HÁKSLİ, H e k s l i (Huxley) Oldos Leonard (26.7.1894, Surrey qraflığı, Qodalminq – 22.11.1963, ABŞ, Kaliforniya ştatı, Los-Anceles) – ingilis yazıçısı, ssenarist, publisist, filosof. Oksford Un-tini bitirmişdir (1916), dövri mәtbuatda әdәbiyyat vә teatr tәnqidçisi kimi çıxış etmişdir. Şair kimi debütü “Alovlanan çarx” (1916), “Gәncliyin mәğlubiyyәti vә digәr şeirlәr” (1918) vә s. topluları ilә olmuşdur. 1923– 30 illәrdә İtaliyada yaşamışdır. 1937 ildә Los-Ancelesә köçmüş, 1938 ildәn Hollivudda ssenarist işlәmişdir. “İtirilmiş nәsil” yazıçılarının yaradıcılığı ilә ideya-bәdii cәhәtdәn yaxınlaşan H.-nin romanları ona şöhrәt gәtirmişdir: “Sarı Krom” (1921), “Tәlxәk rәqsi” (1923), “Kontrapunkt” (1928). Müharibәdәn sonrakı ingilis intellektual elitasının hәyatını әks etdirәn bu әsәrlәr 20 әsrin ingilisdilli nәsrindә intellektual roman nümunәlәri olmuşdur. “Qәribә yeni dünya”(1932) antiutopiyası H.-nin әn yüksәk bәdii nailiyyәtidir. Antiutopiya motivlәri onun sonrakı yaradıcılığı boyu da saxlanılmışdır (“Meymun vә mahiyyәt”, 1948 vә s.). 1930-cu illәrin 2-ci yarısından H.-nin nәsri fәlsәfi traktat sәciyyәsi daşıyır: “Kor Qәzzada” (1936), “Çox illәr sonra qu quşu ölür” (1939), “Dahi vә ilahә” (1955), “Cәnnәt vә cәhәnnәm” (1956) vә s., “Ada” (1962) romanında sosial utopiya yaratmağa cәhd göstәrmişdir. Dram әsәrlәrini yol oçerklәrinin, elm vә mәdәniyyәtin qarşılıqlı münasibәtlәrinin problemlәri haqda esselәrin müәllifidir.
Ə s ә r i: Новеллы. Л., 1985.
Ə d.: Ж а н т и е в а Д.Г., О.Хаксли, в ее кн.: Английский роман ХХ в. М., 1965; История зарубежной литературы ХХ века. М., 1980.
