HAVANIN RÜTUBƏTİ – havada su buxarının miqdarı; hava vә iqlimi müәyyәn edәn kәmiyyәtlәrdәn biri. H. r., әsasәn, 1) su buxarının parsial tәzyiqi, 2) mütlәq rütubәt (1m3 havada olan su buxarının q-la miqdarı), 3) nisbi rütubәt [verilmiş temprda havada olan su buxarının elastikliyinin (tәzyiqinin) doymuş buxarın elastikliyinә (tәzyiqinә) nisbәtinin faizlә miqdarı]. 4) şeh nöqtәsi (havanı izobarik soyutduqda su buxarının doyma halına uyğun temp-ru) ilә ifadә edilir. H. r. hiqrometr vә psixrometrlә ölçülür. Yer sәthinin 1m2 sahәsi üzәrindә tәqr. 28,5 kq su buxarı var. Onun 99%-i troposferdә toplanmışdır. Ekvatorial iqlim zonasında vә qütb dairәsi әrazisindә nisbi rütubәt әn böyük (85%-dәn çox), tropik sәhralarda әn kiçik (50%-dәn az) olur. Hava soyuduqda nisbi rütubәt artır; temp-r aşağı düşdükdә su buxarı doymuş hala yaxınlaşır, nisbi rütubәt isә 100% olur. Hava daha da soyuduqda su buxarı kondensasiyaya uğrayır: duman әmәlә gәlir, pәncәrә şüşәsi “tәrlәyir”, otlara şeh düşür. Orta iqlim şәraitindә normal nisbi rütubәt 40–60%-dir. H. r. müxtәlif texnoloji proseslәrdә, bir sıra xәstәliyin müalicәsindә, kitab vә incәsәnәt әsәrlәrinin qorunub saxlanmasında mühüm rol oynayır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HAVANIN RÜTUBƏTİ
HAVANIN RÜTUBƏTİ – havada su buxarının miqdarı; hava vә iqlimi müәyyәn edәn kәmiyyәtlәrdәn biri. H. r., әsasәn, 1) su buxarının parsial tәzyiqi, 2) mütlәq rütubәt (1m3 havada olan su buxarının q-la miqdarı), 3) nisbi rütubәt [verilmiş temprda havada olan su buxarının elastikliyinin (tәzyiqinin) doymuş buxarın elastikliyinә (tәzyiqinә) nisbәtinin faizlә miqdarı]. 4) şeh nöqtәsi (havanı izobarik soyutduqda su buxarının doyma halına uyğun temp-ru) ilә ifadә edilir. H. r. hiqrometr vә psixrometrlә ölçülür. Yer sәthinin 1m2 sahәsi üzәrindә tәqr. 28,5 kq su buxarı var. Onun 99%-i troposferdә toplanmışdır. Ekvatorial iqlim zonasında vә qütb dairәsi әrazisindә nisbi rütubәt әn böyük (85%-dәn çox), tropik sәhralarda әn kiçik (50%-dәn az) olur. Hava soyuduqda nisbi rütubәt artır; temp-r aşağı düşdükdә su buxarı doymuş hala yaxınlaşır, nisbi rütubәt isә 100% olur. Hava daha da soyuduqda su buxarı kondensasiyaya uğrayır: duman әmәlә gәlir, pәncәrә şüşәsi “tәrlәyir”, otlara şeh düşür. Orta iqlim şәraitindә normal nisbi rütubәt 40–60%-dir. H. r. müxtәlif texnoloji proseslәrdә, bir sıra xәstәliyin müalicәsindә, kitab vә incәsәnәt әsәrlәrinin qorunub saxlanmasında mühüm rol oynayır.
HAVANIN RÜTUBƏTİ
HAVANIN RÜTUBƏTİ – havada su buxarının miqdarı; hava vә iqlimi müәyyәn edәn kәmiyyәtlәrdәn biri. H. r., әsasәn, 1) su buxarının parsial tәzyiqi, 2) mütlәq rütubәt (1m3 havada olan su buxarının q-la miqdarı), 3) nisbi rütubәt [verilmiş temprda havada olan su buxarının elastikliyinin (tәzyiqinin) doymuş buxarın elastikliyinә (tәzyiqinә) nisbәtinin faizlә miqdarı]. 4) şeh nöqtәsi (havanı izobarik soyutduqda su buxarının doyma halına uyğun temp-ru) ilә ifadә edilir. H. r. hiqrometr vә psixrometrlә ölçülür. Yer sәthinin 1m2 sahәsi üzәrindә tәqr. 28,5 kq su buxarı var. Onun 99%-i troposferdә toplanmışdır. Ekvatorial iqlim zonasında vә qütb dairәsi әrazisindә nisbi rütubәt әn böyük (85%-dәn çox), tropik sәhralarda әn kiçik (50%-dәn az) olur. Hava soyuduqda nisbi rütubәt artır; temp-r aşağı düşdükdә su buxarı doymuş hala yaxınlaşır, nisbi rütubәt isә 100% olur. Hava daha da soyuduqda su buxarı kondensasiyaya uğrayır: duman әmәlә gәlir, pәncәrә şüşәsi “tәrlәyir”, otlara şeh düşür. Orta iqlim şәraitindә normal nisbi rütubәt 40–60%-dir. H. r. müxtәlif texnoloji proseslәrdә, bir sıra xәstәliyin müalicәsindә, kitab vә incәsәnәt әsәrlәrinin qorunub saxlanmasında mühüm rol oynayır.
