HELİOSTÁT (helio... + yun. στατóς – dayanmış, tәrpәnmәz) – Günәşin sutkalıq hәrәkәtindәn asılı olmayaraq, onun әks olunmuş günәş şüalarının verilmiş istiqamәtini saxlayan astronomik cihaz. 17 әsrdә C.Borelli tәrәfindәn icad edilmişdir. Saat mexanizminin kömәyilә qarşılıqlı perpendikulyar oxlar әtrafında fırlana bilәn yastı güzgülәrdәn ibarәtdir. H. tәrpәnmәz Günәş teleskoplarında günәş şüalarının teleskopa istiqamәtlәnmәsi üçün tәtbiq olunur. H.-ın bәzi konstruksiyalarında (mәs., maili günәş teleskopları üçün tәtbiq edilәn) Günәş şüalarını alәtin polyar oxu boyunca istiqamәtlәndirәn iki fırlanan güzgüdәn istifadә edilir. H.-lı teleskopda Günәşin tәsviri fırlanır. Selostatdan istifadә etmәklә bu nöqsan aradan qaldırıldı. Ulduzları müşahidә etmәk üçün tәtbiq edilәn oxşar cihaz siderostat adlanır. 20 vә 21 әsrlәrdә H.-dan günәş elektrik stansiyalarının işindә, hәmçinin kölgәlәnmiş (çox kölgә düşәn) yerlәrin işıqlandırılmasında, mәs., iri ş.-lәrdә (Nyu-Yorkda) vә dağlarda (Alpda) istifadә olunmağa başlandı.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HELİOSTÁT
HELİOSTÁT (helio... + yun. στατóς – dayanmış, tәrpәnmәz) – Günәşin sutkalıq hәrәkәtindәn asılı olmayaraq, onun әks olunmuş günәş şüalarının verilmiş istiqamәtini saxlayan astronomik cihaz. 17 әsrdә C.Borelli tәrәfindәn icad edilmişdir. Saat mexanizminin kömәyilә qarşılıqlı perpendikulyar oxlar әtrafında fırlana bilәn yastı güzgülәrdәn ibarәtdir. H. tәrpәnmәz Günәş teleskoplarında günәş şüalarının teleskopa istiqamәtlәnmәsi üçün tәtbiq olunur. H.-ın bәzi konstruksiyalarında (mәs., maili günәş teleskopları üçün tәtbiq edilәn) Günәş şüalarını alәtin polyar oxu boyunca istiqamәtlәndirәn iki fırlanan güzgüdәn istifadә edilir. H.-lı teleskopda Günәşin tәsviri fırlanır. Selostatdan istifadә etmәklә bu nöqsan aradan qaldırıldı. Ulduzları müşahidә etmәk üçün tәtbiq edilәn oxşar cihaz siderostat adlanır. 20 vә 21 әsrlәrdә H.-dan günәş elektrik stansiyalarının işindә, hәmçinin kölgәlәnmiş (çox kölgә düşәn) yerlәrin işıqlandırılmasında, mәs., iri ş.-lәrdә (Nyu-Yorkda) vә dağlarda (Alpda) istifadә olunmağa başlandı.
HELİOSTÁT
HELİOSTÁT (helio... + yun. στατóς – dayanmış, tәrpәnmәz) – Günәşin sutkalıq hәrәkәtindәn asılı olmayaraq, onun әks olunmuş günәş şüalarının verilmiş istiqamәtini saxlayan astronomik cihaz. 17 әsrdә C.Borelli tәrәfindәn icad edilmişdir. Saat mexanizminin kömәyilә qarşılıqlı perpendikulyar oxlar әtrafında fırlana bilәn yastı güzgülәrdәn ibarәtdir. H. tәrpәnmәz Günәş teleskoplarında günәş şüalarının teleskopa istiqamәtlәnmәsi üçün tәtbiq olunur. H.-ın bәzi konstruksiyalarında (mәs., maili günәş teleskopları üçün tәtbiq edilәn) Günәş şüalarını alәtin polyar oxu boyunca istiqamәtlәndirәn iki fırlanan güzgüdәn istifadә edilir. H.-lı teleskopda Günәşin tәsviri fırlanır. Selostatdan istifadә etmәklә bu nöqsan aradan qaldırıldı. Ulduzları müşahidә etmәk üçün tәtbiq edilәn oxşar cihaz siderostat adlanır. 20 vә 21 әsrlәrdә H.-dan günәş elektrik stansiyalarının işindә, hәmçinin kölgәlәnmiş (çox kölgә düşәn) yerlәrin işıqlandırılmasında, mәs., iri ş.-lәrdә (Nyu-Yorkda) vә dağlarda (Alpda) istifadә olunmağa başlandı.
