Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HARÁRE
    HARÁRE – Zimbabvenin paytaxtı; eyniadlı әyalәtin inz. m. Əh. tәqr. 1,8 mln. (2015; aqlomerasiya hüdudlarında tәqr. 3 mln.). Matabele platosunda, tәqr. 1500 m yük sәklikdә yerlәşir. Avtomobil yolları qovşağı. Mozambikin Beyra vә Maputu portları ilә d.y. әlaqәsi var. Beynәlxalq aeroport. 1890 ildә ingilislәr tәrәfindәn “Fort Solsberi” adı ilә (Britaniyanın baş naziri R.A.Solsberinin şәrәfinә) hәrbi mәskәn kimi salınmışdır.
    Harare şәhәrindәn görünüş.
    Beyra poruna (Mozambik) gedәn yolda ticarәt mәrkәzi olmuşdur. 1923 ildәn Britaniya müstәmlәkәsi Cәnubi Rodeziyanın paytaxtı idi. 1953–63 illәrdә Rodeziya vә Nyasalend Federasiyasının, 1980 ildәn müstәqil Zimbabve Resp.-nın paytaxtıdır. 1982 ildә Solsberi adı dәyişdirilәrәk şona xalqının başçısı şәrәfinә H. adlandırılmışdır. Şәhәrin mәrkәzindә müntәzәm planlı küçәlәr şәbәkәsi yerlәşir. Müq. Mәryәm vә Bütün Müq.-lәr baş anqlikan kilsәsi (1913–61, memar H.Beyker) vә neoqotik üslubda İsanın ürәyi baş katolik kilsәsi (1920-ci illәr), Ratuşa (1933, memar D.Katkart), modernizm üslubunda Milli qalereya (1957, memarlar Q.Montqomeri, P.Oldfild), “Qәhrәmanlar meydanı” (1981–82), “Zimbabve Afrika Milli İttifaqı – Vәtәn pәrvәrlik cәbhәsi” partiyasının mәnzil-qәrargahı (1988), çoxfunksiyalı “İstgeyt mәrkәzi” kompleksi (1996, memar M. Pirs, hәr ikisi postmodernizm üslubunda) şәhәrin görmәli yerlәrindәndir.20.10.2020 H. ölkәnin әsas elm, tәhsil vә mәdәniyyәt mәrkәzidir. Şәhәrdә Zimbab venin Elmi Tәdqiqat Şurası (1986) yerlәşir. Ali tәhsil müәssisәlәri: Zimbabve un-ti (1955; tәrkibin dә Afrika dillәri, mәdәn işlәri vә s. elmi tәdqiqat in-tları, bir neçә kitab xana, botanika bağı) vә Açıq (1999) un-t, Politexnik intu (1988), bir neçә kollec. Ən iri şәhәr (1893; keçmiş kraliça Viktoriya memorial kitabxanası) vә parlament (1923) kitabxanası; milli arxivlәr (1935). Humanitar elmlәr muzeyi (1903; keçmiş kraliça Viktoriya muzeyi) vә s.; Milli qalereya (1957) var. Milli botanika bağı (1926; herbari ilә). Beynәlxalq kitab yarmarkası (1983 ildәn; Afrikada әn irilәrindәn biri) vә festivallar (incәsәnәt vә s.) keçirilir. Milli stadionda (tәqr. 60 min yer) 6-cı Ümumafrika oyunları (1995) keçirilmişdir. H. Zimbabvenin siyasi vә iqtisadi mәrkәzidir. Xidmәt sferasının әsas sahәlәri: inzibati, (korporativ idarәetmә dә daxil olmaqla), ticarәt, maliyyә biznesi, nәql.-logistika, tәhsil, sәhiyyә; turizm vә onunla әlaqәdar sahәlәr inkişaf etmişdir. Şәhәrdә dövlәt idarәlәri, Ehtiyat bankı (Mәrkәzi bank; 1956 ildәn), Zimbabve fond birjası (Afrikanın әn iri fond birjalarından biri; 1946 ildәn) milli şirkәtlәrin baş ofislәri (o cümlәdәn “InnscorAfrica” ticarәt-sәnaye holdinqinin, vә ölkәnin әsas maliyyә konqlo meratı “CBZ Holdings”in), xarici şirkәtlәrin vә bankların nümayәndәliklәri (“British