HALƏ (fr. halo, yun. ἄλως) – atmosferdә yaranan optik hadisәlәr; yarımşәffaf uzunsov buludların vә dumanların buz kristallarının işığı sındırması vә әksetdirmәsi nәticәsindә baş verir. H.-nin mümkün formaları: Günәş vә ya Ay diski әtrafında göy qurşağı halqaları (şәkil 1); yalançı Günәşlәr (parhelilәr, şәkil 2), zenitәtrafı qövs; parheli dairәsi; sütun (parheli dairәsi ilә birlikdә ağ xaç yaradır). H.-nin әmәlә gәlmәsi üçün buz kristalları eyni istiqamәtdә olmalıdır. Göy qurşağı halqaları vә parhelilәr göy cismindәn 22° vә 46° bucaq mәsafәlәrin dә yerlәşir; kristalın müxtәlif üzlәrindәn işığın sınması bununla izah olunur. Kristalların üfüqi vә şaquli istiqamәtlәnmiş üzlәrindәn işığın әksolunması nәticәsindә göy qübbәsindә şaquli vә üfüqi dairәlәr yaranır.

Şәkil 1. Günәş diski әtrafında göy qurşağı
halqası. Florianopolis (Braziliya).

Şәkil 2. Yalançı Günәşlәr. Utendal (İsveç).










