HÁYTLER (Heitler) Valter Henrix (2.1.1904, Karlsrue – 15.11.1981, Sürix yaxınlığında, Sollikon) – alman fiziki, London Kral Cәmiyyәtinin üzvü (1948). Münxen Un-tini bitirmişdir (1926). 1929–33 illәrdә Höttingen Un-tindә, sonra Böyük Britaniyaya mühacirәt edәrәk, Bristol Untindә işlәmişdir. 1941–49 illәrdә Dublin Perspektiv Tәdqiqatlar İn-tunun prof.-u (1946–49 illәrdә direktoru), 1949–74 illәrdә Sürix Un-tinin Nәzәri Fizika İn-tunun direktoru, prof.-u olmuşdur. Əsas elmi tәdqiqatları kvant mexanikası, kvant elektrodinamikası, kosmik şüalar fizikası, nüvә fizikası, mezonlar nәzәriyyәsi, elmin fәlsәfәsi sahәsindәdir. 1927 ildә F.London ilә bir likdә kvant mexanikasının kömәyi ilә hidrogen molekulunda kimyәvi rabitәnin әmәlә gәlmәsini izah etmiş vә bununla da kvant kimyasının әsasını qoymuşdur. Kompton effekti nәzәriyyәsini inkişaf etdirmişdir. Maddәdә hәrәkәt edәn elektronun radiasiya itkilәri nәzәriyyәsini işlәyib hazırlamışdır (H.A.Bete ilә birlikdә). Nüvә qüvvәlәrinin vektor nәzәriyyәsini qurmuş (1938), yüksәk yük vә spin hallarına aid tәsәvvürlәrini elmә daxil etmiş (1940), radiasiya sönmәsinin kvant nәzәriyyәsini yaratmışdır (1941).











