HEMİSELLÜLOZALAR – ali bitkilәrin hüceyrә qılafında (liqninlә birlikdә) amorf bitişdirici material funksiyasını yerinә yetirәn polisaxaridlәr qrupu. Kimyәvi quruluşuna görә sellülozaya yaxındır, lakin molekullarının xeyli kiçik ölçülü olması ilә sәciyyәlәnir. Bitkilәrin oduncaqlaşmış hissәlәrindә (oduncaqda, külәşdә, qarğıdalı özәyindә, toxumların qabığında, qoz qabığında) H.-ın miqdarı 30%-dәn çox ola bilir. H. bir qayda olaraq suda hәll olmur. Durulaşdırılmış mineral turşularla asan hidroliz olunur vә bu proses monosaxaridlәrin әmәlә gәlmәsi ilә gedir. İlkin hüceyrә qılafının mühüm komponenti olan ksiloqlükan H.-a aiddir. Onun әsas zәncirindә dörd qlükoza qalığından hәr üçü altıncı vәziyyәtdә α-Dksilopiranoza, yaxud di- vә trisaxarid zәncirlәri (qalaktoza vә ksilozadan, yaxud fukozadan, qalaktoza vә ksilozadan) ilә әvәz olunmuşdur. Ksiloqlükan sellüloza fibrillәri vә pektin arasında әlaqәni, onun fermentativ hidrolizi vә resintezi hüceyrә qişasının böyümәsini tәmin edir. Digәr H.-dan әn çox tanınanı enliyarpaqlı ağacların 4-O-metilqlükuronoksilan, qalaktoqlü komannanlar vә iynәyarpaqlı ağac oduncağının qlükomannanları vә taxılların arabi noksilanları kimi ikincili hüceyrә qılafı komponentlәridir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
GİYAN – HƏŞTƏRXAN DÖVLƏT TƏBİƏT BİOSFER QORUĞU
HEMİSELLÜLOZALAR
HEMİSELLÜLOZALAR – ali bitkilәrin hüceyrә qılafında (liqninlә birlikdә) amorf bitişdirici material funksiyasını yerinә yetirәn polisaxaridlәr qrupu. Kimyәvi quruluşuna görә sellülozaya yaxındır, lakin molekullarının xeyli kiçik ölçülü olması ilә sәciyyәlәnir. Bitkilәrin oduncaqlaşmış hissәlәrindә (oduncaqda, külәşdә, qarğıdalı özәyindә, toxumların qabığında, qoz qabığında) H.-ın miqdarı 30%-dәn çox ola bilir. H. bir qayda olaraq suda hәll olmur. Durulaşdırılmış mineral turşularla asan hidroliz olunur vә bu proses monosaxaridlәrin әmәlә gәlmәsi ilә gedir. İlkin hüceyrә qılafının mühüm komponenti olan ksiloqlükan H.-a aiddir. Onun әsas zәncirindә dörd qlükoza qalığından hәr üçü altıncı vәziyyәtdә α-Dksilopiranoza, yaxud di- vә trisaxarid zәncirlәri (qalaktoza vә ksilozadan, yaxud fukozadan, qalaktoza vә ksilozadan) ilә әvәz olunmuşdur. Ksiloqlükan sellüloza fibrillәri vә pektin arasında әlaqәni, onun fermentativ hidrolizi vә resintezi hüceyrә qişasının böyümәsini tәmin edir. Digәr H.-dan әn çox tanınanı enliyarpaqlı ağacların 4-O-metilqlükuronoksilan, qalaktoqlü komannanlar vә iynәyarpaqlı ağac oduncağının qlükomannanları vә taxılların arabi noksilanları kimi ikincili hüceyrә qılafı komponentlәridir.
HEMİSELLÜLOZALAR
HEMİSELLÜLOZALAR – ali bitkilәrin hüceyrә qılafında (liqninlә birlikdә) amorf bitişdirici material funksiyasını yerinә yetirәn polisaxaridlәr qrupu. Kimyәvi quruluşuna görә sellülozaya yaxındır, lakin molekullarının xeyli kiçik ölçülü olması ilә sәciyyәlәnir. Bitkilәrin oduncaqlaşmış hissәlәrindә (oduncaqda, külәşdә, qarğıdalı özәyindә, toxumların qabığında, qoz qabığında) H.-ın miqdarı 30%-dәn çox ola bilir. H. bir qayda olaraq suda hәll olmur. Durulaşdırılmış mineral turşularla asan hidroliz olunur vә bu proses monosaxaridlәrin әmәlә gәlmәsi ilә gedir. İlkin hüceyrә qılafının mühüm komponenti olan ksiloqlükan H.-a aiddir. Onun әsas zәncirindә dörd qlükoza qalığından hәr üçü altıncı vәziyyәtdә α-Dksilopiranoza, yaxud di- vә trisaxarid zәncirlәri (qalaktoza vә ksilozadan, yaxud fukozadan, qalaktoza vә ksilozadan) ilә әvәz olunmuşdur. Ksiloqlükan sellüloza fibrillәri vә pektin arasında әlaqәni, onun fermentativ hidrolizi vә resintezi hüceyrә qişasının böyümәsini tәmin edir. Digәr H.-dan әn çox tanınanı enliyarpaqlı ağacların 4-O-metilqlükuronoksilan, qalaktoqlü komannanlar vә iynәyarpaqlı ağac oduncağının qlükomannanları vә taxılların arabi noksilanları kimi ikincili hüceyrә qılafı komponentlәridir.
