HABÀD (ivritcә 
, “hoxma”, “bina”, “daat” – müdriklik, anlayış, bilik sözlәrinin akronimi) – hasidizmdә mühüm cәrәyanlardan biri. Banisi Şneur-Zalmandır (1746–1813). H. tәlimi hasidizmin banisi BaalŞem-Tovun (tәqr. 1700–60), elәcә dә İ.Luriyanın (1534–72) etiqadın möhkәmlәnmәsi vә qәlblәrin tәmizlәnmәsi üsulu kimi qiymәtlәndirilәn ideyalarını özündә birlәşdirir. H.-ın әsas xüsusiyyәtlәri: tәlimin mütәmadi olaraq Tövratın öyrәnilmәsindә vә meditasiyada әksini tapan intellektual qavrayışının intuitiv-hissi qavrayış (onu inkar etmәdәn) üzәrindә üstünlüyü; icmaya ruhani rәhbәrlik etmәklә sadikin (zahidin) rolunun mәhdudlaşdırılması; H. tәlimini fәal tәbliğetmә (mәsihlik fәaliyyәti). 1797 ildә Şneur-Zalman “Likkutey Amarim” (“Kәlamlar toplusu”) vә ya “Taniya” (“Tәlim”) әsәrini nәşr etdirmişdir. H. ardıcılları kitabın 5 hissәdәn ibarәt olan sonuncu variantını (1814) özlәrinin “yazılı Tövrat”ı hesab edir vә onu hәr gün oxuyurlar. H. tәliminә görә, dünya ilahi tәbiәtin gizli aspektindәn yaranmışdır. İlahi tәzahürlәri gizlәdәn maddi dünya eyni zamanda onların ali ifadәsidir. Əmәli ehkamların (mitsvot) icrası, hәmçinin Tövratın öyrәnilmәsi insanın Allahla yeganә real әlaqәsini yaradır. H.-a görә, canın әn böyük xüsusiyyәti bittul ha-ieş qabiliyyәtidir (öz iradәni Allahın iradәsilә tamamilә eynilәşdirmәyә cәhd). H.-ın dini idealı olan adi insan tәfәkkür mәrhәlәsindә “şәr impuls”larına qalib gәlәrәk, öz nitqi vә әmәllәri üzәrindә onların tәsirinә icazә vermir. H.-ın mәrkәzi (onun rәhbәrinin yaşadığı yer) Birinci dünya müharibәsinәdәk indiki Belarus әrazisindә yerlәşirdi, sonralar Latviyaya, oradan da Polşaya, 1940 ildә isә ABŞ-a (Nyu-York) köçmüşdür. 1949 ildә İsraildә tәlimin ikinci mәrkәzi olan Kfar-Habad mәntәqәsi yaradılmışdır. H.-ın tәqr. 200 min üzvü var (2010-cu illәr).
, “hoxma”, “bina”, “daat” – müdriklik, anlayış, bilik sözlәrinin akronimi) – hasidizmdә mühüm cәrәyanlardan biri. Banisi Şneur-Zalmandır (1746–1813). H. tәlimi hasidizmin banisi BaalŞem-Tovun (tәqr. 1700–60), elәcә dә İ.Luriyanın (1534–72) etiqadın möhkәmlәnmәsi vә qәlblәrin tәmizlәnmәsi üsulu kimi qiymәtlәndirilәn ideyalarını özündә birlәşdirir. H.-ın әsas xüsusiyyәtlәri: tәlimin mütәmadi olaraq Tövratın öyrәnilmәsindә vә meditasiyada әksini tapan intellektual qavrayışının intuitiv-hissi qavrayış (onu inkar etmәdәn) üzәrindә üstünlüyü; icmaya ruhani rәhbәrlik etmәklә sadikin (zahidin) rolunun mәhdudlaşdırılması; H. tәlimini fәal tәbliğetmә (mәsihlik fәaliyyәti). 1797 ildә Şneur-Zalman “Likkutey Amarim” (“Kәlamlar toplusu”) vә ya “Taniya” (“Tәlim”) әsәrini nәşr etdirmişdir. H. ardıcılları kitabın 5 hissәdәn ibarәt olan sonuncu variantını (1814) özlәrinin “yazılı Tövrat”ı hesab edir vә onu hәr gün oxuyurlar. H. tәliminә görә, dünya ilahi tәbiәtin gizli aspektindәn yaranmışdır. İlahi tәzahürlәri gizlәdәn maddi dünya eyni zamanda onların ali ifadәsidir. Əmәli ehkamların (mitsvot) icrası, hәmçinin Tövratın öyrәnilmәsi insanın Allahla yeganә real әlaqәsini yaradır. H.-a görә, canın әn böyük xüsusiyyәti bittul ha-ieş qabiliyyәtidir (öz iradәni Allahın iradәsilә tamamilә eynilәşdirmәyә cәhd). H.-ın dini idealı olan adi insan tәfәkkür mәrhәlәsindә “şәr impuls”larına qalib gәlәrәk, öz nitqi vә әmәllәri üzәrindә onların tәsirinә icazә vermir. H.-ın mәrkәzi (onun rәhbәrinin yaşadığı yer) Birinci dünya müharibәsinәdәk indiki Belarus әrazisindә yerlәşirdi, sonralar Latviyaya, oradan da Polşaya, 1940 ildә isә ABŞ-a (Nyu-York) köçmüşdür. 1949 ildә İsraildә tәlimin ikinci mәrkәzi olan Kfar-Habad mәntәqәsi yaradılmışdır. H.-ın tәqr. 200 min üzvü var (2010-cu illәr).
