Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    GÜZGÜLÜ ANTENA
    GÜZGÜLÜ ANTENA, a y n a l ı a n t e n a – yüksәktezlikli elektromaqnit enerjisini fokuslamaq (müәyyәn istiqamәtdә şüalandırmaq) üçün elektromaqnit dalğalarının metal (cәrәyankeçirәn) sәthlәrdәn (güzgülәrdәn) әksolunması xassәsindәn istifadә edilәn antena. Güzgülәrin ölçülәrinin dalğa uz.-ndan xeyli böyük olması istiqamәtlәndir mәni vә antenanın güclәndirmә әmsalını artırmağa imkan verir. G.a.-nı quran zaman bir güzgüdәn, yaxud da müxtәlif formalı (әsasәn, yastı vә parabolik) güzgülәrin kombinasiyasından istifadә olunur. Tәlәb edilәn istiqamәtlәndirmә diaqramından asılı olaraq G.a.-da әksetdirici kimi, adәtәn, parabolik silindrlәr (ölçülәri bir neçә km-ә çata bilәr, mәs., radioteleskoplar üçün) vә simmetrik, yaxud qeyri-simmetrik fırlanma paraboloidlәri (peyk TV-si vә radiolokasiya st-ları sistemi ilә radiosiqnalların qәbulu üçün 40–60 sm ölçülü; peyk vә kosmik әlaqә üçün 25 m-әdәk vә daha böyük ölçülü) tәtbiq edilir; güzgülәrin çәkisi 500 t-a çata bilir. İstismar zamanı әksetdirici sәthin verilmiş formadan kәnara çıxmasını minimuma endirmәk mәqsәdilә güzgülәr deformasiyaya dayanıqlı vә istilikdәn genişlәnmә әmsalı kiçik materiallardan hazırlanır vә xüsusi elementlәr ilә yükgötürәn konstruksiyaya bәrkidilir. Temp-run dәyişmәsi (hәmçinin qarın mәcburi әridilmәsi) zamanı sәthin formasının stabillәşdirilmәsi üçün elektriklә qızdırmadan (güzgülәrin temp-runu sabit saxlayır) istifadә edilir. Güzgülәrin әksetdirәn sәthinә külәyin tәzyiqini azaltmaq mәqsәdilә güzgünün sәthi bütöv deyil, deşikli materialdan, mәftil tordan, paralel lövhәlәrdәn vә s. hazırlanır. Kosmik obyektlәrdәki parabolik G.a.-lar çox zaman orbitdә açılan çәtir konstruksiyası şәklindә hazırlanır. Verilmiş tәsir radiusunu almaq üçün antenanı 60–100 m yüksәkliyә qaldırmaq lazım gәlәrsә, periskopik G.a.-lar tәtbiq edilir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    GÜZGÜLÜ ANTENA
    GÜZGÜLÜ ANTENA, a y n a l ı a n t e n a – yüksәktezlikli elektromaqnit enerjisini fokuslamaq (müәyyәn istiqamәtdә şüalandırmaq) üçün elektromaqnit dalğalarının metal (cәrәyankeçirәn) sәthlәrdәn (güzgülәrdәn) әksolunması xassәsindәn istifadә edilәn antena. Güzgülәrin ölçülәrinin dalğa uz.-ndan xeyli böyük olması istiqamәtlәndir mәni vә antenanın güclәndirmә әmsalını artırmağa imkan verir. G.a.-nı quran zaman bir güzgüdәn, yaxud da müxtәlif formalı (әsasәn, yastı vә parabolik) güzgülәrin kombinasiyasından istifadә olunur. Tәlәb edilәn istiqamәtlәndirmә diaqramından asılı olaraq G.a.