American Tobacco” – tütün sәnayesi, “Old Mutual” – maliyyә xidmәtlәri, “Eco net Wireless” – telekommunikasiya xidmәtlәri vә s.) fәaliyyәt göstәrir. H. k.t. rayonunun iri tәşkilati vә ticarәt (әsas mәhsulları – tütün, qarğıdalı, pambıq, sitrus bitkilәri) mәrkәzidir. Çoxsaylı sәnaye müәssisәlәri bir neçә sәnaye zonasında cәmlәşmişdir; z-dlar: affinaj, mәişәt texnikası vә elektronika (o cümlәdәn “Samsung” markalı soyuducu vә televizorlar, ildә tәqr. 100 min әdәd mәhsul), tikinti materialları (“Lafarge Group” fransız sement şirkәti, ildә 450 min t mәhsul; asfaltbeton qarışığı vә s.), kimyәvi preparatlar (o cümlәdәn pestisidlәr, mineral gübrәlәr, sulfat vә fosfor turşusu), baytarlıq preparatları vә qablaşdırma materialları, polad prokat kәsmәlәri. Tamlı mәhsullar sәnayesi (“Savanna Tobacco” sirkәtinin әsas milli istehsalçının siqaret f-ki, pivә z-du vә s.) vә yüngül sәnaye (o cümlәdәn pambıq emalı, geyim istehsalı) inkişaf etmişdir. Poliqrafiya kombinatı, İES (gücü 80 MVt) var. Əhalinin xeyli hissәsi iqtisadiyyatın qeyriformal sahәlәrindә (kustar istehsalı vә ticarәt) çalışır. H.-nin yaxınlığında qızıl hasil olunur.
     
    Harare katolik kilsәsi.
     
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HARÁRE
    HARÁRE – Zimbabvenin paytaxtı; eyniadlı әyalәtin inz. m. Əh. tәqr. 1,8 mln. (2015; aqlomerasiya hüdudlarında tәqr. 3 mln.). Matabele platosunda, tәqr. 1500 m yük sәklikdә yerlәşir. Avtomobil yolları qovşağı. Mozambikin Beyra vә Maputu portları ilә d.y. әlaqәsi var. Beynәlxalq aeroport. 1890 ildә ingilislәr tәrәfindәn “Fort Solsberi” adı ilә (Britaniyanın baş naziri R.A.Solsberinin şәrәfinә) hәrbi mәskәn kimi salınmışdır.
    Harare şәhәrindәn görünüş.
    Beyra poruna (Mozambik) gedәn yolda ticarәt mәrkәzi olmuşdur. 1923 ildәn Britaniya müstәmlәkәsi Cәnubi Rodeziyanın paytaxtı idi. 1953–63 illәrdә Rodeziya vә Nyasalend Federasiyasının, 1980 ildәn müstәqil Zimbabve Resp.-nın paytaxtıdır. 1982 ildә Solsberi adı dәyişdirilәrәk şona xalqının başçısı şәrәfinә H. adlandırılmışdır. Şәhәrin mәrkәzindә müntәzәm planlı küçәlәr şәbәkәsi yerlәşir. Müq. Mәryәm vә Bütün Müq.-lәr baş anqlikan kilsәsi (1913–61, memar H.Beyker) vә neoqotik üslubda İsanın ürәyi baş katolik kilsәsi (1920-ci illәr), Ratuşa (1933, memar D.Katkart), modernizm üslubunda Milli qalereya (1957, memarlar Q.Montqomeri, P.Oldfild), “Qәhrәmanlar meydanı” (1981–82), “Zimbabve Afrika Milli İttifaqı – Vәtәn pәrvәrlik cәbhәsi” partiyasının mәnzil-qәrargahı (1988), çoxfunksiyalı “İstgeyt mәrkәzi” kompleksi (1996, memar M. Pirs, hәr ikisi postmodernizm üslubunda) şәhәrin görmәli yerlәrindәndir.20.10.2020 H. ölkәnin әsas elm, tәhsil vә mәdәniyyәt mәrkәzidir. Şәhәrdә Zimbab venin Elmi Tәdqiqat Şurası (1986) yerlәşir. Ali tәhsil müәssisәlәri: Zimbabve un-ti (1955; tәrkibin dә Afrika dillәri, mәdәn işlәri vә