HAPLOİDİYA – poliploidiyaya әks olan hadisә; ana fәrdlә müqayisәdә nәsildә xromosomların dәfәlәrlә azalması. H. bir qayda olaraq rüşeymin reduksiya olunmuş qametlәrdәn, yaxud apomiksis yolu ilә, yәni mayalanmadan, funksiyaca ona bәrabәr olan hüceyrәlәrin inkişafı nәticәsindә әmәlә gәlir. H.-ya heyvanlar alәmindә nadir hallarda rast gәlinir, lakin çiçәkli bitkilәrdә geniş yayılmışdır: 70 cins, 33 fәsilәyә aid, o cümlәdәn taxıllar, quşüzümükimilәr, sәhlәbkimilәr, paxlalılar vә s. 150 növdәn artıq bitkidә qeydә alınmışdır. Buğda, çovdar, qarğıdalı, çәltik, arpa, kalış, kartof, tütün, pambıq, kәtan, çuğundur, kәlәm, qabaq, xiyar, pomidor, yem otlarından qırtıc, tonqalotu, pişikquyruğu, yonca, çölnoxudu vә s. kimi becәrilәn әsas bitkilәrin hamısından mәlumdur. H. növlәrin tәkamülündә ploidliyin (xromosom yığımının tәkrar edilmәsi) azalmasının özünәmәxsus mexanizmi kimi qiymәtlәndirilir. Genom analizinin öyrәnilmәsi, aneuploidlәrin alınması, gen dozası effektinin aşkar edilmәsi vә s. kimi genetik problemlәrin hәllindә, elәcә dә bitki seleksiyasında, xromosom sayını iki dәfә artırmaqla homoziqot xәtt alınmasında istifadә edilir. Androgenez H.-nın xüsusi formasıdır; burada sperminin nüvәsi yumurtahüceyrәnin nüvәsini әvәz edir, qarğıdalıda erkәk steril analoqların alınmasında tәtbiq olunur.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HAPLOİDİYA
HAPLOİDİYA – poliploidiyaya әks olan hadisә; ana fәrdlә müqayisәdә nәsildә xromosomların dәfәlәrlә azalması. H. bir qayda olaraq rüşeymin reduksiya olunmuş qametlәrdәn, yaxud apomiksis yolu ilә, yәni mayalanmadan, funksiyaca ona bәrabәr olan hüceyrәlәrin inkişafı nәticәsindә әmәlә gәlir. H.-ya heyvanlar alәmindә nadir hallarda rast gәlinir, lakin çiçәkli bitkilәrdә geniş yayılmışdır: 70 cins, 33 fәsilәyә aid, o cümlәdәn taxıllar, quşüzümükimilәr, sәhlәbkimilәr, paxlalılar vә s. 150 növdәn artıq bitkidә qeydә alınmışdır. Buğda, çovdar, qarğıdalı, çәltik, arpa, kalış, kartof, tütün, pambıq, kәtan, çuğundur, kәlәm, qabaq, xiyar, pomidor, yem otlarından qırtıc, tonqalotu, pişikquyruğu, yonca, çölnoxudu vә s. kimi becәrilәn әsas bitkilәrin hamısından mәlumdur. H. növlәrin tәkamülündә ploidliyin (xromosom yığımının tәkrar edilmәsi) azalmasının özünәmәxsus mexanizmi kimi qiymәtlәndirilir. Genom analizinin öyrәnilmәsi, aneuploidlәrin alınması, gen dozası effektinin aşkar edilmәsi vә s. kimi genetik problemlәrin hәllindә, elәcә dә bitki seleksiyasında, xromosom sayını iki dәfә artırmaqla homoziqot xәtt alınmasında istifadә edilir. Androgenez H.-nın xüsusi formasıdır; burada sperminin nüvәsi yumurtahüceyrәnin nüvәsini әvәz edir, qarğıdalıda erkәk steril analoqların alınmasında tәtbiq olunur.
HAPLOİDİYA
HAPLOİDİYA – poliploidiyaya әks olan hadisә; ana fәrdlә müqayisәdә nәsildә xromosomların dәfәlәrlә azalması. H. bir qayda olaraq rüşeymin reduksiya olunmuş qametlәrdәn, yaxud apomiksis yolu ilә, yәni mayalanmadan, funksiyaca ona bәrabәr olan hüceyrәlәrin inkişafı nәticәsindә әmәlә gәlir. H.-ya heyvanlar alәmindә nadir hallarda rast gәlinir, lakin çiçәkli bitkilәrdә geniş yayılmışdır: 70 cins, 33 fәsilәyә aid, o cümlәdәn taxıllar, quşüzümükimilәr, sәhlәbkimilәr, paxlalılar vә s. 150 növdәn artıq bitkidә qeydә alınmışdır. Buğda, çovdar, qarğıdalı, çәltik, arpa, kalış, kartof, tütün, pambıq, kәtan, çuğundur, kәlәm, qabaq, xiyar, pomidor, yem otlarından qırtıc, tonqalotu, pişikquyruğu, yonca, çölnoxudu vә s. kimi becәrilәn әsas bitkilәrin hamısından mәlumdur. H. növlәrin tәkamülündә ploidliyin (xromosom yığımının tәkrar edilmәsi) azalmasının özünәmәxsus mexanizmi kimi qiymәtlәndirilir. Genom analizinin öyrәnilmәsi, aneuploidlәrin alınması, gen dozası effektinin aşkar edilmәsi vә s. kimi genetik problemlәrin hәllindә, elәcә dә bitki seleksiyasında, xromosom sayını iki dәfә artırmaqla homoziqot xәtt alınmasında istifadә edilir. Androgenez H.-nın xüsusi formasıdır; burada sperminin nüvәsi yumurtahüceyrәnin nüvәsini әvәz edir, qarğıdalıda erkәk steril analoqların alınmasında tәtbiq olunur.
