HASSUNA MƏDƏNİYYƏTİ – Şimali Mesopotamiyada Zaqros dağlarının әtәklәrindәn Xaburun vadisinәdәk yayılmış Erkәn Keramika Neolit dövrünә (tәqr. e.ә. 7-ci minilliyin ikinci yarısı – 6-cı minilliyin әvvәllәri) aid arxeoliji mәdәniyyәt. Adı indiki Mosul ş.-ndәn (İraq) tәqr. 30 km c.-ş.-dә yerlәşәn vә 1943–44 illәrdә S. Lloyd vә F. Sәfәr tәrәfindәn qazılmış Tәll Hassunanın adından götürülmüşdür. Yarım-Tәpә 1 yaşayış mәskәni H.m.-nin әn yaxşı tәdqiq edilmiş abidәlәrindәndir. H.m. bir neçә mәrhәlәyә bölünür: Sotto (proto-H.m.) mәrhәlәsi, ehtimal ki, Zaqros vә Tavr dağәtәyi әnәnәlәrinin әsasında formalaşmışdır; arxaik vә standart (arealın ş.-indә) mәrhәlәlәri. Standart mәrhәlәsinә aid yaşayış mәskәnlәrindә Samirә mәdәniyyәti keramikasına tәsadüf edilir. H.m.-ni әvәz etmiş Hәlәf mәdәniyyәti ilә әlaqәlәr izlәnilmir. Tәllәrin sah., әsasәn, 1–1,5 ha, hünd. 7 m-dәkdir. Tauf üsulu ilә (qurudulmuş gil parçalarından) hörülmüş düzbucaq formalı çoxotaqlı evlәr, şәbәkәli tikililәr (ehtimal ki, anbarlar), ikikameralı dulus kürәlәri aşkar edilmişdir. Dәfn yerlәri mәskәnlәrin daxilindәdir. Yapma keramika (dәni arıtlamaq üçün tilli qablar, dәni saxlamaq üçün qablar vә s.) naxışlarla (zolaqlar, şevronlar, çarpaz çәpәki ştrixlә), tünd qırmızı anqobla, sonrakı keramika isә cızılmış ornamentlә bәzәdilirdi. Gen paltarlı qadın heykәlciklәri, tәk-tәk daş möhürştamplar sәciyyәvidir. Muncuqlar vә asmalar üçün әqiq, lacivәrd, hәmçinin әmәk alәtlәri üçün obsidian (d ә v ә g ö z ü) Şәrqi Anadoludan gәtirilirdi. Metal әşyalara nadir hallarda rast gәlinir. Tәsәrrüfatın әsasını arpa becәrilmәsi, mal-qara, donuz yetişdirilmәsi, hәmçinin dırnaqlı heyvanların ovu tәşkil edirdi (Umm-Dәbbağiyyә tipli yaşayış mәskәnlәrindә).
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HASSUNA MƏDƏNİYYƏTİ
HASSUNA MƏDƏNİYYƏTİ – Şimali Mesopotamiyada Zaqros dağlarının әtәklәrindәn Xaburun vadisinәdәk yayılmış Erkәn Keramika Neolit dövrünә (tәqr. e.ә. 7-ci minilliyin ikinci yarısı – 6-cı minilliyin әvvәllәri) aid arxeoliji mәdәniyyәt. Adı indiki Mosul ş.-ndәn (İraq) tәqr. 30 km c.-ş.-dә yerlәşәn vә 1943–44 illәrdә S. Lloyd vә F. Sәfәr tәrәfindәn qazılmış Tәll Hassunanın adından götürülmüşdür. Yarım-Tәpә 1 yaşayış mәskәni H.m.-nin әn yaxşı tәdqiq edilmiş abidәlәrindәndir. H.m. bir neçә mәrhәlәyә bölünür: Sotto (proto-H.m.) mәrhәlәsi, ehtimal ki, Zaqros vә Tavr dağәtәyi әnәnәlәrinin әsasında formalaşmışdır; arxaik vә standart (arealın ş.-indә) mәrhәlәlәri. Standart mәrhәlәsinә aid yaşayış mәskәnlәrindә Samirә mәdәniyyәti keramikasına tәsadüf edilir. H.m.