HELİÓMETR (helio...+ ...metr) – göy sferasında kiçik bucaqları (1°-yәdәk) dәqiq ölçmәk üçün köhnәlmiş astronomik alәt; Günәşin, Ayın, planetlәrin vә onların peyklәrinin diametlәrini, ikiqat ulduzlar sisteminin ölçülәrini vә s. çox dәqiqliklә tәyin edir. İlk H.-i danimarkalı astronom O.Ryömerin ideyasına (1675) әsaslanaraq ingilis optiki C.Dollond düzәltmişdir (1753). H. obyektivi diametr boyunca kәsilmiş refraktordan ibarәtdir. Obyektivin hissәlәri kәsim boyunca mikrometrik vintlә sürüşdürülür, obyektivin fokal müstәvisindә göy cisminin xәyalı (tәsviri) iki hissәyә ayrılır. Tәsvirin hәr iki hissәsi bir-birinә nәzәrәn tәsvirin (göy cisminin diametrinin vә s.) qarşı-qarşıya duran nöqtәlәri uyğunlaşıb birlәşәnәdәk sürüşür. Obyektivin hissәlәrinin qarşılıqlı sürüşmәsini ölçәrәk birlәşdirilmiş nöqtәlәr arasındakı bucaq mәsafәsi hesablanır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HELİÓMETR
HELİÓMETR (helio...+ ...metr) – göy sferasında kiçik bucaqları (1°-yәdәk) dәqiq ölçmәk üçün köhnәlmiş astronomik alәt; Günәşin, Ayın, planetlәrin vә onların peyklәrinin diametlәrini, ikiqat ulduzlar sisteminin ölçülәrini vә s. çox dәqiqliklә tәyin edir. İlk H.-i danimarkalı astronom O.Ryömerin ideyasına (1675) әsaslanaraq ingilis optiki C.Dollond düzәltmişdir (1753). H. obyektivi diametr boyunca kәsilmiş refraktordan ibarәtdir. Obyektivin hissәlәri kәsim boyunca mikrometrik vintlә sürüşdürülür, obyektivin fokal müstәvisindә göy cisminin xәyalı (tәsviri) iki hissәyә ayrılır. Tәsvirin hәr iki hissәsi bir-birinә nәzәrәn tәsvirin (göy cisminin diametrinin vә s.) qarşı-qarşıya duran nöqtәlәri uyğunlaşıb birlәşәnәdәk sürüşür. Obyektivin hissәlәrinin qarşılıqlı sürüşmәsini ölçәrәk birlәşdirilmiş nöqtәlәr arasındakı bucaq mәsafәsi hesablanır.
HELİÓMETR
HELİÓMETR (helio...+ ...metr) – göy sferasında kiçik bucaqları (1°-yәdәk) dәqiq ölçmәk üçün köhnәlmiş astronomik alәt; Günәşin, Ayın, planetlәrin vә onların peyklәrinin diametlәrini, ikiqat ulduzlar sisteminin ölçülәrini vә s. çox dәqiqliklә tәyin edir. İlk H.-i danimarkalı astronom O.Ryömerin ideyasına (1675) әsaslanaraq ingilis optiki C.Dollond düzәltmişdir (1753). H. obyektivi diametr boyunca kәsilmiş refraktordan ibarәtdir. Obyektivin hissәlәri kәsim boyunca mikrometrik vintlә sürüşdürülür, obyektivin fokal müstәvisindә göy cisminin xәyalı (tәsviri) iki hissәyә ayrılır. Tәsvirin hәr iki hissәsi bir-birinә nәzәrәn tәsvirin (göy cisminin diametrinin vә s.) qarşı-qarşıya duran nöqtәlәri uyğunlaşıb birlәşәnәdәk sürüşür. Obyektivin hissәlәrinin qarşılıqlı sürüşmәsini ölçәrәk birlәşdirilmiş nöqtәlәr arasındakı bucaq mәsafәsi hesablanır.