-da әksetdirici kimi, adәtәn, parabolik silindrlәr (ölçülәri bir neçә km-ә çata bilәr, mәs., radioteleskoplar üçün) vә simmetrik, yaxud qeyri-simmetrik fırlanma paraboloidlәri (peyk TV-si vә radiolokasiya st-ları sistemi ilә radiosiqnalların qәbulu üçün 40–60 sm ölçülü; peyk vә kosmik әlaqә üçün 25 m-әdәk vә daha böyük ölçülü) tәtbiq edilir; güzgülәrin çәkisi 500 t-a çata bilir. İstismar zamanı әksetdirici sәthin verilmiş formadan kәnara çıxmasını minimuma endirmәk mәqsәdilә güzgülәr deformasiyaya dayanıqlı vә istilikdәn genişlәnmә әmsalı kiçik materiallardan hazırlanır vә xüsusi elementlәr ilә yükgötürәn konstruksiyaya bәrkidilir. Temp-run dәyişmәsi (hәmçinin qarın mәcburi әridilmәsi) zamanı sәthin formasının stabillәşdirilmәsi üçün elektriklә qızdırmadan (güzgülәrin temp-runu sabit saxlayır) istifadә edilir. Güzgülәrin әksetdirәn sәthinә külәyin tәzyiqini azaltmaq mәqsәdilә güzgünün sәthi bütöv deyil, deşikli materialdan, mәftil tordan, paralel lövhәlәrdәn vә s. hazırlanır. Kosmik obyektlәrdәki parabolik G.a.-lar çox zaman orbitdә açılan çәtir konstruksiyası şәklindә hazırlanır. Verilmiş tәsir radiusunu almaq üçün antenanı 60–100 m yüksәkliyә qaldırmaq lazım gәlәrsә, periskopik G.a.-lar tәtbiq edilir.
    GÜZGÜLÜ ANTENA
    GÜZGÜLÜ ANTENA, a y n a l ı a n t e n a – yüksәktezlikli elektromaqnit enerjisini fokuslamaq (müәyyәn istiqamәtdә şüalandırmaq) üçün elektromaqnit dalğalarının metal (cәrәyankeçirәn) sәthlәrdәn (güzgülәrdәn) әksolunması xassәsindәn istifadә edilәn antena. Güzgülәrin ölçülәrinin dalğa uz.-ndan xeyli böyük olması istiqamәtlәndir mәni vә antenanın güclәndirmә әmsalını artırmağa imkan verir. G.a.-nı quran zaman bir güzgüdәn, yaxud da müxtәlif formalı (әsasәn, yastı vә parabolik) güzgülәrin kombinasiyasından istifadә olunur. Tәlәb edilәn istiqamәtlәndirmә diaqramından asılı olaraq G.a.-da әksetdirici kimi, adәtәn, parabolik silindrlәr (ölçülәri bir neçә km-ә çata bilәr, mәs., radioteleskoplar üçün) vә simmetrik, yaxud qeyri-simmetrik fırlanma paraboloidlәri (peyk TV-si vә radiolokasiya st-ları sistemi ilә radiosiqnalların qәbulu üçün 40–60 sm ölçülü; peyk vә kosmik әlaqә üçün 25 m-әdәk vә daha böyük ölçülü) tәtbiq edilir; güzgülәrin çәkisi 500 t-a çata bilir. İstismar zamanı әksetdirici sәthin verilmiş formadan kәnara çıxmasını minimuma endirmәk mәqsәdilә güzgülәr deformasiyaya dayanıqlı vә istilikdәn genişlәnmә әmsalı kiçik materiallardan hazırlanır vә xüsusi elementlәr ilә yükgötürәn konstruksiyaya bәrkidilir. Temp-run dәyişmәsi (hәmçinin qarın mәcburi әridilmәsi) zamanı sәthin formasının stabillәşdirilmәsi üçün elektriklә qızdırmadan (güzgülәrin temp-runu sabit saxlayır) istifadә edilir. Güzgülәrin әksetdirәn sәthinә külәyin tәzyiqini azaltmaq mәqsәdilә güzgünün sәthi bütöv deyil, deşikli materialdan, mәftil tordan, paralel lövhәlәrdәn vә s. hazırlanır. Kosmik obyektlәrdәki parabolik G.a.-lar çox zaman orbitdә açılan çәtir konstruksiyası şәklindә hazırlanır. Verilmiş tәsir radiusunu almaq üçün antenanı 60–100 m yüksәkliyә qaldırmaq lazım gәlәrsә, periskopik G.a.-lar tәtbiq edilir.