-ni әvәz etmiş Hәlәf mәdәniyyәti ilә әlaqәlәr izlәnilmir. Tәllәrin sah., әsasәn, 1–1,5 ha, hünd. 7 m-dәkdir. Tauf üsulu ilә (qurudulmuş gil parçalarından) hörülmüş düzbucaq formalı çoxotaqlı evlәr, şәbәkәli tikililәr (ehtimal ki, anbarlar), ikikameralı dulus kürәlәri aşkar edilmişdir. Dәfn yerlәri mәskәnlәrin daxilindәdir. Yapma keramika (dәni arıtlamaq üçün tilli qablar, dәni saxlamaq üçün qablar vә s.) naxışlarla (zolaqlar, şevronlar, çarpaz çәpәki ştrixlә), tünd qırmızı anqobla, sonrakı keramika isә cızılmış ornamentlә bәzәdilirdi. Gen paltarlı qadın heykәlciklәri, tәk-tәk daş möhürştamplar sәciyyәvidir. Muncuqlar vә asmalar üçün әqiq, lacivәrd, hәmçinin әmәk alәtlәri üçün obsidian (d ә v ә g ö z ü) Şәrqi Anadoludan gәtirilirdi. Metal әşyalara nadir hallarda rast gәlinir. Tәsәrrüfatın әsasını arpa becәrilmәsi, mal-qara, donuz yetişdirilmәsi, hәmçinin dırnaqlı heyvanların ovu tәşkil edirdi (Umm-Dәbbağiyyә tipli yaşayış mәskәnlәrindә).
HASSUNA MƏDƏNİYYƏTİ
HASSUNA MƏDƏNİYYƏTİ – Şimali Mesopotamiyada Zaqros dağlarının әtәklәrindәn Xaburun vadisinәdәk yayılmış Erkәn Keramika Neolit dövrünә (tәqr. e.ә. 7-ci minilliyin ikinci yarısı – 6-cı minilliyin әvvәllәri) aid arxeoliji mәdәniyyәt. Adı indiki Mosul ş.-ndәn (İraq) tәqr. 30 km c.-ş.-dә yerlәşәn vә 1943–44 illәrdә S. Lloyd vә F. Sәfәr tәrәfindәn qazılmış Tәll Hassunanın adından götürülmüşdür. Yarım-Tәpә 1 yaşayış mәskәni H.m.-nin әn yaxşı tәdqiq edilmiş abidәlәrindәndir. H.m. bir neçә mәrhәlәyә bölünür: Sotto (proto-H.m.) mәrhәlәsi, ehtimal ki, Zaqros vә Tavr dağәtәyi әnәnәlәrinin әsasında formalaşmışdır; arxaik vә standart (arealın ş.-indә) mәrhәlәlәri. Standart mәrhәlәsinә aid yaşayış mәskәnlәrindә Samirә mәdәniyyәti keramikasına tәsadüf edilir. H.m.-ni әvәz etmiş Hәlәf mәdәniyyәti ilә әlaqәlәr izlәnilmir. Tәllәrin sah., әsasәn, 1–1,5 ha, hünd. 7 m-dәkdir. Tauf üsulu ilә (qurudulmuş gil parçalarından) hörülmüş düzbucaq formalı çoxotaqlı evlәr, şәbәkәli tikililәr (ehtimal ki, anbarlar), ikikameralı dulus kürәlәri aşkar edilmişdir. Dәfn yerlәri mәskәnlәrin daxilindәdir. Yapma keramika (dәni arıtlamaq üçün tilli qablar, dәni saxlamaq üçün qablar vә s.) naxışlarla (zolaqlar, şevronlar, çarpaz çәpәki ştrixlә), tünd qırmızı anqobla, sonrakı keramika isә cızılmış ornamentlә bәzәdilirdi. Gen paltarlı qadın heykәlciklәri, tәk-tәk daş möhürştamplar sәciyyәvidir. Muncuqlar vә asmalar üçün әqiq, lacivәrd, hәmçinin әmәk alәtlәri üçün obsidian (d ә v ә g ö z ü) Şәrqi Anadoludan gәtirilirdi. Metal әşyalara nadir hallarda rast gәlinir. Tәsәrrüfatın әsasını arpa becәrilmәsi, mal-qara, donuz yetişdirilmәsi, hәmçinin dırnaqlı heyvanların ovu tәşkil edirdi (Umm-Dәbbağiyyә tipli yaşayış mәskәnlәrindә).
