HACI ZEYNALABDİN ŞİRVANİ, H a c ı Z e y n a l a b d i n A x u n d İ s g ә n d ә r o ğ l u (әdәbi tәxәllüsü Tәmkin, tәriqәtdәki lәqәbi Mәstәli şah; 16.8.1780, Şamaxı – 1837 vә ya 1838, Qırmızı dәniz, gәmidә; Sәudiyyә Ərәbistanının Ciddә ş.-ndә dәfn edilmişdir) – Azәrb. alimi, coğrafi yaşünas-sәyyah, tarixçi, etnoqraf, filosof, әdәbiyyatşünas, şair. Hacı Mәhәmmәdәli Şirvaninin qardaşıdır. Ailәsi 1785 ildә İraqın Kәrbәla ş.-nә köçmüşdür. Kәrbәlada tәhsil almış, tәqr. 40 il sәyahәt etmiş, Azәrb.-da, o cümlәdәn Bakıda, Yaxın vә Orta Şәrq ölkәlәrindә, Hindistan, Seylon (Şri-Lanka), İndoneziya vә s. yerlәrdә olmuşdur. Tәqr. 15 il ne’mәtullahi dini tәriqәtinә rәhbәrlik etmişdir. “Riyazüs-sәyahә” (“Cәnnәt bağı sәyahәtlәri”, 1-ci h. 1821– 22, 2-ci h. 1826–27). “Hәdayüqüssәyahә” (“Sәyahәt bağları”, 1826–27), “Büstanüssәyahә” (“Sәyahәt bağı”, 1832) vә s. әsәrlәrini fars dilindә yazmışdır. Əsәrlәrindә Yaxın vә Orta Şәrq ölkәlәri, Hindistan, Hәbәşistan (Efiopiya), Orta Asiya, Azәrb.-ın coğrafiyası, tarixi, etnoqrafiyası, incәsәnәti, mәdәniyyәt abidәlәri, әdәbiyyatı vә s., hәmçinin bәzi görkәmli şәxsiyyәtlәr haqqında qiymәtli mәlumatlar verilmişdir. H.Z.Ş. bir sıra coğrafi adların mәnşәyi haqqında mülahizәlәr irәli sürmüşdür. “Büstanül-arifin” (“Ariflәr bağı”, 1832) vә “Kәşfül-maarif” (“Biliklәri açan”, 1834) әsәrlәrini dә yazmışdır. Cәlalәddin Ruminin çoxcildlik “Mәsnәvi” (Bombey, 1895) әsәrinә müqәddimәnin müәllifidir. Şeirlәri divanında (Tehran Un-tinin Mәrkәzi kitabxanasındadır) toplan ılmışdır. H.Z.Ş. haqqında elmi mәqalәni ilk dәfә A.A.Bakıxanov yazmış, onun “Riyazüs-sәyahә” әsәrinin üzünü köçürtdürmüşdür (A.A.Bakıxanovun ölümündәn sonra әsәr Asiya muzeyinә verilmişdir). H.Z.Ş.-nin elmi vә әdәbi fәaliyyәti bir sıra rus, Qәrbi Avropa, Şәrq, elәcә dә Azәrb. tәdqiqatçıları tәrәfindәn öyrәnilmiş vә yüksәk qiymәtlәndirilmişdir. Əsәrlәrinin әlyazmaları Londondakı Britaniya muzeyinin kitabxanasında, Paris Milli kitabxanasında,Tehran Un-tinin Mәrkәzi kitabxanasında, Misirin Xidiviyyә kitabxanasında, REA-nın Şәrqşünaslıq İn-tunun Sankt-Peterburq şöbәsi kitabxanasında, Gürc.-ın Əlyazmaları İntunda saxlanılır. Ə.Cәfәrzadәnin “Xoş gördük, sәyyah!” tarixi romanı H.Z.Ş.-yә hәsr edilmişdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HACI ZEYNALABDİN ŞİRVANİ
