HAC ÖMƏR (1797, Seneqal, Futa-Toro – 12.2.1864, Mali, Bandiaqar yaxınlığında) – Qәrbi Afrika müsәlman lideri, Tәkrur (Tәkrir) dövlәtinin banisi. Ruhani ailәsindәndir. 1826 ildә Mәkkә ziyarәtindә olmuş, Ticaniyyә sufi tәriqәtinә qoşulmuşdur. Qәrbi Sudanın xәlifәsi tәyin edilmişdir. 1835 ildә ölkәsinә qayıtmış, vaizlik etmişdir. 1840-cı illәrin sonunda Futa-Toro, Seneqal vә Qambiyada müsәlmanları cihada çağırmış, bütpәrәstlәri islama dәvәt etmişdir. Seneqaldakı fransız müstәmlәkәçilәri vәziyyәtdәn narahat olmuş, H.Ö.-lә görüşmüşlәr. Lakin o, hәlә ki müstәmlәkәçilәrә qarşı müharibәyә baçlamayacağını söylәmişdir. Tukulyorların (tәkrurluların) Seqa, Kaartu, Masinaya yürüşlәrinә başçılıq etmişdir. Mәdinәdәn Tombuktuyadәk olan әrazilәri tabeliyinә keçirmişdir. 1850-ci illәrdә fransız mnüstәmlәkәçilәrinә qarşı vuruşmuş, onların Mәdinәdәn şәrqә doğru irәlilәmәsinә mane olmuşdur. 1864 ildә onun qoşunları Masina fulbelәri tәrәfindәn mәğlubiyyәtә uğradılmış, özü isә hәlak olmuşdur. H.Ö.-in yaratdığı dövlәt 1893 ildә fransızlar tәrәfindәn tutulmuşdur.










