HAVA KÜTLƏLƏRİ – troposferin birbirinә oxşar iri hissәlәri. Horizontal ölçülәri materik vә okeanların böyük hissәlәrinә uyğun gәlir; bir neçә mln. km2 sahәyә malik olur. Şaquli istiqamәtdә nadir hallarda tropopauzaya çatır. Bir-birindәn uz. bir neçә min km-ә, eni onlarla km-ә çatan atmosfer cәbhәlәri vasitәsilә ayrılır. Ümumi atmosfer dövranının vahid hissәsi kimi yerlәrini dәyişәrәk hava şәraitini әsasәn müәyyәnlәşdirir. Soyuq, isti vә yerli H.k. mövcuddur. S o y u q H.k. adәtәn aşağı enliklәrә vә nisbәtәn isti sәthә malik sahәlәrә hәrәkәt edәrәk havanın soyumasına vә konveksiyanın inkişafına, leysan yağışı verәn buludların yaranmasına, külәyin şiddәtlәnmәsinә, görünüşün yaxşılaşmasına vә s. sәbәb olur. İ s t i H.k. adәtәn yüksәk enliklәrә vә nisbәtәn soyuq sәthә malik sahәlәrә tәrәf yerlәrini dәyişәrәk havanın istilәşmәsinә vә çiskin yağış verәn buludların vә dumanın әmәlә gәlmәsinә şәrait yaradır. Y e r l i H.k. uzun müddәt coğrafi vәziyyәtlә rini dәyişmәyәrәk, ilin fәslindәn asılı olaraq gah soyuq, gah da isti H.k.-nin xassәlәrini özündә cәmlәşdirir. Yarandığı yerin coğrafi vәziyyәtinә әsasәn Arktika (Cәnub yarımkürәsindә Antarktika) H.k.-nә, mülayim enliklәrin H.k.-nә, tropik vә ekvatorial H.k.-nә, onlar da (ekvatorial H.k.-ndәn başqa) özlüyündә dәniz vә kontinen tal tiplәrinә ayrılır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HAVA KÜTLƏLƏRİ
HAVA KÜTLƏLƏRİ – troposferin birbirinә oxşar iri hissәlәri. Horizontal ölçülәri materik vә okeanların böyük hissәlәrinә uyğun gәlir; bir neçә mln. km2 sahәyә malik olur. Şaquli istiqamәtdә nadir hallarda tropopauzaya çatır. Bir-birindәn uz. bir neçә min km-ә, eni onlarla km-ә çatan atmosfer cәbhәlәri vasitәsilә ayrılır. Ümumi atmosfer dövranının vahid hissәsi kimi yerlәrini dәyişәrәk hava şәraitini әsasәn müәyyәnlәşdirir. Soyuq, isti vә yerli H.k. mövcuddur. S o y u q H.k. adәtәn aşağı enliklәrә vә nisbәtәn isti sәthә malik sahәlәrә hәrәkәt edәrәk havanın soyumasına vә konveksiyanın inkişafına, leysan yağışı verәn buludların yaranmasına, külәyin şiddәtlәnmәsinә, görünüşün yaxşılaşmasına vә s. sәbәb olur. İ s t i H.k. adәtәn yüksәk enliklәrә vә nisbәtәn soyuq sәthә malik sahәlәrә tәrәf yerlәrini dәyişәrәk havanın istilәşmәsinә vә çiskin yağış verәn buludların vә dumanın әmәlә gәlmәsinә şәrait yaradır. Y e r l i H.k. uzun müddәt coğrafi vәziyyәtlә rini dәyişmәyәrәk, ilin fәslindәn asılı olaraq gah soyuq, gah da isti H.k.-nin xassәlәrini özündә cәmlәşdirir. Yarandığı yerin coğrafi vәziyyәtinә әsasәn Arktika (Cәnub yarımkürәsindә Antarktika) H.k.-nә, mülayim enliklәrin H.k.-nә, tropik vә ekvatorial H.k.-nә, onlar da (ekvatorial H.k.-ndәn başqa) özlüyündә dәniz vә kontinen tal tiplәrinә ayrılır.
HAVA KÜTLƏLƏRİ
HAVA KÜTLƏLƏRİ – troposferin birbirinә oxşar iri hissәlәri. Horizontal ölçülәri materik vә okeanların böyük hissәlәrinә uyğun gәlir; bir neçә mln. km2 sahәyә malik olur. Şaquli istiqamәtdә nadir hallarda tropopauzaya çatır. Bir-birindәn uz. bir neçә min km-ә, eni onlarla km-ә çatan atmosfer cәbhәlәri vasitәsilә ayrılır. Ümumi atmosfer dövranının vahid hissәsi kimi yerlәrini dәyişәrәk hava şәraitini әsasәn müәyyәnlәşdirir. Soyuq, isti vә yerli H.k. mövcuddur. S o y u q H.k. adәtәn aşağı enliklәrә vә nisbәtәn isti sәthә malik sahәlәrә hәrәkәt edәrәk havanın soyumasına vә konveksiyanın inkişafına, leysan yağışı verәn buludların yaranmasına, külәyin şiddәtlәnmәsinә, görünüşün yaxşılaşmasına vә s. sәbәb olur. İ s t i H.k. adәtәn yüksәk enliklәrә vә nisbәtәn soyuq sәthә malik sahәlәrә tәrәf yerlәrini dәyişәrәk havanın istilәşmәsinә vә çiskin yağış verәn buludların vә dumanın әmәlә gәlmәsinә şәrait yaradır. Y e r l i H.k. uzun müddәt coğrafi vәziyyәtlә rini dәyişmәyәrәk, ilin fәslindәn asılı olaraq gah soyuq, gah da isti H.k.-nin xassәlәrini özündә cәmlәşdirir. Yarandığı yerin coğrafi vәziyyәtinә әsasәn Arktika (Cәnub yarımkürәsindә Antarktika) H.k.-nә, mülayim enliklәrin H.k.-nә, tropik vә ekvatorial H.k.-nә, onlar da (ekvatorial H.k.-ndәn başqa) özlüyündә dәniz vә kontinen tal tiplәrinә ayrılır.
