HEMATÓMA (hemato... + oma) – mayenin vә ya laxtalanmış qanın toxumalarda boşluq әmәlә gәtirmәklә yığılması. H.-nın әsas sәbәblәri: travma (orqan vә toxumaların qapalı zәdәlәnmәlәri, sümüklәrin sınması, әzәlәlәrin, bağların qırılması); müalicә-diaqnostika tәdbirlәrinin ağırlaşmaları (damarın, parenximatoz orqanların punksiyası vә s.). H. boşluğunun zәdәlәnmiş arteriya ilә әlaqәsi olduqda sonradan anevrizmanın inkişafı mümkün olan pulsasiyaedәn H. baş verir. Qanın laxtalanma sisteminin pozulmaları, arterial hipertenziya, kapillyarların kövrәkliyi H.-nın baş vermәsinә meyli artırır. H. lokalizasiyasından (böyrәyin, qaraciyәrin, ağciyәrin H.-sı, әzәlәarası, sümüküstlüyüaltı H. vә s.), axmış qanın vәziyyәtindәn (infeksiyalaşmış, irinlәmiş, laxta) asılı olaraq tәsnif olunur. H.-nın klinik mәnzәrәsi onun ölçüsündәn vә yerlәşdiyi yerdәn asılıdır. Yumşaq toxumaların (dәrialtı toxumanın, әzәlәlәrin) H.-sı zamanı ağrı, şişkinlik, bәdәnin müvafiq hissәsinin funksiyasının mәhdudlaşması qeyd edilir. Sümüküstlüyüaltı H. kәskin ağrı ilә meydana çıxır. Daxili orqanların H.- sının sәciyyәvi әlamәti onların sıxılmasıdır. Böyük H. zamanı şiddәtli qanaxma әlamәtlәri (solğunluq, tezlәşmiş zәif nәbz, yuxululuq, bayılma vә s.) baş verir. H.-da diaqnozun qoyulması klinik mәnzәrәyә, cihazlarla müayinәyә (ultrasәs, rentgenoqrafiya, kompüter tomoqrafiya) әsaslanır. Müalicәsi konservativ üsulladır: yerli–soyuq, sakitlik, sıxıcı sarğı, sonradan isә sorucu terapiya; pulsasiyaedәn H. zamanı, baş beynin sıxılması simptomlarında, infeksiyalaşdıqda – әmәliyyat.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HEMATÓMA
HEMATÓMA (hemato... + oma) – mayenin vә ya laxtalanmış qanın toxumalarda boşluq әmәlә gәtirmәklә yığılması. H.-nın әsas sәbәblәri: travma (orqan vә toxumaların qapalı zәdәlәnmәlәri, sümüklәrin sınması, әzәlәlәrin, bağların qırılması); müalicә-diaqnostika tәdbirlәrinin ağırlaşmaları (damarın, parenximatoz orqanların punksiyası vә s.). H. boşluğunun zәdәlәnmiş arteriya ilә әlaqәsi olduqda sonradan anevrizmanın inkişafı mümkün olan pulsasiyaedәn H. baş verir. Qanın laxtalanma sisteminin pozulmaları, arterial hipertenziya, kapillyarların kövrәkliyi H.-nın baş vermәsinә meyli artırır. H. lokalizasiyasından (böyrәyin, qaraciyәrin, ağciyәrin H.-sı, әzәlәarası, sümüküstlüyüaltı H. vә s.), axmış qanın vәziyyәtindәn (infeksiyalaşmış, irinlәmiş, laxta) asılı olaraq tәsnif olunur. H.-nın klinik mәnzәrәsi onun ölçüsündәn vә yerlәşdiyi yerdәn asılıdır. Yumşaq toxumaların (dәrialtı toxumanın, әzәlәlәrin) H.-sı zamanı ağrı, şişkinlik, bәdәnin müvafiq hissәsinin funksiyasının mәhdudlaşması qeyd edilir. Sümüküstlüyüaltı H. kәskin ağrı ilә meydana çıxır. Daxili orqanların H.- sının sәciyyәvi әlamәti onların sıxılmasıdır. Böyük H. zamanı şiddәtli qanaxma әlamәtlәri (solğunluq, tezlәşmiş zәif nәbz, yuxululuq, bayılma vә s.) baş verir. H.-da diaqnozun qoyulması klinik mәnzәrәyә, cihazlarla müayinәyә (ultrasәs, rentgenoqrafiya, kompüter tomoqrafiya) әsaslanır. Müalicәsi konservativ üsulladır: yerli–soyuq, sakitlik, sıxıcı sarğı, sonradan isә sorucu terapiya; pulsasiyaedәn H. zamanı, baş beynin sıxılması simptomlarında, infeksiyalaşdıqda – әmәliyyat.
HEMATÓMA
HEMATÓMA (hemato... + oma) – mayenin vә ya laxtalanmış qanın toxumalarda boşluq әmәlә gәtirmәklә yığılması. H.-nın әsas sәbәblәri: travma (orqan vә toxumaların qapalı zәdәlәnmәlәri, sümüklәrin sınması, әzәlәlәrin, bağların qırılması); müalicә-diaqnostika tәdbirlәrinin ağırlaşmaları (damarın, parenximatoz orqanların punksiyası vә s.). H. boşluğunun zәdәlәnmiş arteriya ilә әlaqәsi olduqda sonradan anevrizmanın inkişafı mümkün olan pulsasiyaedәn H. baş verir. Qanın laxtalanma sisteminin pozulmaları, arterial hipertenziya, kapillyarların kövrәkliyi H.-nın baş vermәsinә meyli artırır. H. lokalizasiyasından (böyrәyin, qaraciyәrin, ağciyәrin H.-sı, әzәlәarası, sümüküstlüyüaltı H. vә s.), axmış qanın vәziyyәtindәn (infeksiyalaşmış, irinlәmiş, laxta) asılı olaraq tәsnif olunur. H.-nın klinik mәnzәrәsi onun ölçüsündәn vә yerlәşdiyi yerdәn asılıdır. Yumşaq toxumaların (dәrialtı toxumanın, әzәlәlәrin) H.-sı zamanı ağrı, şişkinlik, bәdәnin müvafiq hissәsinin funksiyasının mәhdudlaşması qeyd edilir. Sümüküstlüyüaltı H. kәskin ağrı ilә meydana çıxır. Daxili orqanların H.- sının sәciyyәvi әlamәti onların sıxılmasıdır. Böyük H. zamanı şiddәtli qanaxma әlamәtlәri (solğunluq, tezlәşmiş zәif nәbz, yuxululuq, bayılma vә s.) baş verir. H.-da diaqnozun qoyulması klinik mәnzәrәyә, cihazlarla müayinәyә (ultrasәs, rentgenoqrafiya, kompüter tomoqrafiya) әsaslanır. Müalicәsi konservativ üsulladır: yerli–soyuq, sakitlik, sıxıcı sarğı, sonradan isә sorucu terapiya; pulsasiyaedәn H. zamanı, baş beynin sıxılması simptomlarında, infeksiyalaşdıqda – әmәliyyat.