HACI ZEYNALABDİN ŞİRVANİ, H a c ı Z e y n a l a b d i n A x u n d İ s g ә n d ә r o ğ l u (әdәbi tәxәllüsü Tәmkin, tәriqәtdәki lәqәbi Mәstәli şah; 16.8.1780, Şamaxı – 1837 vә ya 1838, Qırmızı dәniz, gәmidә; Sәudiyyә Ərәbistanının Ciddә ş.-ndә dәfn edilmişdir) – Azәrb. alimi, coğrafi yaşünas-sәyyah, tarixçi, etnoqraf, filosof, әdәbiyyatşünas, şair. Hacı Mәhәmmәdәli Şirvaninin qardaşıdır. Ailәsi 1785 ildә İraqın Kәrbәla ş.-nә köçmüşdür. Kәrbәlada tәhsil almış, tәqr. 40 il sәyahәt etmiş, Azәrb.-da, o cümlәdәn Bakıda, Yaxın vә Orta Şәrq ölkәlәrindә, Hindistan, Seylon (Şri-Lanka), İndoneziya vә s. yerlәrdә olmuşdur. Tәqr. 15 il ne’mәtullahi dini tәriqәtinә rәhbәrlik etmişdir. “Riyazüs-sәyahә” (“Cәnnәt bağı sәyahәtlәri”, 1-ci h. 1821– 22, 2-ci h. 1826–27). “Hәdayüqüssәyahә” (“Sәyahәt bağları”, 1826–27), “Büstanüssәyahә” (“Sәyahәt bağı”, 1832) vә s. әsәrlәrini fars dilindә yazmışdır. Əsәrlәrindә Yaxın vә Orta Şәrq ölkәlәri, Hindistan, Hәbәşistan (Efiopiya), Orta Asiya, Azәrb.-ın coğrafiyası, tarixi, etnoqrafiyası, incәsәnәti, mәdәniyyәt abidәlәri, әdәbiyyatı vә s., hәmçinin bәzi görkәmli şәxsiyyәtlәr haqqında qiymәtli mәlumatlar verilmişdir. H.Z.Ş. bir sıra coğrafi adların mәnşәyi haqqında mülahizәlәr irәli sürmüşdür. “Büstanül-arifin” (“Ariflәr bağı”, 1832) vә “Kәşfül-maarif” (“Biliklәri açan”, 1834) әsәrlәrini dә yazmışdır. Cәlalәddin Ruminin çoxcildlik “Mәsnәvi” (Bombey, 1895) әsәrinә müqәddimәnin müәllifidir. Şeirlәri divanında (Tehran Un-tinin Mәrkәzi kitabxanasındadır) toplan ılmışdır. H.Z.Ş. haqqında elmi mәqalәni ilk dәfә A.A.Bakıxanov yazmış, onun “Riyazüs-sәyahә” әsәrinin üzünü köçürtdürmüşdür (A.A.Bakıxanovun ölümündәn sonra әsәr Asiya muzeyinә verilmişdir). H.Z.Ş.-nin elmi vә әdәbi fәaliyyәti bir sıra rus, Qәrbi Avropa, Şәrq, elәcә dә Azәrb. tәdqiqatçıları tәrәfindәn öyrәnilmiş vә yüksәk qiymәtlәndirilmişdir. Əsәrlәrinin әlyazmaları Londondakı Britaniya muzeyinin kitabxanasında, Paris Milli kitabxanasında,Tehran Un-tinin Mәrkәzi kitabxanasında, Misirin Xidiviyyә kitabxanasında, REA-nın Şәrqşünaslıq İn-tunun Sankt-Peterburq şöbәsi kitabxanasında, Gürc.-ın Əlyazmaları İntunda saxlanılır. Ə.Cәfәrzadәnin “Xoş gördük, sәyyah!” tarixi romanı H.Z.Ş.-yә hәsr edilmişdir.
