HAŞİMİ RƏFSƏNCANİ Əli Əkbәr (25.8.1934, Kerman әyalәti, Rәfsәncan Behreman k. – 8.1.2017, Tehran) – İran dövlәt vә siyasi xadimi. Qum ş.-ndә dini vә dünyәvi tәhsil almışdır. R. Xomeyninin tәlәbәsi vә onun ardıcılı olmuşdur. Rza şah Pәhlәvinin siyasәtinә qarşı fәaliyyәt göstәrdiyi üçün dәfәlәrlә hәbsә (1975–77) mәruz qalmışdır. İslam İnqilab Şurasının üzvü (1979–80), eyni zamanda daxili işlәr naziri idi. Ona qarşı uğursuz sui-qәsddәn (1980) sonra R. Xomeyninin sağ әlinә çevrilmiş, İslam Mәşvәrәt Şurasının üzvü tәyin edilmiş, İran mәclisinin sәdri (1980–89) olmuşdur. R.Reyqan administrasiyası ilә ABŞ sәfirliyindәn götürülәn girovların müasir silahsursata mübadilәsinә dair gizli danışıqlara rәhbәrlik etmişdir. Xomeyninin ölümündәn (1989) sonra Əli Xameneyini prezident postunda әvәzlәmiş, özünü praqmatik siyasәtçi kimi göstәrmişdir: iqtisadi islahatlar keçirmiş (“islah proqramı”, mübadilә kurslarının tәnzimlәnmәsi, maliyyә yardımlarının lәğvi vә s.), İranı Küveyt böhranında (1990–91) iştirakından qorumuşdur. Mühafizәkarlar-tәcridçilәr ilә mәrhәlәli mәhdud modernlәşdirmә tәrәfdarları arasında tarazllığı qorumaq üçün regiondaki qonşu dövlәtlәrlә vә Avropa birliyi ilә әlaqәlәrin genişlәndirilmәsinә çalışmışdır. 1993 ildә yenidәn İranın prezidenti seçilmişdir. Hәmin ilin oktyabrında Bakıya rәsmi dövlәt sәfәrinә gәlmiş, AMEA-nın fәxri üzvü olmuşdur. 1997 ildә keçirilәn seçkilәrdә M.Hatәmiyә, 2005 il seçkilәrindә isә M.Əhmәdinecәdә uduzmuşdur. 2007 ildә Ekspertlәr (Mәşvarәt) Şurasının sәdri vәzifәsini tutmuşdur.
