HAN FEY (tәqr. e.ә. 280 – tәqr. e.ә. 233) – Çin filosofu. “Han Fey-szi” traktatında Lao-szinin daosizm ideyalarına, Syunszinin insanın şәr tәbiәti haqqında tәliminә vә adlar mәktәbi min szyanın arqumentlәşmә metoduna әsaslanaraq, legizm ideyalarını ifadә etmişdir. “Forma vә adlar” (sinmin) protomәntiqindәn vә “rәmzlәr vә әdәdlәr” numerologiyasından istifadә edәrәk, Şan Yan, Şen Dao vә Şen Buxayın “hakimiyyәtә/gücә” (şi) vә “qanunlara/nümunәlәrә” (fa) әsaslanan avtoritar vә әxlaqdankәnar “incәsәnәt/ustalıq” (şu) kimi qiymәtlәndirdiklәri dövlәt idarәçiliyi haqqında tәsәvvürlәrini inkişaf etdirmişdir. H.F. sonrakı fәlsәfi sistemlәr (xüsusilә neokonfusiçilik) üçün mühüm olan dao vә li-prinsip arasındakı әlaqәni ifadә etmişdir. Filosof daonun universal funksiyası kimi yalnız “formalaşdırma”nı (çen) deyil, hәm dә “doğurmanı/canlandırmanı” (şen) qәbul edirdi. Alimә görә dao “rәmzi forma”da tәmsil oluna bilәr. Ona әmәl etmә hisslәr üzәrindә nәzarәt vә ruhi tәrki-dünyalığı tәlәb edir. H.F. vahid hökmdar-despotun ilahilәşdirilmәsini, qeyri-zadәgan bürokratiyasının tayfa zadәganlığından, praqmatikliyin әnәnәdәn, qanunun (fa) etik-mәrasim әxlaqi davranışından üstünlüyünü әsaslandırmaqla Çindә ilk mәrkәzlәş dirilmiş Sin imperiyasının rәsmi ideologiyasının formalaşmasına әhәmiyyәtli töhfә vermişdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HAN FEY
HAN FEY (tәqr. e.ә. 280 – tәqr. e.ә. 233) – Çin filosofu. “Han Fey-szi” traktatında Lao-szinin daosizm ideyalarına, Syunszinin insanın şәr tәbiәti haqqında tәliminә vә adlar mәktәbi min szyanın arqumentlәşmә metoduna әsaslanaraq, legizm ideyalarını ifadә etmişdir. “Forma vә adlar” (sinmin) protomәntiqindәn vә “rәmzlәr vә әdәdlәr” numerologiyasından istifadә edәrәk, Şan Yan, Şen Dao vә Şen Buxayın “hakimiyyәtә/gücә” (şi) vә “qanunlara/nümunәlәrә” (fa) әsaslanan avtoritar vә әxlaqdankәnar “incәsәnәt/ustalıq” (şu) kimi qiymәtlәndirdiklәri dövlәt idarәçiliyi haqqında tәsәvvürlәrini inkişaf etdirmişdir. H.F. sonrakı fәlsәfi sistemlәr (xüsusilә neokonfusiçilik) üçün mühüm olan dao vә li-prinsip arasındakı әlaqәni ifadә etmişdir. Filosof daonun universal funksiyası kimi yalnız “formalaşdırma”nı (çen) deyil, hәm dә “doğurmanı/canlandırmanı” (şen) qәbul edirdi. Alimә görә dao “rәmzi forma”da tәmsil oluna bilәr. Ona әmәl etmә hisslәr üzәrindә nәzarәt vә ruhi tәrki-dünyalığı tәlәb edir. H.F. vahid hökmdar-despotun ilahilәşdirilmәsini, qeyri-zadәgan bürokratiyasının tayfa zadәganlığından, praqmatikliyin әnәnәdәn, qanunun (fa) etik-mәrasim әxlaqi davranışından üstünlüyünü әsaslandırmaqla Çindә ilk mәrkәzlәş dirilmiş Sin imperiyasının rәsmi ideologiyasının formalaşmasına әhәmiyyәtli töhfә vermişdir.
HAN FEY
HAN FEY (tәqr. e.ә. 280 – tәqr. e.ә. 233) – Çin filosofu. “Han Fey-szi” traktatında Lao-szinin daosizm ideyalarına, Syunszinin insanın şәr tәbiәti haqqında tәliminә vә adlar mәktәbi min szyanın arqumentlәşmә metoduna әsaslanaraq, legizm ideyalarını ifadә etmişdir. “Forma vә adlar” (sinmin) protomәntiqindәn vә “rәmzlәr vә әdәdlәr” numerologiyasından istifadә edәrәk, Şan Yan, Şen Dao vә Şen Buxayın “hakimiyyәtә/gücә” (şi) vә “qanunlara/nümunәlәrә” (fa) әsaslanan avtoritar vә әxlaqdankәnar “incәsәnәt/ustalıq” (şu) kimi qiymәtlәndirdiklәri dövlәt idarәçiliyi haqqında tәsәvvürlәrini inkişaf etdirmişdir. H.F. sonrakı fәlsәfi sistemlәr (xüsusilә neokonfusiçilik) üçün mühüm olan dao vә li-prinsip arasındakı әlaqәni ifadә etmişdir. Filosof daonun universal funksiyası kimi yalnız “formalaşdırma”nı (çen) deyil, hәm dә “doğurmanı/canlandırmanı” (şen) qәbul edirdi. Alimә görә dao “rәmzi forma”da tәmsil oluna bilәr. Ona әmәl etmә hisslәr üzәrindә nәzarәt vә ruhi tәrki-dünyalığı tәlәb edir. H.F. vahid hökmdar-despotun ilahilәşdirilmәsini, qeyri-zadәgan bürokratiyasının tayfa zadәganlığından, praqmatikliyin әnәnәdәn, qanunun (fa) etik-mәrasim әxlaqi davranışından üstünlüyünü әsaslandırmaqla Çindә ilk mәrkәzlәş dirilmiş Sin imperiyasının rәsmi ideologiyasının formalaşmasına әhәmiyyәtli töhfә vermişdir.
