HALOGÉN LAMPASI – közәrmә lampası; içәrisinә tәsirsiz qazlardan (mәs., ksenon) әlavә halogenlәr (adәtәn, yod), yaxud onların birlәşmәlәri doldurulur. Bu da közәrmә cisminin (volframdan olan spiral) buxarlanmasını lәngidir. Adi közәrmә lampaları ilә müqayisәdә H.l. daha yüksәk işıq vermә (20 lm/Vt-dan yuxarı) vә uzun muddәtli işlәmә qabiliyyәtinә malikdir. H.l.-nın işi yod-volframın qayıtma tsiklindәn istifadәyә әsaslanır; qayıtma tsikli nәticәsindә parçalanmış volframın (W) sәpәlәnәn zәrrәciklәri közәrmә cisminә qayıdır. 300°C-dәn yuxarı temp-rda yod buxarı kolbanın (kvars şüşәdәn hazırlanır) divarlarında W zәrrәciklәri ilә birlәşәrәk; 500–600°C temp-rda buxarlanaraq uçucu volfram-yod (WI2) birlәşmәsi әmәlә gәtirir. 1400–1600°C temp-rda WI2 molekulları közәrmә telinin yaxınlığında parçalanır vә W atomları temp-ru 1600°C-dәn yüksәk olan közәrmә telinә vә digәr detallara çökürlәr. Yodun sәrbәst atomları lampanın hәcminә diffuziya edәrәk kolbanın divarındakı volframla birlәşir (250–1200°C temp-rda), yenidәn WI2 birlәşmәsi yaranır. H.l. kostruktiv әlamәtlәrinә görә 2 qrupa ayrılır: közәrmә cismi uzun spirallı (uzunluğunun diametrә nisbәti 10-dan çoxdur) vә közәrmә cismi yığcam (uzunluğunun diametrә nisbәti 10-dan azdır) olan H.l.-nın torlu (220 V) vә aşağı gәrginlikli (mәs., 6, 12, 24 V) lampa növlәri dә olur. Lampalar gücü bir neçә Vt-dan onlarla kVt-a qәdәrdir. H.l.-ndan ümumi işıqlandırma çıraqları, projektorlar, proyeksiya aparatları, avtomobil vә tәyyarә faralarında, hәmçinin kinoçәkmә, foto şәkilçәkmә, televiziyada, aerodrom vә s.-nin işıqlandırılmasında geniş tәtbiq edilir.










