Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HALOGÉN LAMPASI
    HALOGÉN LAMPASI – közәrmә lampası; içәrisinә tәsirsiz qazlardan (mәs., ksenon) әlavә halogenlәr (adәtәn, yod), yaxud onların birlәşmәlәri doldurulur. Bu da közәrmә cisminin (volframdan olan spiral) buxarlanmasını lәngidir. Adi közәrmә lampaları ilә müqayisәdә H.l. daha yüksәk işıq vermә (20 lm/Vt-dan yuxarı) vә uzun muddәtli işlәmә qabiliyyәtinә malikdir. H.l.-nın işi yod-volframın qayıtma tsiklindәn istifadәyә әsaslanır; qayıtma tsikli nәticәsindә parçalanmış volframın (W) sәpәlәnәn zәrrәciklәri közәrmә cisminә qayıdır. 300°C-dәn yuxarı temp-rda yod buxarı kolbanın (kvars şüşәdәn hazırlanır) divarlarında W zәrrәciklәri ilә birlәşәrәk; 500–600°C temp-rda buxarlanaraq uçucu volfram-yod (WI2) birlәşmәsi әmәlә gәtirir. 1400–1600°C temp-rda WI2 molekulları közәrmә telinin yaxınlığında parçalanır vә W atomları temp-ru 1600°C-dәn yüksәk olan közәrmә telinә vә digәr detallara çökürlәr. Yodun sәrbәst atomları lampanın hәcminә diffuziya edәrәk kolbanın divarındakı volframla birlәşir (250–1200°C temp-rda), yenidәn WI2 birlәşmәsi yaranır. H.l. kostruktiv әlamәtlәrinә görә 2 qrupa ayrılır: közәrmә cismi uzun spirallı (uzunluğunun diametrә nisbәti 10-dan çoxdur) vә közәrmә cismi yığcam (uzunluğunun diametrә nisbәti 10-dan azdır) olan H.l.-nın torlu (220 V) vә aşağı gәrginlikli (mәs., 6, 12, 24 V) lampa növlәri dә olur. Lampalar gücü bir neçә Vt-dan onlarla kVt-a qәdәrdir. H.l.-ndan ümumi işıqlandırma çıraqları, projektorlar, proyeksiya aparatları, avtomobil vә tәyyarә faralarında, hәmçinin kinoçәkmә, foto şәkilçәkmә, televiziyada, aerodrom vә s.-nin işıqlandırılmasında geniş tәtbiq edilir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HALOGÉN LAMPASI
    HALOGÉN LAMPASI – közәrmә lampası; içәrisinә tәsirsiz qazlardan (mәs., ksenon) әlavә halogenlәr (adәtәn, yod), yaxud onların birlәşmәlәri doldurulur. Bu da közәrmә cisminin (volframdan olan spiral) buxarlanmasını lәngidir. Adi közәrmә lampaları ilә müqayisәdә H.l. daha yüksәk işıq vermә (20 lm/Vt-dan yuxarı) vә uzun muddәtli işlәmә qabiliyyәtinә malikdir. H.l.-nın işi yod-volframın qayıtma tsiklindәn istifadәyә әsaslanır; qayıtma tsikli nәticәsindә parçalanmış volframın (W) sәpәlәnәn zәrrәciklәri közәrmә cisminә qayıdır. 300°C-dәn yuxarı temp-rda yod buxarı kolbanın (kvars şüşәdәn hazırlanır) divarlarında W zәrrәciklәri ilә birlәşәrәk; 500–600°C temp-rda buxarlanaraq uçucu volfram-yod (WI2) birlәşmәsi әmәlә gәtirir. 1400–1600°C temp-rda WI2 molekulları közәrmә telinin yaxınlığında parçalanır vә W atomları temp-ru 1600°C-dәn yüksәk olan közәrmә telinә vә digәr detallara çökürlәr. Yodun sәrbәst atomları lampanın hәcminә diffuziya edәrәk kolbanın divarındakı volframla birlәşir (250–1200°C temp-rda), yenidәn WI2 birlәşmәsi yaranır. H.l. kostruktiv әlamәtlәrinә görә 2 qrupa ayrılır: közәrmә cismi uzun spirallı (uzunluğunun diametrә nisbәti 10-dan çoxdur) vә közәrmә cismi yığcam (uzunluğunun diametrә nisbәti 10-dan azdır) olan H.l.-nın torlu (220 V) vә aşağı gәrginlikli (mәs., 6, 12, 24 V) lampa növlәri dә olur. Lampalar gücü bir neçә Vt-dan onlarla kVt-a qәdәrdir. H.l.-ndan ümumi işıqlandırma çıraqları, projektorlar, proyeksiya aparatları, avtomobil vә tәyyarә faralarında, hәmçinin kinoçәkmә, foto şәkilçәkmә, televiziyada, aerodrom vә s.-nin işıqlandırılmasında geniş tәtbiq edilir.
    HALOGÉN LAMPASI
    HALOGÉN LAMPASI – közәrmә lampası; içәrisinә tәsirsiz qazlardan (mәs., ksenon) әlavә halogenlәr (adәtәn, yod), yaxud onların birlәşmәlәri doldurulur. Bu da közәrmә cisminin (volframdan olan spiral) buxarlanmasını lәngidir. Adi közәrmә lampaları ilә müqayisәdә H.l. daha yüksәk işıq vermә (20 lm/Vt-dan yuxarı) vә uzun muddәtli işlәmә qabiliyyәtinә malikdir. H.l.-nın işi yod-volframın qayıtma tsiklindәn istifadәyә әsaslanır; qayıtma tsikli nәticәsindә parçalanmış volframın (W) sәpәlәnәn zәrrәciklәri közәrmә cisminә qayıdır. 300°C-dәn yuxarı temp-rda yod buxarı kolbanın (kvars şüşәdәn hazırlanır) divarlarında W zәrrәciklәri ilә birlәşәrәk; 500–600°C temp-rda buxarlanaraq uçucu volfram-yod (WI2) birlәşmәsi әmәlә gәtirir. 1400–1600°C temp-rda WI2 molekulları közәrmә telinin yaxınlığında parçalanır vә W atomları temp-ru 1600°C-dәn yüksәk olan közәrmә telinә vә digәr detallara çökürlәr. Yodun sәrbәst atomları lampanın hәcminә diffuziya edәrәk kolbanın divarındakı volframla birlәşir (250–1200°C temp-rda), yenidәn WI2 birlәşmәsi yaranır. H.l. kostruktiv әlamәtlәrinә görә 2 qrupa ayrılır: közәrmә cismi uzun spirallı (uzunluğunun diametrә nisbәti 10-dan çoxdur) vә közәrmә cismi yığcam (uzunluğunun diametrә nisbәti 10-dan azdır) olan H.l.-nın torlu (220 V) vә aşağı gәrginlikli (mәs., 6, 12, 24 V) lampa növlәri dә olur. Lampalar gücü bir neçә Vt-dan onlarla kVt-a qәdәrdir. H.l.-ndan ümumi işıqlandırma çıraqları, projektorlar, proyeksiya aparatları, avtomobil vә tәyyarә faralarında, hәmçinin kinoçәkmә, foto şәkilçәkmә, televiziyada, aerodrom vә s.-nin işıqlandırılmasında geniş tәtbiq edilir.