s. elmi tәdqiqat in-tları, bir neçә kitab xana, botanika bağı) vә Açıq (1999) un-t, Politexnik intu (1988), bir neçә kollec. Ən iri şәhәr (1893; keçmiş kraliça Viktoriya memorial kitabxanası) vә parlament (1923) kitabxanası; milli arxivlәr (1935). Humanitar elmlәr muzeyi (1903; keçmiş kraliça Viktoriya muzeyi) vә s.; Milli qalereya (1957) var. Milli botanika bağı (1926; herbari ilә). Beynәlxalq kitab yarmarkası (1983 ildәn; Afrikada әn irilәrindәn biri) vә festivallar (incәsәnәt vә s.) keçirilir. Milli stadionda (tәqr. 60 min yer) 6-cı Ümumafrika oyunları (1995) keçirilmişdir. H. Zimbabvenin siyasi vә iqtisadi mәrkәzidir. Xidmәt sferasının әsas sahәlәri: inzibati, (korporativ idarәetmә dә daxil olmaqla), ticarәt, maliyyә biznesi, nәql.-logistika, tәhsil, sәhiyyә; turizm vә onunla әlaqәdar sahәlәr inkişaf etmişdir. Şәhәrdә dövlәt idarәlәri, Ehtiyat bankı (Mәrkәzi bank; 1956 ildәn), Zimbabve fond birjası (Afrikanın әn iri fond birjalarından biri; 1946 ildәn) milli şirkәtlәrin baş ofislәri (o cümlәdәn “InnscorAfrica” ticarәt-sәnaye holdinqinin, vә ölkәnin әsas maliyyә konqlo meratı “CBZ Holdings”in), xarici şirkәtlәrin vә bankların nümayәndәliklәri (“British American Tobacco” – tütün sәnayesi, “Old Mutual” – maliyyә xidmәtlәri, “Eco net Wireless” – telekommunikasiya xidmәtlәri vә s.) fәaliyyәt göstәrir. H. k.t. rayonunun iri tәşkilati vә ticarәt (әsas mәhsulları – tütün, qarğıdalı, pambıq, sitrus bitkilәri) mәrkәzidir. Çoxsaylı sәnaye müәssisәlәri bir neçә sәnaye zonasında cәmlәşmişdir; z-dlar: affinaj, mәişәt texnikası vә elektronika (o cümlәdәn “Samsung” markalı soyuducu vә televizorlar, ildә tәqr. 100 min әdәd mәhsul), tikinti materialları (“Lafarge Group” fransız sement şirkәti, ildә 450 min t mәhsul; asfaltbeton qarışığı vә s.), kimyәvi preparatlar (o cümlәdәn pestisidlәr, mineral gübrәlәr, sulfat vә fosfor turşusu), baytarlıq preparatları vә qablaşdırma materialları, polad prokat kәsmәlәri. Tamlı mәhsullar sәnayesi (“Savanna Tobacco” sirkәtinin әsas milli istehsalçının siqaret f-ki, pivә z-du vә s.) vә yüngül sәnaye (o cümlәdәn pambıq emalı, geyim istehsalı) inkişaf etmişdir. Poliqrafiya kombinatı, İES (gücü 80 MVt) var. Əhalinin xeyli hissәsi iqtisadiyyatın qeyriformal sahәlәrindә (kustar istehsalı vә ticarәt) çalışır. H.-nin yaxınlığında qızıl hasil olunur.
     
    Harare katolik kilsәsi.
     
    HARÁRE
    HARÁRE – Zimbabvenin paytaxtı; eyniadlı әyalәtin inz. m. Əh. tәqr. 1,8 mln. (2015; aqlomerasiya hüdudlarında tәqr. 3 mln.). Matabele platosunda, tәqr. 1500 m yük sәklikdә yerlәşir. Avtomobil yolları qovşağı. Mozambikin Beyra vә Maputu portları ilә d.y. әlaqәsi var. Beynәlxalq aeroport. 1890 ildә ingilislәr tәrәfindәn “Fort Solsberi” adı ilә (Britaniyanın baş naziri R.A.Solsberinin şәrәfinә) hәrbi mәskәn kimi salınmışdır.
    Harare şәhәrindәn görünüş.
