Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
X CİLD (GİYAN  - HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU)
    HATTLAR
    HATTLAR – Kiçik Asiyada xalq. Ehtimal ki, sino-Qafqaz dillәrinә uzaq qohum olan hatt dilinin daşıyıcıları. E.ә. 3-cü minilliyin ortalarında Mәrkәzi Anadoluda Hatti vil.-ndә mәskunlaşmışdılar. Hatt mәdәniyyәtinin әn әhәmiyyәtli abidәlәri Alacahöyükdәki çar sәrdabaları (tәqr. e.ә. 2300–2100) sayılır. H. dәmir metallurgiyasının tәşәkkülündә böyük rol oynamışdılar. E.ә. 20–18 әsrlәrә aid Aşşur mәnbәlәrindә әhalisi H.-dan ibarәt olan knyazlıqlar [onlardan әn başlıcası Hattuş (Hattuşaş), Kaniş, Salpa vә Purushnada (Puruşhattum) idi] arasında mübarizәnin getdiyi qeyd olunur. E.ә. 17 әsrdә Hett çarlığının yaranmasından sonra H. hett-luvi әhalisi tәrәfindәn tәdricәn assimilyasiyaya uğramışdılar. Qәdim hett dövrü mәdәniyyәtindә hatt tәbәqәsi üstün olmuşdur. Hatt mәnşәli allahlar (ildırım allahı Taru, günәş allahı Estan, günәş ilahәsi Arinna Vurunsemu, taxt-tac allahı Halmasuitta, mәhsuldarlıq allahı Telepinu vә s.) hett panteonunun әsasını tәşkil edirdi. Saray vәzifәlәrinin adları hatt sosial institutlarının saxlanmasını tәsdiqlәyir. H. öz şәhәrlәrinin adlarını qoruyub saxlamışdılar: Hanikku (hettcә Ankuva), Lahtsan (hettcә Lihtsina), Narak (hettcә Nerik). Yeni hett dövründә hett mәdәniyyәtindә hatt varisliyinin әhәmiyyәti azalmış, lakin hatt dini-әdәbi әnәnәsi Hett çarlığının süqutunadәk (e.ә. 12 әsr) qorunub saxlanmışdır.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
GİYAN  – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
    HATTLAR
    HATTLAR – Kiçik Asiyada xalq. Ehtimal ki, sino-Qafqaz dillәrinә uzaq qohum olan hatt dilinin daşıyıcıları. E.ә. 3-cü minilliyin ortalarında Mәrkәzi Anadoluda Hatti vil.-ndә mәskunlaşmışdılar. Hatt mәdәniyyәtinin әn әhәmiyyәtli abidәlәri Alacahöyükdәki çar sәrdabaları (tәqr. e.ә. 2300–2100) sayılır. H. dәmir metallurgiyasının tәşәkkülündә böyük rol oynamışdılar. E.ә. 20–18 әsrlәrә aid Aşşur mәnbәlәrindә әhalisi H.-dan ibarәt olan knyazlıqlar [onlardan әn başlıcası Hattuş (Hattuşaş), Kaniş, Salpa vә Purushnada (Puruşhattum) idi] arasında mübarizәnin getdiyi qeyd olunur. E.ә. 17 әsrdә Hett çarlığının yaranmasından sonra H. hett-luvi әhalisi tәrәfindәn tәdricәn assimilyasiyaya uğramışdılar. Qәdim hett dövrü mәdәniyyәtindә hatt tәbәqәsi üstün olmuşdur. Hatt mәnşәli allahlar (ildırım allahı Taru, günәş allahı Estan, günәş ilahәsi Arinna Vurunsemu, taxt-tac allahı Halmasuitta, mәhsuldarlıq allahı Telepinu vә s.) hett panteonunun әsasını tәşkil edirdi. Saray vәzifәlәrinin adları hatt sosial institutlarının saxlanmasını tәsdiqlәyir. H. öz şәhәrlәrinin adlarını qoruyub saxlamışdılar: Hanikku (hettcә Ankuva), Lahtsan (hettcә Lihtsina), Narak (hettcә Nerik). Yeni hett dövründә hett mәdәniyyәtindә hatt varisliyinin әhәmiyyәti azalmış, lakin hatt dini-әdәbi әnәnәsi Hett çarlığının süqutunadәk (e.ә. 12 әsr) qorunub saxlanmışdır.
    HATTLAR
    HATTLAR – Kiçik Asiyada xalq. Ehtimal ki, sino-Qafqaz dillәrinә uzaq qohum olan hatt dilinin daşıyıcıları. E.ә. 3-cü minilliyin ortalarında Mәrkәzi Anadoluda Hatti vil.-ndә mәskunlaşmışdılar. Hatt mәdәniyyәtinin әn әhәmiyyәtli abidәlәri Alacahöyükdәki çar sәrdabaları (tәqr. e.ә. 2300–2100) sayılır. H. dәmir metallurgiyasının tәşәkkülündә böyük rol oynamışdılar. E.ә. 20–18 әsrlәrә aid Aşşur mәnbәlәrindә әhalisi H.-dan ibarәt olan knyazlıqlar [onlardan әn başlıcası Hattuş (Hattuşaş), Kaniş, Salpa vә Purushnada (Puruşhattum) idi] arasında mübarizәnin getdiyi qeyd olunur. E.ә. 17 әsrdә Hett çarlığının yaranmasından sonra H. hett-luvi әhalisi tәrәfindәn tәdricәn assimilyasiyaya uğramışdılar. Qәdim hett dövrü mәdәniyyәtindә hatt tәbәqәsi üstün olmuşdur. Hatt mәnşәli allahlar (ildırım allahı Taru, günәş allahı Estan, günәş ilahәsi Arinna Vurunsemu, taxt-tac allahı Halmasuitta, mәhsuldarlıq allahı Telepinu vә s.) hett panteonunun әsasını tәşkil edirdi. Saray vәzifәlәrinin adları hatt sosial institutlarının saxlanmasını tәsdiqlәyir. H. öz şәhәrlәrinin adlarını qoruyub saxlamışdılar: Hanikku (hettcә Ankuva), Lahtsan (hettcә Lihtsina), Narak (hettcә Nerik). Yeni hett dövründә hett mәdәniyyәtindә hatt varisliyinin әhәmiyyәti azalmış, lakin hatt dini-әdәbi әnәnәsi Hett çarlığının süqutunadәk (e.ә. 12 әsr) qorunub saxlanmışdır.