HALLEY KOMETİ – Yer әtrafında növbәti dәfә 1758 ildә görünәcәyini qabaqcadan (1705) söylәyәn E.Halleyin şәrәfinә adlandırılmış komet. Nyutonun cazibә qanununa vә parlaq kometin 1531, 1607 vә 1682 illәrdә müşahidә olunan әlamәtlәrinә әsaslanaraq Halley hesab etmişdi ki, bu әlamәtlәr eyni bir kometә aiddir. Sonralar aydın oldu ki, hәmin kometi hәlә eramızdan әvvәl 240-cı ildә Çin astronomları vә ehtimal ki, 164-cü ildә Vavilonda müşahidә etmişlәr. H. k.-nin Günәşin әtrafında orta fırlanma dövrü 76 ildir. Axırıncı dәfә Günәşin yaxınlığında 1986 ildә görünmüşdür. Sonrakı görünmә 2061 ilin ortalarında gözlәnilir. H. k., böyük yarımoxu 17,9 a.v., ekssentrisiteti 0,97 vә ekliptika müstәvisinә meyilliyi 162° olan elliptik orbit üzrә hәrәkәt edir. Hәr dәfә Günәşә yaxınlaşanda H.k. milyard tondan artıq (öz kütlәsinin 0,2%-i qәdәr) maddә itirdiyi üçün nüvәnintez buxarlanan komponentlәri tәqr. 500 dövrdәn sonra, yәni, tәxminәn 40 min ildәn sonra tamamilә tükәnmәlidir. Lakin mümkündür ki, nüvәnin sәthi daha әvvәl toz qabığı ilә örtülәrәk buzların sublimasiyasına mane olsun vә kometa asteroidәbәnzәr cismә çevrilsin. Hәmçinin, deformasiyanın tәsiri ilә nüvәnin bir neçә fraqmentә bölünmәsi ehtimalı da mövcuddur.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HALLEY KOMETİ
HALLEY KOMETİ – Yer әtrafında növbәti dәfә 1758 ildә görünәcәyini qabaqcadan (1705) söylәyәn E.Halleyin şәrәfinә adlandırılmış komet. Nyutonun cazibә qanununa vә parlaq kometin 1531, 1607 vә 1682 illәrdә müşahidә olunan әlamәtlәrinә әsaslanaraq Halley hesab etmişdi ki, bu әlamәtlәr eyni bir kometә aiddir. Sonralar aydın oldu ki, hәmin kometi hәlә eramızdan әvvәl 240-cı ildә Çin astronomları vә ehtimal ki, 164-cü ildә Vavilonda müşahidә etmişlәr. H. k.-nin Günәşin әtrafında orta fırlanma dövrü 76 ildir. Axırıncı dәfә Günәşin yaxınlığında 1986 ildә görünmüşdür. Sonrakı görünmә 2061 ilin ortalarında gözlәnilir. H. k., böyük yarımoxu 17,9 a.v., ekssentrisiteti 0,97 vә ekliptika müstәvisinә meyilliyi 162° olan elliptik orbit üzrә hәrәkәt edir. Hәr dәfә Günәşә yaxınlaşanda H.k. milyard tondan artıq (öz kütlәsinin 0,2%-i qәdәr) maddә itirdiyi üçün nüvәnintez buxarlanan komponentlәri tәqr. 500 dövrdәn sonra, yәni, tәxminәn 40 min ildәn sonra tamamilә tükәnmәlidir. Lakin mümkündür ki, nüvәnin sәthi daha әvvәl toz qabığı ilә örtülәrәk buzların sublimasiyasına mane olsun vә kometa asteroidәbәnzәr cismә çevrilsin. Hәmçinin, deformasiyanın tәsiri ilә nüvәnin bir neçә fraqmentә bölünmәsi ehtimalı da mövcuddur.
HALLEY KOMETİ
HALLEY KOMETİ – Yer әtrafında növbәti dәfә 1758 ildә görünәcәyini qabaqcadan (1705) söylәyәn E.Halleyin şәrәfinә adlandırılmış komet. Nyutonun cazibә qanununa vә parlaq kometin 1531, 1607 vә 1682 illәrdә müşahidә olunan әlamәtlәrinә әsaslanaraq Halley hesab etmişdi ki, bu әlamәtlәr eyni bir kometә aiddir. Sonralar aydın oldu ki, hәmin kometi hәlә eramızdan әvvәl 240-cı ildә Çin astronomları vә ehtimal ki, 164-cü ildә Vavilonda müşahidә etmişlәr. H. k.-nin Günәşin әtrafında orta fırlanma dövrü 76 ildir. Axırıncı dәfә Günәşin yaxınlığında 1986 ildә görünmüşdür. Sonrakı görünmә 2061 ilin ortalarında gözlәnilir. H. k., böyük yarımoxu 17,9 a.v., ekssentrisiteti 0,97 vә ekliptika müstәvisinә meyilliyi 162° olan elliptik orbit üzrә hәrәkәt edir. Hәr dәfә Günәşә yaxınlaşanda H.k. milyard tondan artıq (öz kütlәsinin 0,2%-i qәdәr) maddә itirdiyi üçün nüvәnintez buxarlanan komponentlәri tәqr. 500 dövrdәn sonra, yәni, tәxminәn 40 min ildәn sonra tamamilә tükәnmәlidir. Lakin mümkündür ki, nüvәnin sәthi daha әvvәl toz qabığı ilә örtülәrәk buzların sublimasiyasına mane olsun vә kometa asteroidәbәnzәr cismә çevrilsin. Hәmçinin, deformasiyanın tәsiri ilә nüvәnin bir neçә fraqmentә bölünmәsi ehtimalı da mövcuddur.