    Beyra poruna (Mozambik) gedәn yolda ticarәt mәrkәzi olmuşdur. 1923 ildәn Britaniya müstәmlәkәsi Cәnubi Rodeziyanın paytaxtı idi. 1953–63 illәrdә Rodeziya vә Nyasalend Federasiyasının, 1980 ildәn müstәqil Zimbabve Resp.-nın paytaxtıdır. 1982 ildә Solsberi adı dәyişdirilәrәk şona xalqının başçısı şәrәfinә H. adlandırılmışdır. Şәhәrin mәrkәzindә müntәzәm planlı küçәlәr şәbәkәsi yerlәşir. Müq. Mәryәm vә Bütün Müq.-lәr baş anqlikan kilsәsi (1913–61, memar H.Beyker) vә neoqotik üslubda İsanın ürәyi baş katolik kilsәsi (1920-ci illәr), Ratuşa (1933, memar D.Katkart), modernizm üslubunda Milli qalereya (1957, memarlar Q.Montqomeri, P.Oldfild), “Qәhrәmanlar meydanı” (1981–82), “Zimbabve Afrika Milli İttifaqı – Vәtәn pәrvәrlik cәbhәsi” partiyasının mәnzil-qәrargahı (1988), çoxfunksiyalı “İstgeyt mәrkәzi” kompleksi (1996, memar M. Pirs, hәr ikisi postmodernizm üslubunda) şәhәrin görmәli yerlәrindәndir.20.10.2020 H. ölkәnin әsas elm, tәhsil vә mәdәniyyәt mәrkәzidir. Şәhәrdә Zimbab venin Elmi Tәdqiqat Şurası (1986) yerlәşir. Ali tәhsil müәssisәlәri: Zimbabve un-ti (1955; tәrkibin dә Afrika dillәri, mәdәn işlәri vә s. elmi tәdqiqat in-tları, bir neçә kitab xana, botanika bağı) vә Açıq (1999) un-t, Politexnik intu (1988), bir neçә kollec. Ən iri şәhәr (1893; keçmiş kraliça Viktoriya memorial kitabxanası) vә parlament (1923) kitabxanası; milli arxivlәr (1935). Humanitar elmlәr muzeyi (1903; keçmiş kraliça Viktoriya muzeyi) vә s.; Milli qalereya (1957) var. Milli botanika bağı (1926; herbari ilә). Beynәlxalq kitab yarmarkası (1983 ildәn; Afrikada әn irilәrindәn biri) vә festivallar (incәsәnәt vә s.) keçirilir. Milli stadionda (tәqr. 60 min yer) 6-cı Ümumafrika oyunları (1995) keçirilmişdir. H. Zimbabvenin siyasi vә iqtisadi mәrkәzidir. Xidmәt sferasının әsas sahәlәri: inzibati, (korporativ idarәetmә dә daxil olmaqla), ticarәt, maliyyә biznesi, nәql.-logistika, tәhsil, sәhiyyә; turizm vә onunla әlaqәdar sahәlәr inkişaf etmişdir. Şәhәrdә dövlәt idarәlәri, Ehtiyat bankı (Mәrkәzi bank; 1956 ildәn), Zimbabve fond birjası (Afrikanın әn iri fond birjalarından biri; 1946 ildәn) milli şirkәtlәrin baş ofislәri (o cümlәdәn “InnscorAfrica” ticarәt-sәnaye holdinqinin, vә ölkәnin әsas maliyyә konqlo meratı “CBZ Holdings”in), xarici şirkәtlәrin vә bankların nümayәndәliklәri (“British American Tobacco” – tütün sәnayesi, “Old Mutual” – maliyyә xidmәtlәri, “Eco net Wireless” – telekommunikasiya xidmәtlәri vә s.) fәaliyyәt göstәrir. H. k.t. rayonunun iri tәşkilati vә ticarәt (әsas mәhsulları – tütün, qarğıdalı, pambıq, sitrus bitkilәri) mәrkәzidir. Çoxsaylı sәnaye müәssisәlәri bir neçә sәnaye zonasında cәmlәşmişdir; z-dlar: affinaj, mәişәt texnikası vә elektronika (o cümlәdәn “Samsung” markalı soyuducu vә televizorlar, ildә tәqr. 100 min әdәd mәhsul), tikinti materialları (“Lafarge Group” fransız sement şirkәti, ildә 450 min t mәhsul; asfaltbeton qarışığı vә s.), kimyәvi preparatlar (o cümlәdәn pestisidlәr, mineral gübrәlәr, sulfat vә fosfor turşusu), baytarlıq preparatları vә qablaşdırma materialları, polad prokat kәsmәlәri. Tamlı mәhsullar sәnayesi (“Savanna Tobacco” sirkәtinin әsas milli istehsalçının siqaret f-ki, pivә z-du vә s.) vә yüngül sәnaye (o cümlәdәn pambıq emalı, geyim istehsalı) inkişaf etmişdir. Poliqrafiya kombinatı, İES (gücü 80 MVt) var. Əhalinin xeyli hissәsi iqtisadiyyatın qeyriformal sahәlәrindә (kustar istehsalı vә ticarәt) çalışır. H.-nin yaxınlığında qızıl hasil olunur.
     
    Harare katolik kilsәsi.