HALOBAKTERİYALAR (Halobacteria) – aerob xemoheterotrof arxebakteriyalar sinfi. H. duzların yüksәk qatılığına (1,5 mol/l-dәn az olmayan NaCl) tәlәbkar ekstremal halofillәrdir. 20-yә yaxın cinsi var. Ölçüsü 0,8–15 mkm-dir; әsasәn çöp şәkilli vә kokkşәkilli, bәzәn düzbucaqlı, üç bu caqlı vә diskşәkilli formaya malikdirlәr. Çöp şәkilli H. bir-birinә әks yerlәşmiş qamçı dәstәlәrinin kömәyilә hәrәkәt edirlәr. Qrammәnfi (çöpcüklәr) vә ya qram-dәyişәn (kokklar) H. möcvuddur. Bir çox hallarda hüceyrәlәrindә onlara qırmızı vә çәhrayı rәng verәn karotinoid piqmentlәri olur. Bәzi H. mühitdә nitratlar, yaxud arginin olduqda, hәmçinin onların sitoplazmatik membranında bakteriorodopsinin olması nәticәsindә hәyata keçәn xlorofilsiz fotosintezә görә anaerob şәraitdә inkişaf edә bilirlәr. Bir sıra H. (natronobakteriyalar vә natrono kokklar) alkalifildir (pH 8,5-dәn yuxarı olduq da böyüyürlәr). Hüceyrә membranlarının tәrkibindә digәr ar xebakterilәrә xas olmayan C20–C25 izoprenoid spirtlәrin (fitanol vә s.) vә qliserinin fosfatidil törәmәlәrinin sadә efirlәri olan lipidlәri var. H. Ölü dәnizdә, Böyük Duzlu göldә (ABŞ), Rusiyanın c.-undakı duzlu göllәrdә, hәmçinin Asiya vә Afrikanın sodalı göllәrindә, digәr qәlәvi su hövzәlәrindә aşkar edilmişdir. Bir çox hallarda duzxanalarda rast gәlinir, onlar duzlu balıq, qaxac әt vә s.-dә inkişaf edә bilirlәr. H.-ın әmәlә gәtirdiyi bakteriorodopsin fotohәssas biosensorlarda istifadә edilә bilәr.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HALOBAKTERİYALAR
HALOBAKTERİYALAR (Halobacteria) – aerob xemoheterotrof arxebakteriyalar sinfi. H. duzların yüksәk qatılığına (1,5 mol/l-dәn az olmayan NaCl) tәlәbkar ekstremal halofillәrdir. 20-yә yaxın cinsi var. Ölçüsü 0,8–15 mkm-dir; әsasәn çöp şәkilli vә kokkşәkilli, bәzәn düzbucaqlı, üç bu caqlı vә diskşәkilli formaya malikdirlәr. Çöp şәkilli H. bir-birinә әks yerlәşmiş qamçı dәstәlәrinin kömәyilә hәrәkәt edirlәr. Qrammәnfi (çöpcüklәr) vә ya qram-dәyişәn (kokklar) H. möcvuddur. Bir çox hallarda hüceyrәlәrindә onlara qırmızı vә çәhrayı rәng verәn karotinoid piqmentlәri olur. Bәzi H. mühitdә nitratlar, yaxud arginin olduqda, hәmçinin onların sitoplazmatik membranında bakteriorodopsinin olması nәticәsindә hәyata keçәn xlorofilsiz fotosintezә görә anaerob şәraitdә inkişaf edә bilirlәr. Bir sıra H. (natronobakteriyalar vә natrono kokklar) alkalifildir (pH 8,5-dәn yuxarı olduq da böyüyürlәr). Hüceyrә membranlarının tәrkibindә digәr ar xebakterilәrә xas olmayan C20–C25 izoprenoid spirtlәrin (fitanol vә s.) vә qliserinin fosfatidil törәmәlәrinin sadә efirlәri olan lipidlәri var. H. Ölü dәnizdә, Böyük Duzlu göldә (ABŞ), Rusiyanın c.-undakı duzlu göllәrdә, hәmçinin Asiya vә Afrikanın sodalı göllәrindә, digәr qәlәvi su hövzәlәrindә aşkar edilmişdir. Bir çox hallarda duzxanalarda rast gәlinir, onlar duzlu balıq, qaxac әt vә s.-dә inkişaf edә bilirlәr. H.-ın әmәlә gәtirdiyi bakteriorodopsin fotohәssas biosensorlarda istifadә edilә bilәr.
HALOBAKTERİYALAR
HALOBAKTERİYALAR (Halobacteria) – aerob xemoheterotrof arxebakteriyalar sinfi. H. duzların yüksәk qatılığına (1,5 mol/l-dәn az olmayan NaCl) tәlәbkar ekstremal halofillәrdir. 20-yә yaxın cinsi var. Ölçüsü 0,8–15 mkm-dir; әsasәn çöp şәkilli vә kokkşәkilli, bәzәn düzbucaqlı, üç bu caqlı vә diskşәkilli formaya malikdirlәr. Çöp şәkilli H. bir-birinә әks yerlәşmiş qamçı dәstәlәrinin kömәyilә hәrәkәt edirlәr. Qrammәnfi (çöpcüklәr) vә ya qram-dәyişәn (kokklar) H. möcvuddur. Bir çox hallarda hüceyrәlәrindә onlara qırmızı vә çәhrayı rәng verәn karotinoid piqmentlәri olur. Bәzi H. mühitdә nitratlar, yaxud arginin olduqda, hәmçinin onların sitoplazmatik membranında bakteriorodopsinin olması nәticәsindә hәyata keçәn xlorofilsiz fotosintezә görә anaerob şәraitdә inkişaf edә bilirlәr. Bir sıra H. (natronobakteriyalar vә natrono kokklar) alkalifildir (pH 8,5-dәn yuxarı olduq da böyüyürlәr). Hüceyrә membranlarının tәrkibindә digәr ar xebakterilәrә xas olmayan C20–C25 izoprenoid spirtlәrin (fitanol vә s.) vә qliserinin fosfatidil törәmәlәrinin sadә efirlәri olan lipidlәri var. H. Ölü dәnizdә, Böyük Duzlu göldә (ABŞ), Rusiyanın c.-undakı duzlu göllәrdә, hәmçinin Asiya vә Afrikanın sodalı göllәrindә, digәr qәlәvi su hövzәlәrindә aşkar edilmişdir. Bir çox hallarda duzxanalarda rast gәlinir, onlar duzlu balıq, qaxac әt vә s.-dә inkişaf edә bilirlәr. H.-ın әmәlә gәtirdiyi bakteriorodopsin fotohәssas biosensorlarda istifadә edilә bilәr.
