HÁTTON (Hutton) Ceyms (3.6.1726,Edinburq – 26.3.1797, elә orada) – şotland naturalist-geoloqu, Edinburq geol. mәktәbinin, geologiyada plutonizmin banisi vә Yerin geol. keçmişinin öyrәnilmәsindә aktualist yanaşmanın tәrәfdarı. “Yer nәzәriyyәsi” әsәrindә (1788) geol. inkişaf tarixindә tsikllәrin sonsuz tәkrarlanmasını vә bu zaman dövrü olaraq bәzi materiklәrin dağılmasını, digәrlәrinin yaranmasını tәsvir etmişdir; Yer qabığının dәyişilmәsindә vulkanizmlә әlaqәdar şaquli qalxıntılara üstünlük vermiş, qәdim vә müasir geol. proseslәrin oxşarlığını göstәrmişdir. H. bazalt lavalarını “hәqiqi lavalara” vә “yeraltı lavalara” ayırmış vә sonuncuların dәrinlik (plutonik) mәnşәli olduğunu göstәrmişdir; yaşıldaş süxurların vә qranitlәrin maqmatik yolla әmәlә gәldiyini әsaslandırmışdır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HÁTTON
HÁTTON (Hutton) Ceyms (3.6.1726,Edinburq – 26.3.1797, elә orada) – şotland naturalist-geoloqu, Edinburq geol. mәktәbinin, geologiyada plutonizmin banisi vә Yerin geol. keçmişinin öyrәnilmәsindә aktualist yanaşmanın tәrәfdarı. “Yer nәzәriyyәsi” әsәrindә (1788) geol. inkişaf tarixindә tsikllәrin sonsuz tәkrarlanmasını vә bu zaman dövrü olaraq bәzi materiklәrin dağılmasını, digәrlәrinin yaranmasını tәsvir etmişdir; Yer qabığının dәyişilmәsindә vulkanizmlә әlaqәdar şaquli qalxıntılara üstünlük vermiş, qәdim vә müasir geol. proseslәrin oxşarlığını göstәrmişdir. H. bazalt lavalarını “hәqiqi lavalara” vә “yeraltı lavalara” ayırmış vә sonuncuların dәrinlik (plutonik) mәnşәli olduğunu göstәrmişdir; yaşıldaş süxurların vә qranitlәrin maqmatik yolla әmәlә gәldiyini әsaslandırmışdır.
HÁTTON
HÁTTON (Hutton) Ceyms (3.6.1726,Edinburq – 26.3.1797, elә orada) – şotland naturalist-geoloqu, Edinburq geol. mәktәbinin, geologiyada plutonizmin banisi vә Yerin geol. keçmişinin öyrәnilmәsindә aktualist yanaşmanın tәrәfdarı. “Yer nәzәriyyәsi” әsәrindә (1788) geol. inkişaf tarixindә tsikllәrin sonsuz tәkrarlanmasını vә bu zaman dövrü olaraq bәzi materiklәrin dağılmasını, digәrlәrinin yaranmasını tәsvir etmişdir; Yer qabığının dәyişilmәsindә vulkanizmlә әlaqәdar şaquli qalxıntılara üstünlük vermiş, qәdim vә müasir geol. proseslәrin oxşarlığını göstәrmişdir. H. bazalt lavalarını “hәqiqi lavalara” vә “yeraltı lavalara” ayırmış vә sonuncuların dәrinlik (plutonik) mәnşәli olduğunu göstәrmişdir; yaşıldaş süxurların vә qranitlәrin maqmatik yolla әmәlә gәldiyini әsaslandırmışdır.
