HARPÚN (hollandca harpoen; lat. harpago – qarmaq) – iri dәniz heyvanlarını (balina, morj, suiti vә s.) ovlamaq üçün atıcı ov silahı. Paleolit dövründәn mәlumdur. H. bizim eranın birinci minilliyinin әvvәllәrindәn qәdim Berinq dәnizi mәdәniyyәti nümunәlәrindә daha çox inkişaf etmişdir. Ağac dәstәk, yanları dişli sümük başlıq vә iti ucluqdan (sümük, daş vә metal) ibarәt olub dәstәyә qayışla birlәşdirilir. Zәrbә zamanı ucluq dәstәkdәn aralanır vә heyvanın bәdәninә sancılır. Çox vaxt H.-un detalları oyma әyrixәtli naxışlarla, o cümlәdәn zoomorf elementlәrlә bәzәdilirdi. Uc hissәsi balıq qarmağına oxşayan H.-lar iki vә daha çox qarmaqlı olur. Qarmaq ovun bәdәninә sancıldıqdan sonra yanlara әyilmiş dişlәr H.-un bәdәndәn çıxmasına mane olur. Ovun bәdәninә daha dәrin girmәsi üçün 17 әsrdәn H., әsasәn, bürünc (korroziyanın qarşısını almaq mәqsәdilә), sonralar isә polad ucluqlu hazırlanır. 19 әsrdәn balina ovunda H. toplarından istifadә edilir; topdan atılan H. tros (kanat) vasitәsilә gәmiyә bәrkidilir. Müasir H. lövbәr qolundan (qatranlanmış ipi olan metal ox şәklindәdir) vә dörd açılan pәncәli başlıqdan ibarәtdir. Başlığın yuxarı hissәsindә heyvanın bәdәnindә partlayan qumbara olur.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HARPÚN
HARPÚN (hollandca harpoen; lat. harpago – qarmaq) – iri dәniz heyvanlarını (balina, morj, suiti vә s.) ovlamaq üçün atıcı ov silahı. Paleolit dövründәn mәlumdur. H. bizim eranın birinci minilliyinin әvvәllәrindәn qәdim Berinq dәnizi mәdәniyyәti nümunәlәrindә daha çox inkişaf etmişdir. Ağac dәstәk, yanları dişli sümük başlıq vә iti ucluqdan (sümük, daş vә metal) ibarәt olub dәstәyә qayışla birlәşdirilir. Zәrbә zamanı ucluq dәstәkdәn aralanır vә heyvanın bәdәninә sancılır. Çox vaxt H.-un detalları oyma әyrixәtli naxışlarla, o cümlәdәn zoomorf elementlәrlә bәzәdilirdi. Uc hissәsi balıq qarmağına oxşayan H.-lar iki vә daha çox qarmaqlı olur. Qarmaq ovun bәdәninә sancıldıqdan sonra yanlara әyilmiş dişlәr H.-un bәdәndәn çıxmasına mane olur. Ovun bәdәninә daha dәrin girmәsi üçün 17 әsrdәn H., әsasәn, bürünc (korroziyanın qarşısını almaq mәqsәdilә), sonralar isә polad ucluqlu hazırlanır. 19 әsrdәn balina ovunda H. toplarından istifadә edilir; topdan atılan H. tros (kanat) vasitәsilә gәmiyә bәrkidilir. Müasir H. lövbәr qolundan (qatranlanmış ipi olan metal ox şәklindәdir) vә dörd açılan pәncәli başlıqdan ibarәtdir. Başlığın yuxarı hissәsindә heyvanın bәdәnindә partlayan qumbara olur.
HARPÚN
HARPÚN (hollandca harpoen; lat. harpago – qarmaq) – iri dәniz heyvanlarını (balina, morj, suiti vә s.) ovlamaq üçün atıcı ov silahı. Paleolit dövründәn mәlumdur. H. bizim eranın birinci minilliyinin әvvәllәrindәn qәdim Berinq dәnizi mәdәniyyәti nümunәlәrindә daha çox inkişaf etmişdir. Ağac dәstәk, yanları dişli sümük başlıq vә iti ucluqdan (sümük, daş vә metal) ibarәt olub dәstәyә qayışla birlәşdirilir. Zәrbә zamanı ucluq dәstәkdәn aralanır vә heyvanın bәdәninә sancılır. Çox vaxt H.-un detalları oyma әyrixәtli naxışlarla, o cümlәdәn zoomorf elementlәrlә bәzәdilirdi. Uc hissәsi balıq qarmağına oxşayan H.-lar iki vә daha çox qarmaqlı olur. Qarmaq ovun bәdәninә sancıldıqdan sonra yanlara әyilmiş dişlәr H.-un bәdәndәn çıxmasına mane olur. Ovun bәdәninә daha dәrin girmәsi üçün 17 әsrdәn H., әsasәn, bürünc (korroziyanın qarşısını almaq mәqsәdilә), sonralar isә polad ucluqlu hazırlanır. 19 әsrdәn balina ovunda H. toplarından istifadә edilir; topdan atılan H. tros (kanat) vasitәsilә gәmiyә bәrkidilir. Müasir H. lövbәr qolundan (qatranlanmış ipi olan metal ox şәklindәdir) vә dörd açılan pәncәli başlıqdan ibarәtdir. Başlığın yuxarı hissәsindә heyvanın bәdәnindә partlayan qumbara olur.
