-i) tәhlükәli zәrәrvericisidir.
GÜVƏLƏR
GÜVƏLƏR, g ü v ә y ә b ә n z ә r p u l c u q l u q a n a d l ı l a r – ibtidai pulcuqluqanadlıların 40-adәk fәsilәsinin, o cümlәdәn әsl G. (Tineidae), darqanadlılar (Momphidae), enliqanadlılar (Oecophoridae), oyuqqanadlılar (Gelechiidae), çexollu (qınlı) G.-in (İnsurvariidae) ümumi adı. 15 mindәn çox növü var. Xırda ölçülü (açılmış halda qanadlarının uz. 3–20 mm, bәzәn 60 mm), pırtlaşıq (vız) tükcüklü enli başı, uzunsov saçaqlı ensiz qanadlarının olması ilә sәciyyәlәnir. Bәdәn quruluşu vә qanadlarının damarlanmasına görә müxtәlifdirlәr. Ən sadә ilk dişli G.-in (Micropterigidae fәs.) ön vә arxa qanadlarının quruluşu eyni olub gәmirici ağız aparatına (tozcuqla qidalanırlar) malikdir; tırtıllarının bәdәnindә olan bütün seqmentlәrdә әtraflar var. G. hәr yerdә yayılmışdır, bәzi növlәri (mәs., paltar, yaxud mebel G.-i Tineola biselliella) sinantropdur. G.-in müxtәlif fәsilәlәrinin tırtılları yarpaqların daxilindә yollar oyur (mәs., körpә G.-Nepticulidae), bitki üzәrindә qidalanır, bәrk qov gәbәlәklәrindә vә qәrni substratlarda inkişaf edirlәr (mәs., әsl G.). Bir çox növlәri k.t. bitkilәrinin (o cümlәdәn pambıq güvәsi Pectinophora gossypiella), meyvә ağaclarının (mәs., alma G.-i Yponomeuta malinella), taxıl ehtiyatının (dәn G.-i, Sitotrogacerealella, anbar, yaxud әsl G. Nemapogon granellus) vә yunun (paltar G.-i) tәhlükәli zәrәrvericisidir.