HACI ZEYNALABDİN ŞİRVANİ
HACI ZEYNALABDİN ŞİRVANİ, H a c ı Z e y n a l a b d i n A x u n d İ s g ә n d ә r o ğ l u (әdәbi tәxәllüsü Tәmkin, tәriqәtdәki lәqәbi Mәstәli şah; 16.8.1780, Şamaxı – 1837 vә ya 1838, Qırmızı dәniz, gәmidә; Sәudiyyә Ərәbistanının Ciddә ş.-ndә dәfn edilmişdir) – Azәrb. alimi, coğrafi yaşünas-sәyyah, tarixçi, etnoqraf, filosof, әdәbiyyatşünas, şair. Hacı Mәhәmmәdәli Şirvaninin qardaşıdır. Ailәsi 1785 ildә İraqın Kәrbәla ş.-nә köçmüşdür. Kәrbәlada tәhsil almış, tәqr. 40 il sәyahәt etmiş, Azәrb.-da, o cümlәdәn Bakıda, Yaxın vә Orta Şәrq ölkәlәrindә, Hindistan, Seylon (Şri-Lanka), İndoneziya vә s. yerlәrdә olmuşdur. Tәqr. 15 il ne’mәtullahi dini tәriqәtinә rәhbәrlik etmişdir. “Riyazüs-sәyahә” (“Cәnnәt bağı sәyahәtlәri”, 1-ci h. 1821– 22, 2-ci h. 1826–27). “Hәdayüqüssәyahә” (“Sәyahәt bağları”, 1826–27), “Büstanüssәyahә” (“Sәyahәt bağı”, 1832) vә s. әsәrlәrini fars dilindә yazmışdır. Əsәrlәrindә Yaxın vә Orta Şәrq ölkәlәri, Hindistan, Hәbәşistan (Efiopiya), Orta Asiya, Azәrb.-ın coğrafiyası, tarixi, etnoqrafiyası, incәsәnәti, mәdәniyyәt abidәlәri, әdәbiyyatı vә s., hәmçinin bәzi görkәmli şәxsiyyәtlәr haqqında qiymәtli mәlumatlar verilmişdir. H.Z.Ş. bir sıra coğrafi adların mәnşәyi haqqında mülahizәlәr irәli sürmüşdür. “Büstanül-arifin” (“Ariflәr bağı”, 1832) vә “Kәşfül-maarif” (“Biliklәri açan”, 1834) әsәrlәrini dә yazmışdır. Cәlalәddin Ruminin çoxcildlik “Mәsnәvi” (Bombey, 1895) әsәrinә müqәddimәnin müәllifidir. Şeirlәri divanında (Tehran Un-tinin Mәrkәzi kitabxanasındadır) toplan ılmışdır. H.Z.Ş. haqqında elmi mәqalәni ilk dәfә A.A.Bakıxanov yazmış, onun “Riyazüs-sәyahә” әsәrinin üzünü köçürtdürmüşdür (A.A.Bakıxanovun ölümündәn sonra әsәr Asiya muzeyinә verilmişdir). H.Z.Ş.-nin elmi vә әdәbi fәaliyyәti bir sıra rus, Qәrbi Avropa, Şәrq, elәcә dә Azәrb. tәdqiqatçıları tәrәfindәn öyrәnilmiş vә yüksәk qiymәtlәndirilmişdir. Əsәrlәrinin әlyazmaları Londondakı Britaniya muzeyinin kitabxanasında, Paris Milli kitabxanasında,Tehran Un-tinin Mәrkәzi kitabxanasında, Misirin Xidiviyyә kitabxanasında, REA-nın Şәrqşünaslıq İn-tunun Sankt-Peterburq şöbәsi kitabxanasında, Gürc.-ın Əlyazmaları İntunda saxlanılır. Ə.Cәfәrzadәnin “Xoş gördük, sәyyah!” tarixi romanı H.Z.Ş.-yә hәsr edilmişdir.
