Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HAMİLTON OPERATORU
    HAMİLTON OPERATORU (nabla-operator, -operator, hamiltonian)  şәklindә diferensial operator; burada i, j, k – koordinat ortlarıdır. H.o. vektor analizindә әsas diferensial әmәliyyatların yazılması üçün istifadә edilir. Əgәr H.o.-nu φ (x, y, z) skalyar funksiyasına tәtbiq etsәk, φ-ni isә vektorun skalyara hasili kimi başa düşsәk, onda φ funksiyasının qradienti alınar:
     Əgәr H.o.-nu a(x,y, z) vektor-funksiyasına tәtbiq etsәk, a-nı isә vektorların skalyar hasili kimi başa düşsәk, onda a vektorunun divergensiyası alınar:  burada ax, ay, az – a vektorunun koordinatlarıdır. H.o.-nun öz-özünә skalyar hasili Laplas operatorunu verir. Operator vә onun  işarәsi U.Hamilton tәrәfindәn daxil edilmişdir (1853). “H.o.” terminini vә  simvolu üçün “nabla” adını O.Hevisayd vermişdir (1892).
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HAMİLTON OPERATORU
    HAMİLTON OPERATORU (nabla-operator, -operator, hamiltonian)  şәklindә diferensial operator; burada i, j, k – koordinat ortlarıdır. H.o. vektor analizindә әsas diferensial әmәliyyatların yazılması üçün istifadә edilir. Əgәr H.o.-nu φ (x, y, z) skalyar funksiyasına tәtbiq etsәk, φ-ni isә vektorun skalyara hasili kimi başa düşsәk, onda φ funksiyasının qradienti alınar:
     Əgәr H.o.-nu a(x,y, z) vektor-funksiyasına tәtbiq etsәk, a-nı isә vektorların skalyar hasili kimi başa düşsәk, onda a vektorunun divergensiyası alınar:  burada ax, ay, az – a vektorunun koordinatlarıdır. H.o.-nun öz-özünә skalyar hasili Laplas operatorunu verir. Operator vә onun  işarәsi U.Hamilton tәrәfindәn daxil edilmişdir (1853). “H.o.” terminini vә  simvolu üçün “nabla” adını O.Hevisayd vermişdir (1892).
    HAMİLTON OPERATORU
    HAMİLTON OPERATORU (nabla-operator, -operator, hamiltonian)  şәklindә diferensial operator; burada i, j, k – koordinat ortlarıdır. H.o. vektor analizindә әsas diferensial әmәliyyatların yazılması üçün istifadә edilir. Əgәr H.o.-nu φ (x, y, z) skalyar funksiyasına tәtbiq etsәk, φ-ni isә vektorun skalyara hasili kimi başa düşsәk, onda φ funksiyasının qradienti alınar:
     Əgәr H.o.-nu a(x,y, z) vektor-funksiyasına tәtbiq etsәk, a-nı isә vektorların skalyar hasili kimi başa düşsәk, onda a vektorunun divergensiyası alınar:  burada ax, ay, az – a vektorunun koordinatlarıdır. H.o.-nun öz-özünә skalyar hasili Laplas operatorunu verir. Operator vә onun  işarәsi U.Hamilton tәrәfindәn daxil edilmişdir (1853). “H.o.” terminini vә  simvolu üçün “nabla” adını O.Hevisayd vermişdir (1892).