HAMONLAR (yun. γάμος – nigah) – cinsi hüceyrәlәrin ifraz etdiyi vә mayalanmaya kömәk edәn maddәlәr. H. qametlәrә spesifik tәsir göstәrәrәk onların görüşmәsinә nәzarәt edir vә spermatazoidlә yumurta-hüceyrәnin birlәşmәsinә sәbәb olur. H.-ı ilk dәfә 1911 ildә Amerika tәdqiqatçısı F. Lilli dәniz kirpisindә müәyyәn etmişdir. “H.” termini 1940 ildә alman alimlәri M.Hartman vә R.Kun tәrәfindәn tәklif edilmişdir. H. yosunlarda, göbәlәklәrdә, bir çox heyvanlarda (molyusklar, hәlqәvi qurdlar, dәrisi tikanlılar, xordalılarda) tapılmışdır. Dişi qametlәrin ifraz etdiyi H. ginohamonlar, erkәk qametlәrin ifraz etdiklәri isә androhamonlar adlanır. G i n o h a m o n l a r hәrәkәti güclәndirir vә spermatazoidlәrin hәrәkәtlilik müddәtini artırır, onların aqlütina siyasına sәbәb olur, belәliklә yumurtaya yaxınlaşan spermatazoidlәrin sayını azaldır. A n d r o h a m o n l a r spermatazoidlәrin hә rәkәtliliyini azaldır, yumurtanın kortikal qatının sıyıqlaşmasına sәbәb olur vә yumurta qişasını hәll etmәklә, spermatazoidin yumurtahüceyrәyә keçmәsini asanlaşdırır. H. arasında kiçikmolekullu birlәşmәlәr vә zülallar (hәmçinin fermentlәr) tәsvir edilmişdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HAMONLAR
HAMONLAR (yun. γάμος – nigah) – cinsi hüceyrәlәrin ifraz etdiyi vә mayalanmaya kömәk edәn maddәlәr. H. qametlәrә spesifik tәsir göstәrәrәk onların görüşmәsinә nәzarәt edir vә spermatazoidlә yumurta-hüceyrәnin birlәşmәsinә sәbәb olur. H.-ı ilk dәfә 1911 ildә Amerika tәdqiqatçısı F. Lilli dәniz kirpisindә müәyyәn etmişdir. “H.” termini 1940 ildә alman alimlәri M.Hartman vә R.Kun tәrәfindәn tәklif edilmişdir. H. yosunlarda, göbәlәklәrdә, bir çox heyvanlarda (molyusklar, hәlqәvi qurdlar, dәrisi tikanlılar, xordalılarda) tapılmışdır. Dişi qametlәrin ifraz etdiyi H. ginohamonlar, erkәk qametlәrin ifraz etdiklәri isә androhamonlar adlanır. G i n o h a m o n l a r hәrәkәti güclәndirir vә spermatazoidlәrin hәrәkәtlilik müddәtini artırır, onların aqlütina siyasına sәbәb olur, belәliklә yumurtaya yaxınlaşan spermatazoidlәrin sayını azaldır. A n d r o h a m o n l a r spermatazoidlәrin hә rәkәtliliyini azaldır, yumurtanın kortikal qatının sıyıqlaşmasına sәbәb olur vә yumurta qişasını hәll etmәklә, spermatazoidin yumurtahüceyrәyә keçmәsini asanlaşdırır. H. arasında kiçikmolekullu birlәşmәlәr vә zülallar (hәmçinin fermentlәr) tәsvir edilmişdir.
HAMONLAR
HAMONLAR (yun. γάμος – nigah) – cinsi hüceyrәlәrin ifraz etdiyi vә mayalanmaya kömәk edәn maddәlәr. H. qametlәrә spesifik tәsir göstәrәrәk onların görüşmәsinә nәzarәt edir vә spermatazoidlә yumurta-hüceyrәnin birlәşmәsinә sәbәb olur. H.-ı ilk dәfә 1911 ildә Amerika tәdqiqatçısı F. Lilli dәniz kirpisindә müәyyәn etmişdir. “H.” termini 1940 ildә alman alimlәri M.Hartman vә R.Kun tәrәfindәn tәklif edilmişdir. H. yosunlarda, göbәlәklәrdә, bir çox heyvanlarda (molyusklar, hәlqәvi qurdlar, dәrisi tikanlılar, xordalılarda) tapılmışdır. Dişi qametlәrin ifraz etdiyi H. ginohamonlar, erkәk qametlәrin ifraz etdiklәri isә androhamonlar adlanır. G i n o h a m o n l a r hәrәkәti güclәndirir vә spermatazoidlәrin hәrәkәtlilik müddәtini artırır, onların aqlütina siyasına sәbәb olur, belәliklә yumurtaya yaxınlaşan spermatazoidlәrin sayını azaldır. A n d r o h a m o n l a r spermatazoidlәrin hә rәkәtliliyini azaldır, yumurtanın kortikal qatının sıyıqlaşmasına sәbәb olur vә yumurta qişasını hәll etmәklә, spermatazoidin yumurtahüceyrәyә keçmәsini asanlaşdırır. H. arasında kiçikmolekullu birlәşmәlәr vә zülallar (hәmçinin fermentlәr) tәsvir edilmişdir.
