HÁRTMAN GENERATORU – akustik rәqslәrin qaz-şırnaq şüalandırıcısı. İşprinsipi içiboş rezonator vasitәsilә lәngidilәn sәsdәn yüksәk sürәtli qaz axınında dayanıqsızlığın yaranmasına әsaslanır. 1922 ildә Danimarka alimi Y. Hartman (1881–1951) tәrәfindәn tәklif olunmuşdur. Dairәvi, qismәn daralan ucluqdan vә qaz axınında onunla eyni oxda yerlәşәn silindrik rezonatordan ibarәtdir. Rezonatorun açıq ucu qaz şırnağına tәrәf yönәlmişdir. Qaz (adәtәn, hava) sәsdәn yüksәk sürәtlә axaraq ucluqdan çıxır. Rezonatorun şüalandırdığı akustik rәqslәrlә (5–120 kHs tezlikli) qarşılıqlı tәsir zamanı qaz axınında periodik sıxlaşma vә seyrәklәşmә dalğaları yaranır. Sәs generasiyasının tezliyi ucluqla rezonator arasındakı mәsafәdәn vә rezonatorun ölçülәrindәn asılıdır. Hava әvәzinә hidrogen işlәdilәn hallarda akustik rәqslәrin tezliyi 500 kHs-ә qәdәr olur. H.g.-ndan qaz mühitindә (yaxud qaz-maye, qaz-bәrk cisim sәrhәdindә) gedәn istilik vә kütlә mübadilәsi proseslәrinin intensivlәşdirmәsi qurğularında, mayenin, o cümlәdәn әrintilәrin toz halına gәtirilmәsi üçün vә s.-dә is tifadә edilir.










