HELİOZOYKİMİLƏR (Heliozoa) – ümumi quruluş әlamәtlәrinә malik sәrbәst yaşayan protistlәrin yığma qrupu. Sentrohelid H. (Centrohelida); aktinofriid H. (Actinophryida); desmotorasid H. (Desmothoracida); gimnosferid H. (Gymnosphaerida); dimorfidlәr (Dimorphida); pedinellidlәr (Pedinellida); rotosferidlәr (Rotosphaerida) dәstәlәrini birlәşdirir. Kürә şәkilli hüceyrәnin (3–1000 mkm diametrli) cismindәn çox vaxt mikroborucuqlarla (aksopodilәr) bәrkidilmiş, radial isti qamәtdә nazik, uzun psevdopodilәr ayrılır. Aksopodilәrdә ovu tutmaq vә saxlamağı tәmin edәn orqanellәr (ekstrusomlar) yerlәşir. H.-in daxili mineral skeleti yoxdur, lakin bir çoxunda hüceyrәni silisium, yaxud üzvi pulcuqlar örtür, desmotorasidli H.-in әksәriyyәtinin hüceyrәsi isә üzvi maddәdәn ibarәt deşilmiş kapsulun içәrisindә olur. H.-in bәzilәrindә daimi qamçılar var, digәrlәrindә onlar hәyat tsiklinin müәyyәn mәrhәlәlәrindә olur, onlardan tamamilә mәhrum olan qruplar da mövcuddur. H.-in bir çoxu yapışmış, yaxud bentos hәyat tәrzi keçirir, plankton formaları da mәlumdur. H.-in әksәriyyәti bakteriya, protist, rotatorilәrlә qidalanan heterotroflardır, miksotrof vә avtotrof qidalanan formalarına da rast gәlinir. Azәrb.-da 2 növü Xәzәr dәnizindә, 8 növü şirinsu hövzәlәrindә yaşayır.










