HEMATOKRİT – qanda qırmızı qan hüceyrәlәrinin (eritrositlәrin) hәcmi. H. bәzәn qandakı bütün formalı elementlәrin (eritrositlәr, leykositlәr, trombositlәr) ümumi hәcminin qanın ümumi hәcminә nisbәti kimi dә müәyyәn edilir; bu zaman fәrq çox olmur, çünki formalı elementlәrin ümumi hәcminin 99%-i eritrositlәrdir. H. qanın ümumi hәcminә görә faizlә vә ya 1 l qandakı l-lә hәcmi onluq kәsirlә göstәrilir. İnsan qanı 36–48% formalı elementlәrdәn, 52–64% plazmadan (plazmanın 90–93%-i su vә 7–10 %-i quru qalıqdır – zülallar, karbohidratlar, duzlar) ibarәtdir. Hematokrit qanın formalı elementlәri vә plazmanın hәcmlәrinin nisbәtidir. Bu göstәrici normada kişilәrdә 0,40–0,48, qadınlarda isә 0,36–0,46 olur. Yenidoğulmuşlarda H. böyüklәrә nisbәtәn tәqr. 20% yüksәk, kiçik uşaqlarda isә tәqr. 10% az olur. H.-in tәyini dәrәcәlәnmiş xüsusi şüşә borunun – hematokritin kömәyi ilә aparılır. Bunun üçün hәmin boru qan ilә doldurulur, sentrifuqada fırladılır vә sonra borudakı formalı elementlәrin sәviyyәsi qeyd edilir. Son zamanlar avtomatik analizatordan daha geniş istifadә olunur. H.-in sәviyyәsi eritremiya, müxtәlif mәnşәli hipoksiya, güclü eritropoetin әmәlә gәlmәsi ilә müşayiәt olunan böyrәk şişlәri, böyrәklәrin polikistozu vә hidronefrozu zamanı artır, anemiyalar, fizioloji olaraq hamilәliyin ikinci yarısında, hiperproteiemiya zamanı azalır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HEMATOKRİT
HEMATOKRİT – qanda qırmızı qan hüceyrәlәrinin (eritrositlәrin) hәcmi. H. bәzәn qandakı bütün formalı elementlәrin (eritrositlәr, leykositlәr, trombositlәr) ümumi hәcminin qanın ümumi hәcminә nisbәti kimi dә müәyyәn edilir; bu zaman fәrq çox olmur, çünki formalı elementlәrin ümumi hәcminin 99%-i eritrositlәrdir. H. qanın ümumi hәcminә görә faizlә vә ya 1 l qandakı l-lә hәcmi onluq kәsirlә göstәrilir. İnsan qanı 36–48% formalı elementlәrdәn, 52–64% plazmadan (plazmanın 90–93%-i su vә 7–10 %-i quru qalıqdır – zülallar, karbohidratlar, duzlar) ibarәtdir. Hematokrit qanın formalı elementlәri vә plazmanın hәcmlәrinin nisbәtidir. Bu göstәrici normada kişilәrdә 0,40–0,48, qadınlarda isә 0,36–0,46 olur. Yenidoğulmuşlarda H. böyüklәrә nisbәtәn tәqr. 20% yüksәk, kiçik uşaqlarda isә tәqr. 10% az olur. H.-in tәyini dәrәcәlәnmiş xüsusi şüşә borunun – hematokritin kömәyi ilә aparılır. Bunun üçün hәmin boru qan ilә doldurulur, sentrifuqada fırladılır vә sonra borudakı formalı elementlәrin sәviyyәsi qeyd edilir. Son zamanlar avtomatik analizatordan daha geniş istifadә olunur. H.-in sәviyyәsi eritremiya, müxtәlif mәnşәli hipoksiya, güclü eritropoetin әmәlә gәlmәsi ilә müşayiәt olunan böyrәk şişlәri, böyrәklәrin polikistozu vә hidronefrozu zamanı artır, anemiyalar, fizioloji olaraq hamilәliyin ikinci yarısında, hiperproteiemiya zamanı azalır.
HEMATOKRİT
HEMATOKRİT – qanda qırmızı qan hüceyrәlәrinin (eritrositlәrin) hәcmi. H. bәzәn qandakı bütün formalı elementlәrin (eritrositlәr, leykositlәr, trombositlәr) ümumi hәcminin qanın ümumi hәcminә nisbәti kimi dә müәyyәn edilir; bu zaman fәrq çox olmur, çünki formalı elementlәrin ümumi hәcminin 99%-i eritrositlәrdir. H. qanın ümumi hәcminә görә faizlә vә ya 1 l qandakı l-lә hәcmi onluq kәsirlә göstәrilir. İnsan qanı 36–48% formalı elementlәrdәn, 52–64% plazmadan (plazmanın 90–93%-i su vә 7–10 %-i quru qalıqdır – zülallar, karbohidratlar, duzlar) ibarәtdir. Hematokrit qanın formalı elementlәri vә plazmanın hәcmlәrinin nisbәtidir. Bu göstәrici normada kişilәrdә 0,40–0,48, qadınlarda isә 0,36–0,46 olur. Yenidoğulmuşlarda H. böyüklәrә nisbәtәn tәqr. 20% yüksәk, kiçik uşaqlarda isә tәqr. 10% az olur. H.-in tәyini dәrәcәlәnmiş xüsusi şüşә borunun – hematokritin kömәyi ilә aparılır. Bunun üçün hәmin boru qan ilә doldurulur, sentrifuqada fırladılır vә sonra borudakı formalı elementlәrin sәviyyәsi qeyd edilir. Son zamanlar avtomatik analizatordan daha geniş istifadә olunur. H.-in sәviyyәsi eritremiya, müxtәlif mәnşәli hipoksiya, güclü eritropoetin әmәlә gәlmәsi ilә müşayiәt olunan böyrәk şişlәri, böyrәklәrin polikistozu vә hidronefrozu zamanı artır, anemiyalar, fizioloji olaraq hamilәliyin ikinci yarısında, hiperproteiemiya zamanı azalır.
